Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ bị tiêu chảy

Khi trẻ đột nhiên đi tiêu phân lỏng, phân nhiều nước và nhiều hơn tức là trẻ đã bị tiêu chảy. Rất nhiều bậc cha mẹ lo lắng và sai lầm trong chăm sóc dinh dưỡng khi trẻ bị tiêu chảy.

Tiêu chảy là bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, khi trẻ bị tiêu chảy rất dễ bị mất nước, mệt mỏi, li bì. Đối với trẻ tiêu chảy kéo dài có thể gây chậm lớn, suy dinh dưỡng, thiếu vi chất.

Làm gì khi trẻ bị tiêu chảy?

Tiêu chảy nhẹ không nôn

Tiêu chảy thường tự khỏi sau vài ngày. Hầu hết trẻ bị tiêu chảy nhẹ không cần thay đổi chế độ ăn và các dung dịch điện giải thường không cần thiết. Vì vậy có thể tiếp tục cho trẻ bú sữa mẹ, sữa công thức hoặc sữa bò. Tuy nhiên, nếu trẻ có vẻ đầy hơi hoặc chướng bụng sau khi uống sữa công thức hoặc sữa bò, cần có sự hãy hỏi bác sĩ của con bạn xem có nên tránh những điều này hay không.

Tiêu chảy nhẹ kèm theo nôn mửa

Trẻ bị tiêu chảy và nôn trớ sẽ cần dừng chế độ ăn thông thường. Bổ sung các dung dịch điện giải với một lượng nhỏ, thường xuyên cho đến khi hết nôn. Trong hầu hết các trường hợp, chúng chỉ cần dùng trong 1 đến 2 ngày. Khi cơn nôn đã bớt, hãy từ từ trở lại chế độ ăn bình thường của trẻ.

Một số trẻ không thể dung nạp sữa bò khi bị tiêu chảy và có thể bị bác sĩ loại bỏ sữa bò khỏi chế độ ăn trong thời gian ngắn. Nên tiếp tục cho trẻ bú sữa mẹ trong thời gian trẻ bị tiêu chảy.

Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ bị tiêu chảy - Ảnh 2.

Nên cho trẻ ăn thức ăn mềm, lỏng khi bị tiêu chảy.

Tiêu chảy nặng

Trẻ đi tiêu ra nước cứ sau 1 đến 2 giờ hoặc thường xuyên hơn, và có dấu hiệu mất nước có thể phải ngừng ăn trong một thời gian ngắn (chẳng hạn như 1 ngày hoặc ít hơn) để tập trung vào việc uống để bổ sung chất lỏng bị mất trong phân.

Tránh cho trẻ uống, bổ sung những chất lỏng có nhiều đường, nhiều muối hoặc rất ít muối (ví dụ như nước và trà). Đối với tình trạng mất nước nghiêm trọng, trẻ có thể cần được truyền dịch qua tĩnh mạch tại khoa cấp cứu.

Dinh dưỡng đúng cách khi trẻ bị tiêu chảy

Theo bác sĩ Nguyễn Minh Ngọc (Bệnh viện Nhi Trung ương), khi bị bệnh tiêu chảy trẻ vẫn cần được cho ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng như lúc bình thường, không nên kiêng cữ hoặc thay đổi chế độ ăn của trẻ. Do mệt mỏi nên khi bệnh, trẻ thường biếng ăn.

Lúc này cần cho trẻ ăn thành nhiều bữa nhỏ, chế biến lỏng hơn và dễ tiêu, mềm như súp, cháo muối, cháo (cháo thịt gà, thịt lợn nạc nấu với cà rốt...). Khoảng cách giữa các bữa ăn khoảng 2 giờ 1 lần. Thực phẩm dùng cho trẻ vẫn cần đảm bảo đủ 4 nhóm thực phẩm bao gồm: tinh bột, chất béo, chất đạm, vitamin và khoáng chất.

Nếu trẻ vẫn đang bú mẹ thì cần cho trẻ bú nhiều lần hơn giúp bù nước và cung cấp đủ dinh dưỡng cho trẻ. Nếu trẻ dùng sữa công thức, vẫn phải pha sữa theo đúng tiêu chuẩn, không nên pha sữa loãng hơn.

Nếu trẻ lớn hơn một chút, cần cho trẻ uống thêm các loại nước như nước canh, nước cháo, sữa đậu nành, sữa chua, nước trái cây như cam vắt (không thêm hoặc thêm rất ít đường), nước dừa tươi, nước đun sôi để nguội. Không nên cho trẻ uống các loại nước giải khát có ga, nước ép trái cây quá ngọt vì có thể gây khó tiêu, đầy bụng.

