Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những thực phẩm nên ăn khi bạn bị táo bón

Chế độ ăn thiếu chất xơ là một trong những nguyên nhân quan trọng gây bệnh táo bón. Do đó, điều chỉnh chế độ ăn uống là một trong những biện pháp đầu tiên người bệnh cần phải làm. Vậy người bệnh táo bón cần lưu ý gì khi bổ sung thực phẩm giàu chất xơ?

1. Chế độ ăn thiếu chất xơ gây táo bón

Theo ThS. BS Nguyễn Ngọc Đan, chuyên khoa Tiêu hóa, BV Đa khoa Xanh Pôn, táo bón là một vấn đề sức khỏe phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Tuy không phải là bệnh lý ác tính, nhưng nếu để kéo dài có thể dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm như: trĩ, sa trực tràng, nứt kẽ hậu môn, thậm chí là ung thư đại trực tràng.

Biểu hiện khi bị táo bón là tình trạng đi đại tiện khó khăn, nhiều ngày mới đi một lần, mỗi lần đại tiện phải rặn nhiều, phải vận dụng nhiều cơ thành bụng và cơ hoành để tống phân ra ngoài. Phân rắn thành cục, mật độ cứng có thể dính theo máu tươi do cọ xát vào niêm mạc hậu môn, có khi dính theo những chất nhầy của đại tràng, trực tràng.

Về nguyên nhân, bệnh táo bón thường không phải do một nguyên nhân cụ thể, mà là hậu quả của một nhóm các nguyên nhân. Trong số các nguyên nhân chính gây táo bón thì chế độ ăn thiếu chất xơ là nguyên nhân quan trọng.

Chất xơ có tác dụng chống táo bón vì khi vào ruột chất xơ hút nhiều nước, tăng khối lượng của phân và kích thích nhu động ruột làm tăng co bóp để tống phân ra ngoài. Do đó khi thiếu chất xơ phân sẽ cứng, chậm lưu thông và gây nên táo bón.

Lưu ý khi bổ sung thực phẩm giàu chất xơ cho người bệnh táo bón - Ảnh 2.

Chế độ ăn thiếu chất xơ là nguyên nhân quan trọng gây táo bón.

2. Vai trò của chất xơ trong phòng và điều trị táo bón

Các nghiên cứu cho thấy, chất xơ đặc biệt có lợi cho sức khỏe đường tiêu hóa. Một chế độ ăn giàu chất xơ lành mạnh sẽ hỗ trợ sự phát triển của vi khuẩn đường ruột, chúng sẽ phát triển và nhân lên. Màng nhầy trong ruột của chúng ta dày lên với số lượng vi khuẩn hiện diện. Các vi khuẩn hỗ trợ tiêu hóa trong khi hàng rào chất nhầy làm giảm viêm nhiễm khắp cơ thể.

Cơ thể chúng ta cần chất xơ để hỗ trợ thúc đẩy quá trình tiêu hoá, giúp tống chất thải ra khỏi cơ thể nhanh hơn và do đó giảm sự tồn tại của các chất độc trong cơ thể.

Có hai loại chất xơ là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan. Cả chất xơ hòa tan và không hòa tan đều cần thiết cho một chế độ ăn uống lành mạnh và giảm nguy cơ táo bón.

Chất xơ hòa tan hấp thụ nước và liên kết với các axit béo, tạo thành một chất giống như gel giúp phân mềm.

Chất xơ không hòa tan không hòa tan trong nước. Nó làm tăng khối lượng lớn và độ ẩm cho phân. Chất xơ không hòa tan đi qua cơ thể hầu như không thay đổi, giúp phân có khối lượng lớn và kết cấu mềm, giúp phân dễ dàng đi ngoài hơn.

3. Lưu ý khi bổ sung thực phẩm giàu chất xơ cho người bệnh táo bón

Theo ThS. BS Nguyễn Ngọc Đan, nhu cầu chất xơ của một người trưởng thành là khoảng 20- 25g/ ngày, tương đương khoảng 300g rau xanh và 100g quả.

Chất xơ có nhiều trong rau xanh (như: súp lơ xanh, rau cải, mùng tơi…); các loại đậu (đỗ đen, đỗ xanh, đậu Hà Lan…), các loại quả (lê, táo, bưởi, chuối, kiwi...)

