Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết khi bạn dị ứng penicillin

Dị ứng penicillin là phản ứng của hệ thống miễn dịch của bạn với thuốc kháng sinh penicillin. Kể từ những năm 1940, penicillin đã trở thành loại thuốc được sử dụng để điều trị các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra. Nhưng một số người gặp phản ứng xấu khi sử dụng loại kháng sinh này.


Hệ thống miễn dịch của bạn có nhiệm vụ chống lại vi khuẩn khiến bạn bị bệnh. Nhưng đôi khi cơ thể bạn tự chống lại thuốc. Đó là điều xảy ra nếu bạn bị dị ứng với penicillin. Hệ thống miễn dịch của bạn nghĩ rằng đó là kẻ xâm lược và muốn loại bỏ nó. Các bác sĩ cố gắng kết hợp đúng loại kháng sinh với đúng bệnh. Công việc đó sẽ khó khăn hơn nếu bạn bị dị ứng với penicillin. 

Triệu chứng dị ứng penicillin

Bạn có thể nhận thấy một số dấu hiệu phản ứng dị ứng trong vòng một giờ sau khi dùng penicillin:

  • Ho, thở khò khè và khó thở
  • Sốt
  • Nổi mề đay 
  • Ngứa mắt, chảy nước mắt
  • Ngứa ở các bộ phận khác trên cơ thể
  • Sổ mũi
  • Sưng da, thường quanh mặt
  • Co thắt cơ hô hấp
  • Sốc phản vệ

Trong một số ít trường hợp, bạn có thể bị phản ứng nặng gọi là sốc phản vệ. Gọi cấp cứu nếu bạn hoặc người đi cùng bạn có những triệu chứng này sau khi dùng penicillin:

  • Đau bụng
  • Khó thở
  • Tiêu chảy
  • Cảm thấy chóng mặt, choáng váng hoặc bất tỉnh
  • Co giật
  • Cổ họng hoặc lưỡi sưng lên
  • Căng tức ở ngực
  • Phản ứng chậm
Đọc thêm tại bài viết: Phản ứng dị ứng penicillin ở trẻ em

Mặc dù không phổ biến nhưng một số phản ứng dị ứng có thể xảy ra vài ngày hoặc vài tuần sau đó. Bao gồm:

  • Đau khớp
  • Sưng tấy
  • Phát ban
  • Cảm giác như bạn sắp nôn mửa
  • Kiệt sức không rõ nguyên nhân
  • Sốt
  • Lú lẫn.

Dị ứng penicillin có thể gây ra những bệnh sau:

  • Bệnh huyết thanh. Bạn bị sốt, phát ban, đau khớp, sưng tấy và buồn nôn.
  • Thiếu máu do thuốc. Bạn có ít tế bào hồng cầu hơn bình thường. Điều này gây ra cảm giác mệt mỏi, nhịp tim quá nhanh hoặc quá chậm, khó thở và các triệu chứng khác.
  • DRESS (phản ứng thuốc với tăng bạch cầu ái toan và các triệu chứng toàn thân). Với DRESS, toàn bộ cơ thể của bạn bị ảnh hưởng và bạn có số lượng bạch cầu cao, cùng với tình trạng sưng tấy chung và sưng hạch bạch huyết. Nhiễm trùng viêm gan cũ có thể quay trở lại.
  • Hội chứng Stevens-Johnson (hoặc hoại tử biểu bì nhiễm độc). Đây là một phản ứng da nghiêm trọng gây phát ban đau đớn, phồng rộp và bong tróc. Nó thường bắt đầu với các triệu chứng giống như cúm và quá trình lành da bắt đầu sau vài ngày.
  • Viêm thận. Bạn có thể bị sốt, tiểu ra máu, sưng tấy khắp cơ thể, lú lẫn và các triệu chứng khác.