Một số sai lầm cha mẹ thường mắc phải khi chăm sóc trẻ bị tiêu chảy

Không cho uống nước khi trẻ bị tiêu chảy

Bác sĩ Ngọc cho biết, nhiều cha mẹ khi trẻ bị tiêu chảy lại hạn chế không cho trẻ uống nước vì cho rằng như vậy sẽ làm cho trẻ đi tiêu chảy nhiều hơn. Đây là quan niệm sai lầm vì khi đường ruột bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc thì việc đi tiêu là một hình thức tống các chất độc, vi khuẩn ra ngoài.

Vì thế, dù có cho trẻ uống nước hay không thì ruột vẫn bị kích thích và tăng tiết nhiều dịch ruột gây ra tiêu chảy. Lúc này, vẫn phải cho trẻ tiếp tục ăn như bình thường và uống nhiều nước hơn để chống kiệt nước và phòng suy dinh dưỡng cho trẻ bệnh.

Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ bị tiêu chảy - Ảnh 4.

Khi trẻ bị tiêu chảy kéo dài, cần đưa trẻ đến khám tại cơ sở y tế.

Đổi sữa cho trẻ

Khi trẻ bị tiêu chảy, nếu trẻ đang uống sữa ngoài, nhiều cha mẹ ngay lập tức nghĩ đến việc đổi sữa vì cho rằng việc thay đổi sẽ giúp hạn chế tình trạng tiêu chảy.

Tuy nhiên, đây là việc làm không cần thiết và chỉ phải đổi sữa nếu trẻ tiêu chảy nhiều hơn rõ rệt sau mỗi lần bú do tình trạng không dung nạp chất lactose trong sữa.

Nếu đổi sang loại sữa không có lactose sẽ làm hạn chế tình trạng tiêu chảy. Nếu trẻ bị dị ứng sữa bò thì cũng cần phải đổi sữa cho trẻ. Tuy nhiên, cha mẹ cần hỏi ý kiến bác sĩ dinh dưỡng khi muốn đổi sữa cho trẻ.

Kiêng cữ quá mức

Nhiều cha mẹ lại cẩn thận và kiêng cữ quá mức khi chăm sóc trẻ bị tiêu chảy. Chỉ cho trẻ ăn cháo muối vì sợ trẻ ăn chất đạm sẽ gây đầy bụng, khó tiêu.

Đây là việc làm sai lầm vì khi đường ruột bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc gây tiêu chảy thì những phần ruột chưa bị tổn thương vẫn hấp thu được nước và chất bổ dưỡng như bình thường. Vì vậy vẫn cần cho trẻ tiếp tục ăn như bình thường và uống nhiều nước hơn.

Do thức ăn mẹ ăn hằng ngày

Đối với những trẻ còn bú mẹ, khi trẻ bị tiêu chảy nhiều người cho rằng nguyên nhân là do thức ăn của người mẹ. Chính vì thế, nhiều bà mẹ đã ngừng cho trẻ bú, hoặc thay đổi, cắt giảm nhiều món ăn trong khẩu phần ăn của người mẹ, dẫn đến suy dinh dưỡng và thiếu sữa cho con.

Theo bác sĩ Nguyễn Minh Ngọc, việc trẻ bị tiêu chảy có liên quan đến vệ sinh ăn uống của trẻ, vệ sinh bàn tay không thường xuyên, trẻ hay mút tay hoặc tiêu chảy cấp do virus... chứ không liên quan đến thức ăn người mẹ ăn hàng ngày.

Thức ăn vào sẽ được cơ thể sẽ được hệ thống tiêu hóa chuyển thành những phần tử rất nhỏ để hấp thu qua đường ruột vào máu đến gan chuyển hóa thành các chất cần thiết cho cơ thể.

Còn việc tạo sữa do tuyến sữa ở vú nhận các chất dinh dưỡng trong máu chuyển hóa thành sữa. Không có việc mẹ ăn quá chua hoặc ăn chất tanh, chất quá bổ... cho con bú làm trẻ bị tiêu chảy.

Khi trẻ bị tiêu chảy kéo dài, cần đưa trẻ tới cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh để rơi vào tình trạng mất nước nặng có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho trẻ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bé hay bị tiêu chảy ngày hè, cha mẹ chăm sóc thế nào để nhanh khỏi?

Theo Sức Khỏe & Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

Xem thêm