Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngủ ngáy

Ngủ ngáy có thể gây ra nhiều điều khó chịu hơn là chỉ đơn giản khiến người khác mất ngủ. Một số lời khuyên hữu ích dưới đây có thể giúp giấc ngủ của bạn trở nên yên tĩnh hơn.

Ngáy có vẻ không phải là một vấn đề lớn. Đây là tình trạng rất phổ biến, ảnh hưởng tới giấc ngủ của những người xung quanh. Nó cũng có thể chỉ ra các vấn đề sức khỏe hiện tại hoặc dẫn đến vấn đề nào đó trong tương lai, tùy thuộc vào nguyên nhân.

Lý do khiến bạn ngủ ngáy

Chứng ngủ ngáy xảy ra khi đường thở của bạn bị tắc nghẽn và các mô ở mũi, miệng, cổ họng rung lên khi thở. Nguyên nhân lớn gây ra tình trạng tắc nghẽn đường thở này là do cấu trúc giải phẫu của từng người. Nhiều người thường có đường thở hẹp, lưỡi to, amidan hoặc vòm miệng mềm dài. Khi các cơ ở phía sau cổ họng thư giãn trong khi ngủ, chúng trở nên mềm hơn và sẽ chuyển động theo nhịp thở của bạn. Những chuyển động của cơ này gây ra tình trạng ngáy.

Ngoài ra, còn có một số yếu tố khác làm tăng khả năng ngáy. Bao gồm:

  • Tuổi cao, vì trương lực cơ giảm khi già đi.
  • Thuốc và rượu có thể làm giãn cơ miệng và cổ họng.
  • Giới tính nam.
  • Gia đình có tiền sử ngủ ngáy.
  • Dị ứng hoặc bệnh tật làm tắc nghẽn luồng không khí qua mũi và miệng.
  • Trọng lượng cơ thể lớn.

Các nguy cơ sức khỏe liên quan đến ngủ ngáy.

Ngủ ngáy làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Khi giấc ngủ bị xáo trộn và khi một người cảm thấy giấc ngủ của họ không được phục hồi hoặc thời gian trong ngày trở nên khó khăn do buồn ngủ quá mức, thì ngáy có thể là một vấn đề đáng lo ngại.

Vấn đề phổ biến nhất liên quan đến tình trạng ngáy và buồn ngủ vào ban ngày là chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, xảy ra khi đường thở bị tắc nghẽn hoặc thu hẹp trong khi ngủ. Trước khi quyết định các phương pháp điều trị chứng ngáy đơn thuần, bạn nên chắc chắn việc loại trừ chứng ngưng thở khi ngủ.

Đồng thời, ngủ ngáy ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của bạn bằng nhiều cách. Nếu không được giải quyết, chúng có thể làm gián đoạn giấc ngủ theo thời gian và dẫn đến nồng độ oxy trong máu thấp, khó tập trung, mệt mỏi, tăng nguy cơ đau tim, tiểu đường loại 2, đột quỵ và huyết áp cao.

Khi nào cần đi khám bác sỹ về chứng ngủ ngáy?

Bạn nên tới gặp chuyên gia về giấc ngủ khi tiếng ngáy làm gián đoạn giấc ngủ của bạn hoặc trở nên ồn ào đến mức người khác phải phàn nàn. Điều này đặc biệt đúng nếu người ngủ chung giường nhận thấy tiếng khịt mũi hoặc thở hổn hển, tạm dừng hoặc ngừng thở có liên quan đến chứng ngáy. Ngoài ra, nếu có bất kỳ tình trạng nào khác như bồn chồn vào ban đêm, đi vệ sinh, mệt mỏi vào ban ngày - điều này sẽ khiến bạn phải đến gặp bác sĩ.

Ngoài ra, các bác sĩ có thể sẽ yêu cầu theo dõi về giấc ngủ nếu họ nghi ngờ bạn mắc chứng rối loạn giấc ngủ, chẳng hạn như chứng ngưng thở khi ngủ. Có nhiều phương pháp điều trị chứng ngưng thở khi ngủ, bao gồm thay đổi lối sống, sử dụng máy hoặc thiết bị thở áp lực dương liên tục (CPAP) khi ngủ hoặc phẫu thuật. Điều quan trọng là phải giải quyết chứng ngưng thở khi ngủ vì nếu không được điều trị, nó có thể làm trầm trọng thêm các tình trạng bệnh lý như bệnh tim hoặc tăng huyết áp.

