Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nhiều vitamin D chưa chắc đã tốt

Đã bao giờ bạn được khuyến cáo là nên bổ sung vitamin D chưa? Chúng ta thường xuyên được cảnh báo về thiếu vitamin D và nguy cơ đối với sức khỏe. Nhưng ít ai để ý đến việc thừa vitamin D cũng gây những ảnh hưởng đến cơ thể. Hãy tìm hiểu thêm một chút về thừa vitamin D, những yếu tố nào quyết định đến việc tối ưu hóa hóa lượng vitamin D và lợi ích của việc phơi nắng.

Vitamin D rất cần thiết cho sức khỏe con người. Hầu hết các tế bào trong cơ thể đều có receptor tiếp nhận vitamin D, trong đó, việc tiếp nhận vitamin D có thể được quy định bởi hơn 200 gen trong cơ thể. Vitamin D thúc đẩy hấp thu can xi ở đường tiêu hóa và duy trì lượng can xi và phot pho trong máu, chống lại bệnh loãng xương, còi xương và gãy xương. Đồng thời, vitamin D cũng quy định chức năng miễn dịch, tăng trưởng tế bào và các chức năng thần kinh cơ.

Với nhiều vai trò quan trọng như vậy nên việc thiếu hụt Vitamin D thực sự là một mối quan tâm to lớn. Thiếu vitamin D có thể dẫn đến nguy cơ cao bị bệnh tim mạch, ung thư, tiểu đường và các bệnh tự miễn. Cuộc sống hiện đại đã khiến chúng ta đang trốn ánh nắng bên trong những bức tường bê tông và cửa kính nên ngày càng chúng ta càng nhận được lượng vitamin D tự nhiên ít hơn.

Hiện nay, đánh giá mức độ thiếu vitamin D đang trở thành thường quy trong các cuộc kiểm tra sức khỏe toàn diện. Tuy nhiên giống như nhiều dưỡng chất khác, vitamin D tuân theo quy luật đường cong hình chữ U, nghĩa là cả liều cao và thấp đều có những ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Thật không may, đôi khi những nguy cơ của việc nhiễm độc do dùng liều cao vitamin D vẫn chưa được nhận thức đầy đủ.

Nguy hiểm từ việc bổ sung quá liều vitamin D

Vitamin D được đo bằng lượng 25(OH)D trong máu- đây là dạng tiền chất của vitamin D hoạt động và là dấu hiệu chính xác nhất để đánh giá tình trạng vitamin D. Lượng 25(OH) D tối ưu nhất là dưới 50ng/ml.

Hậu quả của việc thừa vitamin D bao gồm: đau tim, sỏi thận, đau đầu, nôn, buồn nôn, tiêu chảy chán ăn, sụt cân, mật độ xương thấp. Hơn thế nữa, trong hầu hết các nghiên cứu việc bổ sung vitamin D không làm giảm nguy cơ tử vong, bệnh tim mạch và các bệnh tật khác.

Tuy nhiên việc tiếp xúc nhiều với ảnh mặt trời không thể dẫn đến việc ngộ độc hay quá liều vitamin D được.

Lợi ích của việc phơi nắng

Việc cơ thể lấy được vitamin D chỉ là một trong số những lợi ích từ việc phơi nắng. Một nghiên cứu trong 20 năm trên 29518 đối tượng cho thấy những cá nhân tránh việc việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời tăng có tỷ lệ tử vong do các nguyên nhân cao gấp đôi so với những người khác.

Quả thật là đúng như vậy khi phơi nắng còn giúp con người có những peptide và hóc môn quan trọng khi da chúng ta tiếp xúc với tia UVB, bao gồm:

  • Beta- Endorphin: một opiate tự nhiên giúp chúng ta thoải mái và giảm đau
  • Gen quy định canxitonin liên quan đến peptid: một thuốc giãn mạch bảo vệ cơ thể khỏi bị cao huyết áp, viêm mạch máu, và stress oxi hóa.
  • Chất P: là một chất dẫn truyền thần kinh có thể thúc đẩy tuần hoàn và củng cos hệ miễn dịch đpá ứng với các tình trạng cấp tính
  • Hóc môn Adrenocorticotropic: một loại peptid kiểm soát việc giải phóng ra cortisol qua các tuyến adrena, điều chỉnh được hệ thống miễn dịch và quá trình viêm.
  • Hóc môn kích thích melanocyte: là loại hóc môn giúp giảm sự thèm ăn, tăng ham muốn và cũng chịu trách nhiệm với việc tăng sắc tố da.

