
Nghiên cứu mới cho thấy một số người có thể cần ăn ít chất xơ tinh chế hơn để giảm nguy cơ ung thư gan.
(Ảnh: Samantha Wesselhoft/Stocksy)
Gần đây chuyên san Gastroenterology đã công bố nghiên cứu về nguy cơ ung thư gan của chế độ ăn nhiều chất xơ lên men ở chuột. Nghiên cứu phát hiện nguy cơ mắc ung thư gan ở những con chuột bị khuyết tật bẩm sinh là rất cao khi chúng ăn chế độ ăn giàu chất xơ lên men. Máu của những con chuột này cũng có hàm lượng axit mật cao.
Dựa trên dữ liệu này, các nhà nghiên cứu cho rằng việc kiểm tra nồng độ axit mật có thể giúp dự đoán nguy cơ ung thư gan. Những người có mức axit mật cao hơn có thể cần phải thận trọng về lượng thực phẩm chứa nhiều chất xơ chế biến sẵn.
Chất xơ chế biến sẵn là gì?
Chất xơ là một loại carbohydrate cung cấp một số lợi ích sức khỏe nhất định cho cơ thể nhưng không cung cấp nhiều calo. Nguồn thực phẩm giàu chất xơ là phần quan trọng của chế độ ăn uống lành mạnh và có thể ngăn ngừa nhiều bệnh tật.
Chất xơ tự nhiên có trong nhiều loại thực phẩm, bao gồm trái cây và rau quả. Có một số loại chất xơ khác như chất xơ hòa tan và không hòa tan , đem lại những lợi ích sức khỏe khác nhau.
Mặt khác, chất xơ có thể lên men là các loại chất xơ mà vi khuẩn đường ruột có thể lên men và phân hủy. Các nhà sản xuất thực phẩm đôi khi sẽ thêm chất xơ tinh chế cao, có thể lên men vào thực phẩm chế biến sẵn.
Brian Power, chuyên gia dinh dưỡng giải thích với Medical News Today: “Kỹ thuật chế biến thực phẩm có thể làm cho chất xơ lên men, có nghĩa là nó sẽ bị vi khuẩn đường ruột phân hủy và tạo ra nhiều sản phẩm phụ tốt cho sức khỏe”.
Ví dụ về thực phẩm chế biến có chứa chất xơ có thể lên men bao gồm đồ ăn vặt và ngũ cốc được bổ sung chất xơ. Nhưng thực phẩm chứa chất xơ có thể lên men không phải là lựa chọn lành mạnh cho tất cả mọi người.

Đồ ăn vặt hoặc ngũ cốc chứa chất xơ có thể lên men. Những người có nguy cơ bị ung thư gan nên cẩn thận với những loại đồ ăn này.
(Ảnh: fitpeople.com)
Một số người như những người có nguy cơ bị ung thư gan, có thể cần phải thận trọng với chế độ ăn nhiều chất xơ có thể lên men.
Mối liên hệ giữa chất xơ lên men và nguy cơ ung thư gan
Theo American Cancer Society, ung thư gan gây ra hơn 700.000 cái chết trên toàn thế giới mỗi năm. Tiến sĩ Yiing Lin, bác sĩ phẫu thuật gan của Trung tâm Ung thư Siteman tại Đại học Washington ở St. Louis nói: “Ung thư gan ngày càng nghiêm trọng ở Mỹ và được dự đoán là căn bệnh ung thư gây tử vong cao thứ 3 trong thập kỷ này”.
Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra những con chuột mắc tắc nghẽn hệ thống cổng gan bẩm sinh, tác động đến lưu lượng máu và trao đổi máu giữa gan và phần còn lại của cơ thể. Những con chuột này có nguy cơ mắc bệnh ung thư gan cao hơn. Khi chúng ăn chế độ giàu chất xơ lên men, nguy cơ phát triển ung thư gan sẽ tăng lên.
Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng điều này có thể do chế độ ăn có chất xơ lên men góp phần làm giảm hệ thống miễn dịch.
Mặc dù rất khó để nghiên cứu kỹ lưỡng về tắc nghẽn hệ thống cổng gan ở người, các nhà nghiên cứu có thể kiểm tra nồng độ axit mật. Họ đã xem xét nồng độ axit mật ở những người đàn ông bị ung thư gan và so sánh với những người không bị ung thư gan. Nồng độ axit mật ở người bị ung thư gan gấp đôi đối với người bình thường.
Điều này cho thấy việc kiểm tra nồng độ axit mật này có thể hữu ích trong việc dự đoán ung thư gan. Tiếp theo, các nhà nghiên cứu xem xét lượng chất xơ tổng thể và nguy cơ ung thư gan liên quan ở người. Ở những người đàn ông có nồng độ axit mật cao, ăn nhiều chất xơ làm tăng nguy cơ phát triển ung thư gan.

Tiến sĩ Yiing Lin lưu ý rằng: “Các phát hiện trên được nghiên cứu ở chuột mắc tắc nghẽn hệ thống cổng gan. Ở người, các trường hợp tắc nghẽn hệ thống cổng gan bẩm sinh không phổ biến, nhưng những bệnh nhân xơ gan rất hay mắc chứng bệnh này. Những phát hiện trong nghiên cứu có thể giúp những bệnh nhân bị bệnh gan và giảm nguy cơ ung thư gan bằng cách thay đổi chế độ ăn uống hoặc các biện pháp can thiệp khác”.
Hạn chế của nghiên cứu
Nhiều nghiên cứu cần được thực hiện thêm để chuyên gia có thể thực sự hiểu chế độ ăn giàu chất xơ chế biến ảnh hưởng như thế nào đến nguy cơ ung thư gan.
Điều thứ nhất, dữ liệu là từ các nghiên cứu trên chuột, chứ không phải trên người. Hạn chế thứ 2 là dữ liệu từ người tham gia nghiên cứu chỉ từ nam giới, nghĩa là các chuyên gia cần phải xem xét nhiều đối tượng hơn. Các nhà nghiên cứu cũng chưa phân biệt giữa các loại chất xơ trong nghiên cứu trên con người. Điều này có nghĩa là cần phải nghiên cứu thêm để khẳng định liệu chất xơ có thể lên men góp phần vào nguy cơ ung thư gan hay không. Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng cần có những nghiên cứu sâu hơn về tỷ lệ mắc bệnh gan bẩm sinh và tác động của chúng đến ung thư gan.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những trường hợp có nguy cơ mắc ung thư gan.
Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.
Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?
Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.
Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.
Mọi người thường nghe nhiều về canxi nhưng ít chú ý đến magie - khoáng chất liên quan đến hàng trăm phản ứng sinh hóa trong cơ thể như ổn định nhịp tim, thư giãn cơ bắp, củng cố hệ thần kinh, kiểm soát đường huyết. Tham khảo một số thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều.
Bệnh tay chân miệng là một bệnh phổ biến ở trẻ em, thường bùng phát trong những tháng giao mùa trời lạnh do điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển. Với tốc độ lây lan nhanh qua đường tiếp xúc và tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm, việc hiểu rõ dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin khoa học, thực tiễn giúp phụ huynh nhận diện sớm bệnh và áp dụng các biện pháp phòng tránh hiệu quả.
Các nhà khoa học cho biết họ đã xác định được một chỉ số quan trọng giúp dự đoán tuổi thọ con người. Kết quả cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò lớn hơn nhiều so với những gì từng ước tính. Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh vẫn giữ vai trò thiết yếu trong việc sống lâu và sống khỏe.
Có giảm được mỡ bụng không nếu ngừng ăn đường?