Tuy nhiên, tình trạng ngủ ngáy hoàn toàn có thể xảy ra mà không bị ngưng thở khi ngủ. 30% số người tạo ra tiếng ngáy (được gọi là tiếng ngáy nguyên phát), nhưng chỉ có 5% đến 8% số người mắc chứng ngưng thở khi ngủ.

Cách cải thiện tình trạng ngủ ngáy

Có một số thay đổi đơn giản có thể thực hiện để giảm ngủ ngáy, phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra chúng. Các chuyên gia về giấc ngủ cho biết ngáy không phải là một nguy cơ sức khỏe mà nó giống một triệu chứng hơn, vì vậy, việc điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra chứng ngáy.

Ví dụ, bạn buộc phải thở bằng miệng vì dị ứng khiến bạn bị nghẹt mũi mãn tính hoặc vách ngăn lệch (sự dịch chuyển của sụn bên trong mũi) cản trở luồng không khí qua mũi. Điều trị những vấn đề này có thể giúp bạn thở dễ dàng hơn và có thể làm giảm hoặc loại bỏ chứng ngáy. Các chuyên gia đã đưa ra những khuyến nghị sau:

  • Giảm cân nếu có tình trạng thừa cân.
  • Tránh uống rượu và thuốc an thần như ma túy và thuốc benzodiazepin.
  • Dùng thuốc để loại bỏ sự tắc nghẽn khi có các triệu chứng ốm.
  • Ngủ kê cao đầu.
  • Ngủ nghiêng thay vì nằm ngửa.
  • Bỏ hút thuốc.
  • Ưu tiên số lượng và chất lượng giấc ngủ

Ngoài những thay đổi về lối sống, bạn có thể thử các biện pháp khác như:

  • Đeo miếng dán mũi khi đi ngủ sẽ cải thiện chất lượng giấc ngủ cao gần gấp đôi so với những người sử dụng giả dược. Điều này đã được một nghiên cứu năm 2018 công bố trên tạp chí về dị ứng, hen suyễn và miễn dịch lâm sàng.
  • Gối giảm ngáy giúp giữ cho đường thở của bạn thông thoáng bằng cách định vị lại cổ và đầu. Mặc dù đây không phải là cách hiệu quả nhất để chấm dứt chứng ngáy nhưng việc sử dụng gối có góc 20 độ sẽ không gây ngáy trong 30 phút đầu tiên của giấc ngủ, giảm đợt ngáy đối với những người sử dụng gối tiêu chuẩn.
  • Dụng cụ ngậm miệng giúp định vị lại hàm để tối đa hóa luồng không khí. Một đánh giá nghiên cứu cho thấy việc sử dụng dụng cụ ngậm miệng khi ngủ giúp giảm tiếng ngáy tới 45%.
  • Phương pháp phẫu thuật thường không được khuyến khích đối với trường hợp ngáy đơn thuần. Tuy nhiên, nếu bạn mắc một tình trạng khác như tắc nghẽn đường thở khi ngủ, bạn có thể nhận được những lợi ích từ phẫu thuật cắt bỏ mô khỏi miệng hoặc cổ họng. Một thiết bị được gọi là trụ cấy ghép cũng có thể được sử dụng để làm cứng vòm miệng mềm và được phát hiện là có tác dụng giảm tần suất cũng như độ ồn của tiếng ngáy ở những người tham gia trong một nghiên cứu nhỏ được công bố vào tháng 7 năm 2021.

Tỷ lệ để có thể thực hiện những phương pháp trên và chấm dứt chứng ngáy vĩnh viễn là bao nhiêu? Các chuyên gia cho biết mọi thứ chỉ là tương đối, nhưng nếu loại bỏ được những tình trạng này thì chứng ngáy sẽ cải thiện. Tuy nhiên, cấu trúc giải phẫu vẫn là nguyên nhân chính khiến chứng ngáy phát triển và điều đó khó khắc phục hơn.

Hải Yến - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Chiều cao của người Việt: Không chỉ là câu chuyện bữa ăn

    Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

  • 25/05/2026

    Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

    Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.

  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

  • 24/05/2026

    4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

    Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.

  • 24/05/2026

    Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

    Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.

  • 23/05/2026

    Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

    Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

Xem thêm