Nguyên nhân khó tiêu ở trẻ em

Khó tiêu là một tình trạng gây ra nhiều phiền toái ở trẻ em, thường được đặc trưng bởi cảm giác nóng rát ở sau họng, đi kèm với cảm giác khó chịu ở ngực và bụng,. Khó tiêu ở trẻ em thường xảy ra khi trẻ ăn rất nhiều thức ăn, ăn quá nhanh hoặc ăn thức ăn không phù hợp với cơ thể. Nhìn thấy con mình bị khó tiêu khiến không ít bậc phụ huynh cảm thấy xót xa.

Nhưng thay vì không giúp được gì cho trẻ, bạn nên biết một vài sự thật về chứng khó tiêu ở trẻ nhỏ.

Khó tiêu ở trẻ nhỏ

Khó tiêu thường đi kèm với đau hoặc khó chịu ở bụng dưới, hoặc nóng rát quanh vùng xương ức (ợ nóng).

Thông thường, khó tiêu và ợ nóng thường đi kèm với nhau. Tình trạng này thường xuất hiện với các triệu chứng như chướng bụng, nóng rát, thường xuyên ợ hơi và buồn nôn. Trong đa số các trường hợp, khó tiêu là một hội chứng thường xảy ra sau khi ăn và thường chỉ ở mức độ nhẹ hoặc vừa, có thể tự biến mất mà không cần can thiệp bằng thuốc.

Khó tiêu xảy ra khi axit dạ dày gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và các cơ quan nội tạng, đặc biệt là thực quản. Như đã nói ở trên, đa số các trường hợp khó tiêu đều không nghiêm trọng và thường sẽ biến mất trong vòng vài giờ. Tuy nhiên, nếu tình trạng khó tiêu thường xuyên tái phát, thì bạn cần phải xác định được nguyên nhân và thực hiện một vài biện pháp dự phòng.

Nguyên nhân gây khó tiêu ở trẻ nhỏ

Nguyên nhân cơ bản gây khó tiêu là do axit dạ dày gây tổn thương lớp niêm mạc bảo vệ đường tiêu hóa, dẫn đến đau, kích ứng và viêm.Tất cả những tình trạng này gây cảm giác khó chịu, mặc dù chỉ là tạm thời. Phần lớn trẻ nhỏ đều không xảy ra tình trạng viêm mà chỉ là tăng độ nhảy cảm của lớp niêm mạc, trong trường hợp này, tình trạng khó tiêu chỉ xảy ra trong vòng vài giờ. Dưới đây là một số nguyên nhân gây khó tiêu ở trẻ nhỏ:

Sử dụng một số loại thuốc

Khó tiêu có thể xảy ra do việc sử dụng một số loại thuốc cụ thể. Trên thực tế, khi bạn đưa trẻ đi khám vì một bệnh gì đó, thì loại thuốc mà bác sỹ kê cho trẻ có thể sẽ gây ợ nóng nhưng có thể, bác sỹ sẽ không thông báo cho bạn về tác dụng phụ này.

Khó tiêu thường xảy ra với các loại thuốc có chứa thành phần nitrate – khiến các mạch máu bị giãn ra. Nitrate sẽ làm giãn cơ thắt thực quản dưới – là cơ nằm giữa thực quản và dạ dày. Sự giãn cơ này sẽ khiến axit dạ dày bị rò rỉ và gây kích thích lớp niêm mạc hệ tiêu hóa.

Một loại thuốc khác cũng có thể gây ợ nóng và dẫn đến khó tiêu là thuốc chống viêm không chứa steroid (NSAIDs). Loại thuốc này gây ảnh hưởng đến chức năng bình thường của hệ tiêu hóa và khiến axit dạ dày trào lên. Đó là lý do tại sao các bác sỹ thường hỏi bạn xem liệu trẻ có dễ mắc các vấn đề về dạ dày không, trước khi kê các thuốc NSAIDs, ví dụ như ibuprofen.

Để đảm bảo rằng loại thuốc trẻ đang dùng không làm nặng thêm bệnh tình của trẻ, bạn cần kiểm tra lại với bác sỹ trước khi cho trẻ uống bất cứ loại thuốc nào, kể cả các loại thuốc không kê đơn.

Béo phì

Béo phì ảnh hưởng đến trẻ em và người lớn với cùng một cách. Nguyên nhân gây béo phì thường là do thói quen ăn uống và lối sống hiện đại. Và béo phì cũng thường là nguyên nhân chính gây ra tình trạng thường xuyên khó tiêu.

Khi trẻ bị béo phì, thì áp lực tự nhiên trong bụng của trẻ cũng đã tăng lên. Sau khi trẻ ăn một bữa ăn lớn, thì áp lực trong dạ dày cũng lập tức tăng lên, dẫn đến tình trạng trào ngược axit dạ dày lên thực quản.

