Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều không nên làm sau khi sinh con

Có rất nhiều điều bạn có thể mong chờ sau khi sinh, như khi nào bạn có thể nằm sấp để ngủ được hoặc khi nào bạn có thể ăn thịt nguội. Tuy nhiên, có một số điều bạn nên tránh làm sau khi sinh. Dưới đây là những điều bạn không nên làm sau khi sinh cũng như một vài giải pháp giúp bạn.

Không đưa bất cứ thứ gì vào âm đạo

Phụ thuộc vào trải nghiệm sinh sản của bạn, âm đạo sau khi sinh có thể sẽ thay đổi nhiều hay ít. Những thay đổi này sẽ bao gồm cả việc bạn có thể trở lại chu kỳ kinh nguyệt bình thường và có thể quay lại với một số hoạt động thường ngày như quan hệ tình dục và sử dụng tampon.

Nhưng cho dù bạn cảm thấy thế nào, bạn vẫn nên đợi ít nhất khoảng 6 tuần sau khi sinh để có thể đưa bất cứ thứ gì vào âm đạo. Nguyên nhân là vì nguy cơ nhiễm trùng khá cao. Tử cung thường cần một thời gian để hồi phục lại sau khi sinh nở, và nếu quá trình sinh nở của bạn cần can thiệp vào âm đạo thì âm đạo cũng cần thời gian để hồi phục. Khi sử dụng các sản phẩm dành cho chu kỳ nhưng ở bên trong, ví dụ như cốc nguyệt san hoặc tampon, vi khuẩn có thể hình thành và gây nhiễm trùng vào các vết thương này.

Sản dịch sau sinh thường sẽ kéo dài từ 2-6 tuần, do vậy, bạn nên sử dụng băng vệ sinh trong sốt thời điểm này. Thay băng vệ sinh hàng ngày và rửa sạch tay thường xuyên để tránh nhiễm trùng. Về quan hệ tình dục sau sinh, không có hướng dẫn cụ thể nhưng nhiều bác sĩ khuyến cáo nên đợi từ 4-6 tuần để trở lại việc quan hệ tình dục. Các nguy cơ khác bao gồm việc rách vết khâu tầng sinh môn và cổ tử cung vẫn còn giãn.

Không làm việc quá sức

Sau khi sinh, bạn có thể sẽ bị “quá tải” bởi hàng tá công việc như cho con bú, thay bỉm và chỉ được ngủ rất ít. Tuy nhiên, việc dành thời gian để nghỉ ngơi và chăm sóc bản thân là vô cùng quan trọng. Bạn có thể nhận thấy rằng nếu bạn cố gắng quá nhiều trong quá trình hồi phục sau sinh, thì sản dịch của bạn sẽ ra nhiều hơn. Bạn cần lắng nghe cơ thể mình và làm mọi thứ chậm lại. Quá sức sau khi sinh có thể dẫn đén chấn thương, căng cơ và cảm thấy lo âu.

Đi bộ nhẹ nhàng sau sinh thường sẽ phù hợp trong những ngày đầu nhưng nếu bạn có ý định tập luyện cường độ cao, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ. Bạn cũng nên ngừng luyện tập nếu cảm thấy đau ở bất cứ vị trí nào. Hãy dành thời gian nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt trong giai đoạn này.

Không phớt lờ những cơn đau

Đa số phụ nữ sau khi sinh sẽ bị đau ở một mức độ nào đó, nhưng loại đau và thời gian đau sẽ khác nhau. Ví dụ, cơn đau có thể sẽ khác nhau phụ thuộc vào việc bạn sinh con đầu hay con thứ, bạn sinh mổ hay sinh thường và bạn có gặp các biến chứng khi sinh hay không. Đau có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần và có thể khác nhau giữa từng người, từng lần mang thai. Các loại cơn đau thông thường sau sinh:

  • Đau quặn bụng do tử cung co lại
  • Đau ở khu vực giữa hậu môn và âm đạo
  • Đau quanh vết mổ
  • Khó chịu ở cổ, lưng, các khớp
  • Đau ở vùng háng hoặc sưng ở vú/ngực

Những cơn đau dưới đây là bất thường và nên được bác sĩ lượng giá:

  • Đau đầu nghiêm trọng ảnh hưởng đến thị lực hoặc không thuyên giảm khi dùng thuốc
  • Đau đi kèm sốt trên 38 độ C
  • Đau khi đi tiểu và tiến triển nặng hơn
  • Ra nhiều máu (bạn phải thay nhiều hơn 2 miếng băng vệ sinh trong vòng 1-2 tiếng)
  • Đau ở 1 vùng nhất định tại ngực, đặc biệt là nếu đi kèm sốt hoặc sưng đỏ
  • Tiết dịch có mùi bất thường
  • Đau và sưng phù ở chân
  • Đau tức ngực, khó thở
Không nên giấu diếm những khó khăn

Tình trạng buồn bã sau sinh (baby blue) gặp phải ở 80% số trường hợp phụ nữ sau sinh và có thẻ sẽ khiến bạn càm thấy buồn bã, lo âu hoặc căng thẳng trong vòng 10-14 ngày đầu sau sinh. Sau 2 tuần đầu tiên, nếu bạn vẫn cảm thấy không là chính mình, thì bạn nên được đánh giá về tình trạng trầm cảm sau sinh. Có khoảng 20% số người sẽ gặp phải tình trạng trầm cảm sau sinh. Triệu chứng trầm cảm bao gồm:

  • Khóc
  • Cảm thấy tức giận
  • Không kết nối được với gia đình hoặc bạn bè
  • Mất hứng thú với những sở thích bình thường
  • Nghi ngờ bản thân khi chăm sóc các nhu cầu bình thường của em bé
  • Cảm thấy không kết nối với em bé
  • Cảm thấy rất lo lắng về việc có thể bạn sẽ khiến em bé bị thương.

Các yếu tố nguy cơ của tình trạng trầm cảm sau sinh bao gồm:

  • Không nhận được hỗ trợ từ gia đình sau khi sinh
  • Trầm cảm từ khi mang thai
  • Tiền sử gia đình bị trầm cảm
  • Mắc phải các biến chứng thai sản
  • Em bé có vấn đề về sức khỏe
  • Sinh đôi, sinh ba

Việc đầu tiên cần làm là tìm một người mà bạn tin tưởng để nói ra cảm xúc của bạn. Đó có thể là chồng, bạn thân hoặc bác sĩ.

Đừng quên sử dụng thuốc tránh thai

Sự thật là, bạn có thể mang thai trở lại ngay sau 6-8 tuần sau khi sinh. Do đó, bạn nên suy nghĩ đến việc sử dụng biện pháp tránh thai ngay sau khi quan hệ tình dục trở lại sau sinh. Với bao cao su, bạn có thể sử dụng ngay khi bạn quan hệ tình dục trở lại. Nếu bạn muốn sử dụng thuốc tránh thai có sử dụng hormone, bạn nên đợi một vài tuần sau sinh. Bạn có thể đã từng nghe nói rằng, cho con bú có thể giúp tránh thai sau khi sinh, nhưng điều này chỉ đúng một phần. Trong một số trường hợp, cho con bú có thể ngăn chặn quá trình rụng trứng. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả này, bạn cần phải cho con bú ít nhất 4 tiếng một lần trong suốt cả ngày và 6 tiếng một lần vào ban đêm. Nếu không, việc tránh thai bằng cách cho con bú sẽ không hiệu quả.

Không nên lờ đi yếu tố dinh dưỡng

Việc luôn cho em bé ăn đủ là cần thiết nhưng việc bổ sung đủ dinh dưỡng cho bản thân cũng vô cùng quan trọng. Nếu bạn đang cho con bú, bạn cần bổ sung them từ 450-500 calo/ngày để tạo sữa cho bé. Phụ thuộc vào cân nặng, bạn sẽ cần bổ sung tới 2500 calo mỗi ngày. Một số cách để tăng cường dinh dưỡng trong giai đoạn sau sinh bao gồm:

  • Ăn thực phẩm tươi sống, như trái cây tươi, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc
  • Hạn chế đồ ăn nhanh nhiều chất béo bão hòa và đường
  • Tiếp tục bổ sung vitamin sau khi sinh
  • Uống đủ nước (ít nhất 16 cốc nước mỗi ngày)