Tiếp xúc với tia UVA của mặt trời cũng có rất nhiều lợi ích như giải phóng NO giúp truyền tín hiệu dãn mạch đến các tế bào do đó giảm được huyết áp. Tiếp xúc với ánh sáng vào ban ngày sẽ kich hoạt tế bào thần kinh ở nhân trên giao thoa thị giác trong não sẽ gửi các tin hiệu đến tuyến yên điều hòa quá trình sản xuất ra melatonin. Nếu như rối loạn quá trình này sẽ đấn đến việc rối loạn tâm trạng, giảm nhận thức và các hội chứng rối loạn chuyển hóa.

 

Lượng vitamin D tối ưu phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố

Vậy chúng ta cần bao nhiêu vitamin D? Có lẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố  như chủng tộc, tình trạng dinh dưỡng.

Một số nghiên cứu cho thấy những người Mỹ gốc Phi có lượng 25(OH)D thấp hơn người Mỹ da trắng nhưng mật độ khoáng trong xương lại cao hơn. Những người không phải là da trắng có nồng độ 25(OH)D thấp hơn so với những người cùng sắc tộc nhưng ở vị trí địa lý khác. chúng ta vẫn chưa biết rõ vì lý do nào đó mà những người này thích nghi được với nồng độ thấp như vậy.

Những vitamin tan trong dầu như A,D và K luôn làm việc cùng nhau. Vitamin A và K có thể giúp chống lại các ảnh hưởng của việc thừa vitamin D.

Sử dụng nồng độ hóc môn tuyến giáp để kiểm tra lượng vitamin D cho cá nhân

Chính vì lượng 25(OH)D phụ thuộc vào quần thể, gen và tình trạng dinh dưỡng như đã đề cập ở trên nên các nhà khoa học phải tìm ra những dấu vết sinh học dễ dàng hơn để định lượng vitamin D trong cơ thể.

Chúng ta không thể dựa vào lượng vitamin D hoạt động vì nó không phản ánh toàn bộ lượng vitamin D có trong cơ thể. Bởi vậy, người ta đã sử dụng các hóc môn tuyến cận giáp (PTH) để nhằm định lượng gián tiếp vitamin D sinh học trong cơ thể.

Tóm lại dựa vào rất nhiều bằng chứng khoa học chúng ta có thể xác định được liều lượng an toàn của 25(OH) là trong khoảng 35-60 ng/ml, và có đôi chút xê dịch giữa các quần thể dân số khác nhau.

Dưới đây là một số lời khuyên cho việc tối ưu hóa hấp thu vitamin D:

  1. Đừng bổ sung vitamin D một cách mù quáng

Nếu nồng độ 25(OH) D của bạn ở mức:

  • Dưới 20ng/ml: bạn nên kết hợ giữa việc phơi nắng và dùng dầu gan cá tuyết và uống bổ sung vitamin D
  • Từ 25-30ng/ml: hãy kiểm tra PTH, nếu PTH ở mức bình thường (<30pg/ml) thì việc bổ sung có lẽ không cần thiết
  • 35-50ng/ml: tiếp tục với chế độ ăn và lối sống lành mạnh đó của bạn
  • Lớn hơn 50ng/ml: bạn nên giảm lượng vitamin D bổ sung về với mức đủ và nạp thêm các chất béo tan trong dầu để tránh bị ngộ độc vitamin D
  1. Hãy kiểm tra lại

Kiểm tra nồng độ vitamin sau 3-4 tháng nếu bạn muốn có mức vitamin D vừa đủ và ổn định. Nếu không hãy thử điều chỉnh chế độ ăn, lối sống, bổ sung và kiểm tra lại lần nữa

  1. Nên phơi nắng để lấy vitamin D dạng cơ bản

Không chỉ mang lại nhiều lợi ích, việc phơi nắng còn giúp bạn hạn chế được việc hấp thu thừa vitamin D và làm giảm các nguy cơ ngộ độc vitamin D. Dành khoảng 15-30 phút mỗi ngày để phơi nắng trực tiếp và nên nhớ là không sử dụng kem chống nắng để có thể tận dụng tối đa các lọi ích của ánh nắng.