Căng thẳng và lo âu

Tình trạng căng thẳng ngày nay gặp ở rất nhiều độ tuổi, và kể cả trẻ nhỏ. Ảnh hưởng ngay lập tức của tình trạng căng thẳng là gây ra những thói quen ăn uống không lành mạnh, dẫn đến khó tiêu. Trẻ nhỏ thường sẽ có xu hướng ăn nhiều hơn khi bị căng thẳng.

Thoái vị gián đoạn

Thoái vị là tình trạng mà một cơ quan ở bên trong cơ thể chèn vào các mô cơ yếu ở xung quanh. Thoát vị gián đoạn xảy ra khi một phần của dạ dày chèn lên cơ hoành, gây tắc nghẽn tạm thời thực quản, dẫn đến trào ngược axit và khó tiêu.

Nhiễm vi khuẩn H.pylori

Một nguyên nhân khác khiến trẻ thường xuyên bị khó tiêu là nhiễm vi khuẩn H.pylori – loại vi khuẩn có thể gây viêm loét và ung thư dạ dày. Thông thường, tình trạng nhiễm trùng sẽ không có triệu chứng gì khác ngoài việc thường xuyên khó tiêu. Trong trường hợp này, trẻ sẽ cần dùng thuốc để loại trừ vi khuẩn gây nhiễm trùng.

Trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản cũng là một trong số các nguyên nhân gây ra tình trạng thường xuyên khó tiêu. Trong trường hợp này, trẻ sẽ bị kích ứng và viêm thực quản lặp đi lặp lại nhiều lần do axit dạ dày trào ngược. Trào ngược dạ dày thực quản cần được can thiệp bằng thuốc.

Loét dạ dày hoặc ung thư dạ dày

Loét dạ dày là tình trạng mà lớp niêm mạc trong của dạ dày hoặc ruột non của trẻ có các vết thương hở (vết loét). Những người bị loét dạ dày thường sẽ thường xuyên xuất hiện tình trạng khó tiêu như một triệu chứng bệnh. Trong trường hợp này, thường xuyên khó tiêu có thể sẽ cho thấy một tình trạng nghiêm trọng hơn, đe dọa tính mạng, đó là ung thư dạ dày.

Trẻ nhỏ bị khó tiêu cần được chẩn đoán đúng để được điều trị kịp thời. Nếu không được đièu trị, nhiễm trùng liên quan đến dạ dày có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, nếu tình trạng khó tiêu của trẻ không phải do các nguyên nhân kể trên, thì bạn cũng không có gì phải lo lắng cả.

Điều trị khó tiêu ở trẻ nhỏ

Nếu bác sỹ xác định rằng, tình trạng khó tiêu ở trẻ nhỏ không do các nguyên nhân ở trên gây ra, bạn có thể sẽ được khuyên nên thay đổi chế độ ăn và lối sống của trẻ.

Nếu thỉnh thoảng trẻ mới bị khó tiêu, bác sỹ có thể sẽ gợi ý cho bạn một vài sự thay đổi trong chế độ ăn.

Nếu trẻ thường xuyên bị khó tiêu vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ, hãy đảm bảo rằng trẻ không ăn gì trong khoảng 3-4 giờ trước khi đi ngủ. Một số trẻ có thói quen uống sữa trước khi đi ngủ và đây có thể là một trong số những nguyên nhân gây khó tiêu.

Dự phòng khó tiêu ở trẻ nhỏ

Với những trẻ có hệ tiêu hóa nhạy cảm, tốt nhất, trẻ nên tránh các loại đồ ăn giàu chất béo, chiên rán nhiều. Dưới đây là một vài mẹo giúp dự phòng tình trạng khó tiêu ở trẻ.

• Tránh các loại thực phẩm có chứa nhiều dầu mỡ
• Tránh ăn chocolate
• Hình thành thói quen ăn chậm cho trẻ
• Luôn giữ trẻ ở trong trạng thái vui vẻ, hạnh phúc, tránh căng thẳng
• Không để trẻ chạy nhảy hoặc thực hiện các hoạt động thể chất ngay sau khi vừa ăn xong.
• Hình thành thói quen thường xuyên uống nước cho trẻ. Nước sẽ rất hiệu quả trong việc làm giảm ảnh hưởng của hiện tượng trào ngược  axit.
• Sử dụng gừng với nước chanh và mật ong cũng rất hiệu quả với những trẻ thường xuyên bị khó tiêu.
• Không cho trẻ sử dụng đồ uống có gas vì lượng khí có trong các loại đồ uống có thể bị kẹt lại trong hệ tiêu hóa, dẫn đến đầy hơi.
• Cho trẻ ăn nhiều bữa nhỏ, 2-3 tiếng một lần thay vì ăn một bữa lớn. Trong khi ăn, hãy đảm bảo rằng trẻ ăn chậm và nhai kỹ.
• Trái cây có thể chứa rất nhiều chất xơ, chất xơ sẽ rất hữu ích trong việc điều trị tình trạng khó tiêu. Chuối có thể hoạt động như một chất nhuận tràng và có thể giúp bé dễ tiêu hóa hơn.