Không hút thuốc hoặc sử dụng thuốc sai mục đích

Nếu chồng bạn hút thuốc, bạn nên tìm các trung tâm hỗ trợ cai nghiện thuốc lá. Hút thuốc lá sẽ làm tăng nguy cơ về sức khỏe của bản thân người hút thuốc nhưng hút thuốc lá thụ động cũng là yếu tố nguy cơ chính của hội chứng chết đột ngột ở trẻ sơ sinh. Tiếp xúc với khói thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ hen suyễn hoặc các vấn đề hô hấp khác ở trẻ em. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc sai mục đích cũng khiến bạn và em bé có nguy cơ tử vong sớm. Các thuốc như methamphetamine, opioids, cocaine, và cần sa là những thuốc thường bị sử dụng sai mục đích nhiều nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: COVID-19 và cho con bú: những điều cần biết

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 25/07/2024

    8 câu hỏi về sức khỏe thường gặp ở phụ nữ trên 40 tuổi

    Theo TS.BS Alexa Fiffick, làm việc tại Concierge Medicine of Westlake ở Cleveland (Mỹ), phụ nữ trên 40 tuổi thường phải đối diện với nhiều thách thức mới về sức khỏe. Hỏi bác sĩ những câu hỏi đúng trọng tâm có thể giúp họ chủ động chăm sóc sức khỏe của mình

  • 25/07/2024

    Thử thách cho hệ tim mạch vào mùa hè: Ai dễ tổn thương và bí quyết phòng tránh đột quỵ

    Mùa hè nắng nóng gay gắt kéo dài cùng với thay đổi thời tiết đột ngột chính là mối đe dọa tiềm ẩn cho sức khỏe tim mạch. Vậy ai là những người dễ bị tổn thương nhất và chúng ta có thể làm gì để bảo vệ bản thân?

  • 25/07/2024

    Càng cảm thấy cô đơn, càng thèm ăn đồ ngọt!

    Sự cô đơn không chỉ là vấn đề xoay quanh tâm trạng. Một nghiên cứu mới dựa trên kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy những người cảm thấy cô đơn hay bị cô lập xã hội có thể có cảm giác thèm đồ ngọt mãnh liệt hơn.

  • 25/07/2024

    Biện pháp khắc phục chứng khô mắt đơn giản tại nhà

    Chứng khô mắt là một tình trạng mà các tuyến lệ không sản xuất đủ nước mắt hoặc nước mắt bị bốc hơi quá nhanh, dẫn đến mắt bị khô và kém ẩm ướt. Mặc dù một số người mắc hội chứng khô mắt cần điều trị theo toa, nhưng có nhiều phương pháp có thể tự làm tại nhà để làm dịu tình trạng này.

  • 25/07/2024

    Những thực phẩm, đồ uống đẩy nhanh tốc độ lão hóa

    Chế độ ăn uống không chỉ ảnh hưởng tới cân nặng, sức khỏe tinh thần mà còn tác động tới tốc độ lão hóa. Thói quen sử dụng quá nhiều thực phẩm, đồ uống sau đây có thể làm bạn nhanh già trước tuổi.

  • 24/07/2024

    6 loại rau củ giúp giảm viêm nhiễm và làm chậm lão hóa

    Các nhà khoa học cho rằng, tình trạng viêm mạn tính liên quan chặt chẽ đến quá trình lão hóa. Vì vậy, chống viêm cũng có nghĩa là giúp làm chậm quá trình lão hóa. Ngăn ngừa tình trạng viêm mạn tính bao gồm việc ăn uống lành mạnh và tránh lối sống ít vận động.

  • 24/07/2024

    Tìm hiểu về bệnh bạch hầu

    Bệnh bạch hầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính có giả mạc ở tuyến hạnh nhân, hầu họng, thanh quản, mũi. Bệnh có thể xuất hiện ở da, các màng niêm mạc khác như kết mạc mắt hoặc bộ phận sinh dục. Mặc dù tỷ lệ mắc hiện nay đã giảm đáng kể song những người mắc bệnh có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và thậm chí gây chết người.

  • 24/07/2024

    9 lời khuyên vàng khi chăm sóc da cho bé

    Trẻ nhỏ có làn da rất mềm mại và mỏng manh. Vì vậy, các bé có thể gặp phải nhiều vấn đề và bệnh lý về da. Cùng tham khảo một vài gợi ý cũng như lời khuyên hữu ích dưới đây để chăm sóc và bảo vệ làn da nhạy cảm của em bé nhà bạn.

Xem thêm