Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguy hiểm sốc phản vệ ở trẻ em

Con bạn thường xuyên bị dị ứng và bị khó thở hay một phản ứng nào đó ở mức độ nặng? Nếu câu trả lời "có" đồng nghĩa với việc bé có nguy cơ bị sốc phản vệ cao.

Nguy hiểm sốc phản vệ ở trẻ em

Sốc phản vệ là gì

Sốc phản vệ là phản ứng dị ứng xảy ra nhanh và nghiêm trọng có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ, đây là một trong những trường hợp cần cấp cứu đáng sợ nhất đối với hầu hết các phụ huynh. Sốc phản vệ diễn ra khi hệ miễn dịch của trẻ nhạy cảm quá mức với một chất gây dị ứng mà trẻ được tiếp xúc hay được tiêm vào người. Khi đó cơ thể trẻ sẽ kích thích sản xuất một chất có tên là histamine và các hóa chất khác với số lượng lớn chỉ trong vài phút khiến trẻ bị sốc. Hiện tượng này gồm nhiều triệu chứng và đôi khi đe dọa đến tính mạng trẻ.

Các triệu chứng sốc phản vệ ở trẻ em bao gồm:

  • Sưng phù ở da, môi, họng, lưỡi hoặc mặt
  • Thờ khò khè hoặc khó thở nghiêm trọng
  • Nhịp tim nhanh hoặc không đều
  • Nổi mày đay
  • Ói mửa, đau bụng và tiêu chảy dữ dội
  • Da xanh, lạnh, tím tái, có nhiều mảng đỏ
  • Chóng mặt, ngất xỉu hoặc bất tỉnh ngay tại chỗ.

Các triệu chứng thường xuất hiện trong vòng 2 giờ sau khi tiếp xúc với chất gây dị ứng, đôi khi chỉ sau vài phút, một vài trường hợp có thể bị sốc sau 4 tiếng đồng hồ.

Các chất có thể gây phản ứng dị ứng nghiêm trọng

Có nhiều tác nhân có khả năng gây dị ứng, phổ biến nhất bao gồm:

  • Lạc, các loại quả hạch (như hạt óc chó, hồ đào), hải sản có vỏ (tôm, cua), cá, sữa và trứng là những thủ phạm gây dị ứng thường gặp.
  • Một số thuốc thuộc nhóm penicillin (bao gồm cả loại kháng sinh được dùng khá nhiều là amoxicillin).
  • Vết côn trùng đốt, cắn (nhất là ong vò vẽ, ong mật, ong vàng, ong bắp cày, kiến lửa và kiến gặt).
  • Chất latex (thường được sử dụng chế tạo một số trang thiết bị tại cơ sở y tế).
  • Chất bảo quản và tạo màu thực phẩm (như FDC yellow No.5)

Xử trí khi trẻ có dấu hiệu sốc phản vệ

Hãy gọi cấp cứu 115 ngay lập tức nếu con bạn có triệu trứng khó thở hoặc bất tỉnh. Trong khi chờ cấp cứu, hãy đặt trẻ nằm xuống và nâng cao chân để giảm nguy cơ bị sốc. Hãy cố gắng giữ bình tĩnh cho cả bạn và trẻ.

Không được cho trẻ uống thuốc kháng histamin nếu trẻ có bị khó thở hay gặp khó khăn khi nuốt do trẻ có thể bị hóc.

Khi nhân viên y tế đến, trước tiên họ có thể sẽ tiêm cho trẻ một mũi epinephrine để làm giảm các triệu chứng dị ứng trong vòng vài phút (Epinephrine là một chất có tác dụng làm tim đập mạnh hơn, làm giãn cơ hô hấp, giảm sưng và tăng lưu lượng máu đến các cơ quan quan trọng như tim và não).

Trẻ sau đó sẽ được đưa đến bệnh viện để kiểm tra và theo dõi các phản ứng phản vệ. Bác sỹ sẽ giúp tìm ra nguyên nhân khiến trẻ bị sốc.

Phòng tránh nguy cơ sốc phản vệ ở trẻ em

Biện pháp tốt nhất là tránh cho trẻ tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng đã biết cũng như các chất thường gây ra phản ứng dị ứng nặng.