Các loại hạt ngũ cốc nguyên hạt cũng là nguồn bổ sung chất xơ quan trọng như: gạo lứt, lúa mạch, yến mạch, lúa mì nguyên cám…

Một số lưu ý khi bổ sung chất xơ:

  • Nên sử dụng chất xơ thiên nhiên như rau, quả tươi

  • Khi chế biến thực phẩm không nên nấu quá nhừ vì sẽ làm hao hụt hàm lượng các chất dinh dưỡng

  • Nên ăn trái cây cả vỏ sau khi rửa sạch và xác định trái cây đảm bảo an toàn

  • Với những người mới tập ăn chất xơ nên tăng từ từ để tránh tình trạng đầy bụng, khó tiêu

Lưu ý khi bổ sung thực phẩm giàu chất xơ cho người bệnh táo bón - Ảnh 4.

 

Nên sử dụng chất xơ thiên nhiên như rau, quả tươi.

Để phòng bệnh táo bón, chúng ta cần thực hiện chế độ ăn uống tăng cường các thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc, các loại rau xanh và trái cây tươi. Hạn chế ăn thực phẩm nhiều chất béo. Không lạm dụng rượu, cà phê, trà đặc… Uống đủ nước, với một người trưởng thành cần uống trung bình 2 lít nước/ngày.

 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những thực phẩm nên ăn khi bạn bị táo bón.

Theo Sức Khỏe & Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 04/09/2026

    Tại sao bạn nên cho trẻ nằm ngửa khi ngủ?

    Tư thế nằm ngủ có lẽ là điều mà bạn và cả gia đình đang lo lắng nếu nhà bạn có một em bé mới sinh: ngủ sấp hay ngửa. Bạn có biết rằng các chuyên gia đều đồng ý rằng: Cho bé ngủ nằm ngửa là cách ngủ an toàn duy nhất. Nhưng tại sao cho trẻ ngủ nằm ngửa lại quan trọng như vậy? Và khi nào bạn có thể cho bé lật người nằm sấp? Hãy đọc tiếp qua bài viết sau!

  • 03/09/2026

    4 thực phẩm ăn với mật ong có lợi sức khỏe

    Mật ong ăn với sữa, giấm táo hay tỏi có thể giảm cholesterol xấu, kiểm soát đường máu, cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

  • 03/09/2026

    Giải pháp đối phó với cơn dị ứng

    Mùa xuân là mùa đơm hoa kết trái, nhưng đối với một số bộ phận nhỏ mắc dị ứng theo mùa, đây không khác gì một ác mộng. Các hiện tượng như hắt hơi, sổ mũi, ngứa rát sẽ xảy ra thường xuyên hơn.

  • 02/09/2026

    4 bài tập dựa tường giúp cánh tay săn chắc sau tuổi 60

    Sau tuổi 60, tập sức mạnh với tường giúp duy trì cơ tay, tăng khả năng vận động và hỗ trợ cánh tay săn chắc hơn.

  • 02/09/2026

    Điều trị ung thư cổ tử cung có tốn kém không?

    Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất ở phụ nữ, nhưng lại có tỷ lệ chữa khỏi rất cao nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm.

  • 01/09/2026

    2 nhóm người không nên ăn nhiều yến mạch để giảm cân

    Yến mạch là thực phẩm giàu chất xơ, nhưng sử dụng quá nhiều hoặc không phù hợp với tình trạng sức khỏe có thể gây bất lợi thay vì mang lại lợi ích.

  • 01/09/2026

    Cảnh báo 7 bệnh thường gặp mùa hè và cách phòng ngừa hiệu quả

    Mùa hè với nhiệt độ cao, độ ẩm lớn và thói quen sinh hoạt thay đổi là điều kiện thuận lợi cho nhiều loại virus, vi khuẩn và ký sinh trùng bùng phát. Hiểu rõ các bệnh thường gặp trong mùa nắng nóng sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

  • 31/08/2026

    Cách đi bộ giảm mỡ vùng đùi

    Đi bộ là hình thức vận động đơn giản, có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giảm mỡ vùng đùi. Tuy nhiên, quan trọng là cách đi bộ và phối hợp vận động phù hợp mới giúp duy trì hiệu quả lâu dài.

Xem thêm