Nguyên nhân dị ứng penicillin và các yếu tố nguy cơ

Bất kỳ ai cũng có thể bị dị ứng với loại kháng sinh này, nhưng bạn có thể dễ bị dị ứng hơn nếu:

  • Bạn bị dị ứng với các loại thuốc khác
  • Bạn có HIV
  • Bạn nhiễm virus Epstein-Barr, một loại virus herpes
  • Bạn có các thành viên gia đình không thể dùng penicillin
  • Bạn mắc các tình trang dị ứng khác, chẳng hạn như sốt cỏ khô
  • Nếu bạn phải dùng penicillin thường xuyên, trong thời gian dài hoặc với liều lượng cao, bạn cũng có nhiều khả năng bị phản ứng xấu.

Xét nghiệm dị ứng Penicillin

Hãy hẹn gặp bác sĩ, và trả lời các câu hỏi về những triệu chứng bạn đã gặp phải và chúng kéo dài bao lâu.

Bạn cũng có thể được kiểm tra da hoặc kiểm tra phản ứng.

Kiểm tra da

Đây là loại thử nghiệm phổ biến nhất. Bạn sẽ mất khoảng một giờ.

Đầu tiên, bác sĩ sẽ dùng một cây kim nhỏ chích vào cẳng tay và tiêm cho bạn một liều penicillin nhẹ. Cây kim sẽ hầu như không làm rách da bạn. Nếu bị dị ứng, bạn sẽ nổi mẩn đỏ ngứa, trông giống như vết muỗi đốt trong khoảng 15 phút.

Nếu bạn không bị nổi mụn, họ sẽ tiêm cho bạn một liều penicillin dưới da cẳng tay. Một lần nữa, nếu bạn bị nổi mụn trong vòng 15 phút thì bạn bị dị ứng với penicillin.

Nếu bạn vẫn không nổi mụn thì có khả năng bạn không bị dị ứng.

Để chắc chắn, bác sĩ có thể cho bạn uống một liều penicillin thông thường. Bạn sẽ ở lại bệnh viện khoảng một giờ. Nếu bạn không có bất kỳ triệu chứng nào với liều này, bác sĩ sẽ cho bạn biết liệu bạn có khỏe mạnh hay không.

Điều trị dị ứng Penicillin

Nếu bạn đã dùng penicillin mà không nhận ra mình bị dị ứng, hãy ngừng dùng thuốc và gọi cho bác sĩ.

Bác sĩ có thể kê đơn một loại thuốc gọi là thuốc kháng histamine, chẳng hạn như diphenhydramine, để giúp giảm các triệu chứng của bạn. Đối với những vấn đề nghiêm trọng hơn như sưng tấy, bác sĩ có thể cho bạn một loại thuốc gọi là corticosteroid.

Nếu bạn bị sốc phản vệ, bác sĩ sẽ cho bạn một loại thuốc gọi là epinephrine ngay lập tức. Bạn sẽ phải nằm viện một thời gian cho đến khi huyết áp và nhịp thở tốt hơn.

Các lựa chọn thay thế penicillin

Khi bạn không thể dùng penicillin, bạn thường tránh nó. Bác sĩ sẽ cố gắng tìm một loại kháng sinh khác.

Nếu bạn thực sự cần penicillin, bạn có thể được điều trị bằng phương pháp giải mẫn cảm. Bạn thường chỉ gặp phải tình trạng này nếu trước đó bạn không phản ứng với sốc phản vệ.

Trong quá trình giải mẫn cảm, bác sĩ sẽ bắt đầu cho bạn một liều nhỏ penicillin. Nếu bạn không xuất hiện các triệu chứng dị ứng trong 15-30 phút thì bạn sẽ dùng liều cao hơn.

Bạn nhận được liều cao hơn trong vài giờ hoặc vài ngày. Nếu bạn không có triệu chứng thì bạn có thể tiếp tục dùng penicillin.

Biến chứng dị ứng Penicillin

Cũng như các loại thuốc khác, bạn có thể gặp các tác dụng phụ không phải là dấu hiệu của dị ứng penicillin, như buồn nôn, tiêu chảy, nhức đầu hoặc ngứa âm đạo.