  1.  Các vi chất dinh đưỡng bảo vệ bạn khỏi độc tính

Sử dụng dầu gan cá tuyết để được cung cấp thêm nhiều vitamin A,D và các loại bơ giàu vitamin hoặc bơ được tiệt trùng hoặc bơ sữa trâu cung cấp nhiều vitamin K. Khoai lang, chuối,quả bơ là những loại quả có chứa nhiều Kali.

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Chriskresser
Bình luận
Tin mới
  • 04/04/2025

    Ăn sáng bằng trái cây để giảm cân, lợi hại thế nào?

    Bữa sáng bằng trái cây được nhiều người lựa chọn khi muốn giảm cân vì giàu vitamin, chất xơ và ít calo. Tuy nhiên, chỉ ăn trái cây vào buổi sáng có thực sự tốt cho sức khỏe và hỗ trợ giảm cân hiệu quả?

  • 04/04/2025

    Làm thế nào để cải thiện lưu thông máu của bạn?

    Khi chân tay không nhận đủ máu, tay hoặc chân của bạn có thể cảm thấy lạnh hoặc tê. Nếu bạn có làn da sáng, chân của bạn có thể chuyển sang màu xanh. Lưu thông máu kém cũng có thể làm khô da, khiến móng tay giòn và khiến tóc rụng, đặc biệt là ở chân và bàn chân. Một số nam giới có thể gặp khó khăn trong việc cương cứng hoặc duy trì sự cương cứng. Và nếu bạn bị tiểu đường, vết trầy xước, vết loét hoặc vết thương của bạn có xu hướng lành chậm hơn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn một số mẹo để cải thiện lưu thông máu.

  • 03/04/2025

    Ăn gì cho đẹp da, khắc phục da sần sùi do vảy nến?

    Người bị vảy nến nên bổ sung các loại thực phẩm chống viêm, giàu vitamin đồng thời hạn chế những thực phẩm có khả năng khiến bệnh phát triển, góp phần kiểm soát tốt bệnh và giúp làn da đẹp mịn màng hơn.

  • 03/04/2025

    Cùng bé vươn cao, chạm đỉnh dễ dàng - Mừng sinh nhật VIAM Clinic 7 tuổi

    Bạn có bao giờ lo lắng khi thấy con chậm lớn, thấp còi hơn bạn bè cùng trang lứa? Hay những bữa ăn đầy ắp yêu thương lại trở thành "cuộc chiến" với bé biếng ăn, gầy gò? Đừng lo, bởi suốt 7 năm qua, Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM đã đồng hành cùng hàng nghìn gia đình, giúp các bé không chỉ tăng chiều cao mà còn khỏe mạnh, tự tin trong cuộc sống.

  • 03/04/2025

    Đẻ mắc vai hay dấu hiệu “con rùa” trong sản khoa

    Đẻ mắc vai hay còn gọi là dấu hiệu “con rùa” - là tình trạng xảy ra khi một hoặc cả hai vai của em bé bị kẹt trong quá trình sinh thường. Không có dấu hiệu báo trước và không có cách nào để ngăn ngừa tình trạng này xảy ra. Nguyên nhân gây ra tình trạng này có thể bao gồm việc em bé quá lớn, xương chậu của mẹ nhỏ hoặc đỡ đẻ sai tư thế. Tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng bao gồm cả chấn thương thần kinh cho em bé. Cùng đọc bài viết sau để hiểu thêm về tình trạng này!

  • 02/04/2025

    Nâng cao tầm vóc Việt

    Tầm vóc không chỉ là thước đo chiều cao đơn thuần mà còn phản ánh sức khỏe và sự phát triển toàn diện của một dân tộc. Tuy nhiên, thực trạng chiều cao của người Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế so với bạn bè quốc tế

  • 01/04/2025

    Tăng cường miễn dịch cho trẻ mùa xuân

    Mùa xuân đến, mang theo không khí ấm áp và sức sống mới cho vạn vật. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm giao mùa, khí hậu biến đổi thất thường, tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn, virus và mầm bệnh sinh sôi phát triển.

  • 01/04/2025

    Ngày Thế Giới Nhận Thức về Tự Kỷ: Hiểu đúng và đồng hành cùng người tự kỷ

    Ngày 2 tháng 4 hàng năm, thế giới cùng hướng về Ngày Thế Giới Nhận Thức về Tự Kỷ – một sự kiện do Liên Hợp Quốc khởi xướng nhằm kêu gọi sự quan tâm sâu sắc hơn đến rối loạn phổ tự kỷ (ASD).

Xem thêm