Những điều cần biết về tyrosine trong thực phẩm

Tyrosine có thể cải thiện tâm trạng, nhận thức hoặc sự tập trung. Sự thiếu hụt axit amin này có thể gây ra huyết áp thấp và nhiệt độ cơ thể thấp. Những người mắc chứng rối loạn di truyền phenylketo niệu (PKU) có nguy cơ cao bị thiếu tyrosine vì cơ thể không chuyển hóa phenylalanine thành tyrosine.

Tyrosine là gì và tại sao nó lại quan trọng?

Tyrosine là một axit amin không cần thiết. Thuật ngữ không cần thiết có nghĩa là một người không cần phải nhận được nó thông qua chế độ ăn uống, không phải là nó không quan trọng đối với sức khỏe. Cơ thể có thể sản xuất tyrosine một cách tự nhiên khi một người nhận được đủ lượng axit amin phenylalanine. Bệnh PKU, một căn bệnh bẩm sinh, gây ra sự tích tụ phenylalanin nguy hiểm. Trẻ em và người lớn mắc chứng rối loạn này nên hạn chế ăn thực phẩm có chứa phenylalanin. Điều này khiến họ có nguy cơ bị thiếu tyrosine do cơ thể không chuyển hóa phenylalanine thành tyrosine. Tyrosine giúp cơ thể tạo ra một số chất dẫn truyền thần kinh quan trọng, bao gồm cả những chất dưới đây. Những hóa chất này giúp mang các tín hiệu thần kinh qua khớp thần kinh, đóng một vai trò quan trọng trong nhiều chức năng.

• Epinephrine: Còn được gọi là adrenaline, hóa chất này đóng một vai trò quan trọng trong phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy.
• Norepinephrine: Cơ thể giải phóng hóa chất này cùng với epinephrine để tăng nhịp tim và hỗ trợ phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy. Nó cũng cung cấp năng lượng bằng cách phá vỡ chất béo và tăng lượng đường trong máu.
• Dopamine: Chất dẫn truyền thần kinh này giúp hỗ trợ cảm giác vui vẻ, phần thưởng và động lực. Sự vắng mặt của nó có thể góp phần gây ra rối loạn chức năng tình dục, trầm cảm, nghiện ngập,...

Khi cơ thể không thể sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh này với số lượng đủ, một người có thể gặp các vấn đề về tập trung, thay đổi tâm trạng và khó kiểm soát căng thẳng.

Lợi ích của tyrosin như một loại thực phẩm chức năng

Một số nghiên cứu cũng cho thấy rằng chất bổ sung tyrosine có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe. Nghiên cứu ban đầu về tyrosine cho thấy rằng nó có thể giúp chống lại tác động của căng thẳng bằng cách hỗ trợ chức năng dẫn truyền thần kinh, sự chú ý và nhận thức. Ví dụ, nó có thể giúp ngăn ngừa sự suy giảm chức năng đột ngột khi một người đang bị căng thẳng về thể chất do bệnh tật hoặc kiệt sức. Một nghiên cứu năm 2015 ủng hộ tuyên bố này, cho thấy rằng khi căng thẳng làm giảm chất dẫn truyền thần kinh, các chất bổ sung tyrosine có thể cải thiện nhận thức. Tuy nhiên, hiệu ứng này chỉ xảy ra khi chức năng dẫn truyền thần kinh cơ bản khỏe mạnh và mức độ dẫn truyền thần kinh như dopamine tạm thời bị cạn kiệt. Tuy nhiên, không phải tất cả các nghiên cứu đều ủng hộ ý tưởng này. Một nghiên cứu năm 2018 về chất bổ sung tyrosine ở người lớn tuổi khỏe mạnh cho thấy chất bổ sung này thực sự gây hại cho một số chức năng nhận thức ở những người từ 61–72 tuổi. Các tác giả của nghiên cứu cho rằng chất bổ sung tyrosine có thể gây quá liều ở người lớn tuổi, gây ra các tác dụng có hại. Họ nhấn mạnh rằng hầu hết các nghiên cứu trước đây về tyrosine đã xem xét những người trẻ tuổi và những kết quả này có thể không áp dụng được cho dân số rộng hơn. Một nghiên cứu năm 2017 bao gồm người lớn từ 24–40 tuổi và người lớn hơn từ 61–88 tuổi cho thấy lợi ích ở cả hai nhóm. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng tiêu thụ tyrosine cao tương quan với điểm số tốt hơn trong bài đánh giá nhận thức bất kể tuổi tác. Tuy nhiên, khi nghiên cứu xem xét tyrosine trong chế độ ăn uống, nghiên cứu không cung cấp kết quả về những rủi ro tiềm ẩn và lợi ích của việc bổ sung tyrosine. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các chất ức chế tyrosine kinase có thể đóng một vai trò trong việc điều trị ung thư tuyến giáp hoặc ung thư phổi. Chất ức chế kinase ngăn chặn tác động của kinase, chất này bổ sung thêm phosphate vào protein và có khả năng thay đổi chức năng của nó. Điều này cho thấy, nhưng không chứng minh, rằng những thay đổi trong cách hoạt động của tyrosine có thể đóng một vai trò trong sự phát triển của một số bệnh ung thư

Tyrosine rất quan trọng đối với sức khỏe tốt, và sự vắng mặt của nó có nghĩa là cơ thể không tạo đủ chất dẫn truyền thần kinh để hỗ trợ sự chú ý, nhận thức và tâm trạng. Thực phẩm toàn phần giàu phenylalanine có thể giúp một người đáp ứng nhu cầu tyrosine hàng ngày của họ, nhưng việc đáp ứng những nhu cầu này có thể khó khăn đối với những người bị PKU. Bác sĩ có thể giúp những đối tượng này hiểu làm thế nào để có đủ tyrosine. Những người không bị PKU cân nhắc việc bổ sung tyrosine nên cân nhắc giữa rủi ro và lợi ích, đặc biệt nếu họ trên 60 tuổi, vì một số nghiên cứu cho thấy mức độ cao của tyrosine có thể có hại sau độ tuổi này.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chế độ ăn đẩy lùi trầm cảm