Biến chứng nghiêm trọng nhất cần chú ý là sốc phản vệ. Phản ứng hiếm gặp, đe dọa tính mạng này khiến hệ thống cơ thể của bạn ngừng hoạt động. Sốc phản vệ là một cấp cứu y tế cần được chăm sóc ngay lập tức. Gọi cấp cứu nếu bạn hoặc bất kỳ ai bạn biết có triệu chứng sốc phản vệ.

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Bình luận
Tin mới
  • 08/10/2026

    Hướng dẫn bổ sung vitamin và khoáng chất trong mùa đông

    Để thực sự khỏe mạnh và duy trì năng lượng tích cực, việc bổ sung các loại vitamin và khoáng chất thiết yếu đóng vai trò cực kỳ quan trọng.

  • 08/10/2026

    3 cách dùng quả bơ tốt cho sức khỏe

    Quả bơ giàu dưỡng chất, vị béo ngậy, được sử dụng trong chế độ ăn và y học cổ truyền. Dùng đúng cách giúp bổ sung dinh dưỡng và phát huy giá trị của loại quả này.

  • 08/10/2026

    2 loại chất xơ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh Crohn

    Một nghiên cứu trình bày tại hội nghị Tuần lễ Tiêu hóa châu Âu (UEG Week) 2025 cho thấy việc tăng cường hai loại chất xơ lên men là beta-glucan và inulin có thể liên quan đến việc giảm khoảng 30% nguy cơ mắc bệnh Crohn ở nhóm người có nguy cơ cao. Đây được xem là một hướng đi tiềm năng trong phòng ngừa bệnh lý viêm ruột này.

  • 07/10/2026

    Sự gia tăng của bệnh cúm mùa đông: Góc nhìn khoa học và cẩm nang bảo vệ sức khỏe

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về và ngày dần ngắn lại, chúng ta không chỉ đón nhận sự thay đổi của thời tiết mà còn phải đối mặt với sự gia tăng đột biến của các ca mắc cảm cúm. Virus cúm, hay còn gọi là influenza, dường như luôn chọn mùa đông làm thời điểm "vàng" để bùng phát, mang theo hàng loạt triệu chứng khó chịu như sốt cao, đau nhức toàn thân và các vấn đề về đường hô hấp. Tại sao loài virus này lại phát triển mạnh mẽ và lây lan nhanh chóng đến vậy khi nhiệt độ xuống thấp? Bài viết này sẽ đi sâu vào những cơ sở khoa học giải thích cho sự bùng phát của bệnh cúm vào mùa đông, từ đó cung cấp các biện pháp phòng ngừa thiết thực để bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình.

  • 07/10/2026

    Ăn lạc mỗi ngày có lợi gì cho sức khỏe?

    Lạc giàu protein thực vật, chất béo không bão hòa, chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Ăn lượng đúng cách có thể giúp bổ sung nhiều dưỡng chất.

  • 07/10/2026

    9 lợi ích sức khỏe của việc bơi lội

    Bơi lội là môn thể thao toàn thân được nhiều người yêu thích nhờ khả năng vừa rèn luyện thể lực vừa giúp thư giãn tinh thần. Với cùng một khoảng thời gian vận động, bơi lội có thể tiêu hao lượng calo tương đương chạy bộ nhưng lại ít gây áp lực lên xương khớp hơn.

  • 06/10/2026

    Thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cholesterol có thực sự hiệu quả?

    Trên thị trường hiện có nhiều loại thực phẩm chức năng được quảng cáo với công dụng hỗ trợ giảm cholesterol máu, thu hút sự quan tâm của người có rối loạn lipid máu.

  • 06/10/2026

    Điều gì xảy ra với huyết áp khi ăn chuối thường xuyên?

    Chuối giàu kali, việc bổ sung đủ khoáng chất thiết yếu này có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nói chung.

Xem thêm