Nếu con bạn bị dị ứng với một loại thực phẩm nào đó, một lượng nhỏ thức ăn cũng đủ để phản ứng dị ứng xảy ra, do vậy điều quan trọng nhất là hãy đọc kỹ nhãn thực phẩm và lưu ý hỏi kỹ nhà hàng về thành phần của món ăn khi đưa trẻ đi ăn ngoài.

Nếu trẻ bị dị ứng khi bị côn trùng đốt hay cắn, chỉ nên cho trẻ chơi ở những khu vực không có côn trùng. Đừng nghĩ rằng các loại thuốc xịt diệt côn trùng có thể giúp bạn phòng ngừa nguy cơ này – do nó không có tác dụng đối với ong và kiến lửa là những loài mà vết cắn có thể gây sốc cho trẻ. Ngoài ra, lưu ý không nên để trẻ chạy chơi bằng chân trần do trẻ có thể vô tình bị côn trùng đốt khi dẫm phải chúng.

Nếu con bạn đã từng có tiền sử bị sốc phản vệ, bác sỹ có thể khuyên bạn sử dụng loại ống tiêm tự động EpiPen Jr. có chứa epinephrine. Loại ống tiêm này có thể sử dụng cho trẻ từ 15-30 kg và chỉ được sử dụng theo đơn của bác sỹ.

Hãy dặn dò bảo mẫu, giáo viên giữ trẻ và những người trông nom trẻ biết được rằng con bạn bị dị ứng và đảm bảo họ biết cách xử trí khi trẻ bị dị ứng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Sự thật và hiểu lầm về sốc phản vệ

Bình luận
Tin mới
  • 23/10/2021

    Đánh răng thôi chưa đủ, làm thêm 10 mẹo này giúp bạn có hàm răng chắc khỏe

    Không chỉ đánh răng, làm thêm những mẹo này thì cả đời không bao giờ cần gặp nha sĩ.

  • 23/10/2021

    Đau túi mật nên nằm nghiêng bên nào?

    Túi mật là một cơ quan tiêu hóa nhỏ giúp dữ trữ dịch mật. Dịch mật sẽ được cơ thể sử dụng để tiêu hóa chất béo và thường sẽ được giải phóng từ túi mật vào ruột non. Khi dịch mật bị mất cân bằng, dịch mật có thể sẽ kết tinh thành các cục protein nhỏ được gọi là sỏi mật. Sỏi mật có thể gây tắc ống dẫn mật và gây ra cơn đau do túi mật. Đau do túi mật có thể gây ra các triệu chứng đau nghiêm trọng ở vùng bụng trên, cơn đau có thể kéo dài trong vài giờ.

  • 23/10/2021

    Cách xử trí đúng khi trẻ bị nhức đầu cha mẹ cần biết

    Đau nhức đầu ở trẻ em khá phổ biến, trong một số trường hợp, đau nhức đầu ở trẻ lại là biểu hiện của những vấn đề nghiêm trọng như: Nhiễm trùng, mức độ căng thẳng hoặc chấn thương đầu nhẹ... Vì vậy, việc nhận biết và xử trí đúng là vô cùng quan trọng.

  • 23/10/2021

    Cảnh giác nguy cơ ho gà – bạch hầu – uốn ván ở người trưởng thành

    Ho gà, bạch hầu, uốn ván đang có xu hướng trở lại và dịch chuyển dịch tễ từ trẻ em sang người lớn. Để bảo vệ bản thân và gia đình, người trưởng thành và người lớn tuổi có các bệnh mạn tính không nên lơ là việc tiêm phòng ba bệnh, đặc biệt trong bối cảnh COVID-19 hiện nay.

  • 23/10/2021

    Khứu giác bất thường sau khi mắc COVID-19?

    COVID-19 là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp thường gây ra các triệu chứng giống như cúm, nhưng đánh giá của các nghiên cứu cho thấy 47% số người bị COVID-19 bị bất thường về khứu giác.

  • 22/10/2021

    Chăm sóc sức khỏe, tăng cường đề kháng bà mẹ mang thai và cho con bú mùa dịch

    Trong thời kỳ mang thai, cho con bú, phụ nữ đặc biệt dễ bị tổn thương vì vậy cần đặc biệt quan tâm nhất là trong mùa dịch bệnh hiện nay.

  • 22/10/2021

    9 sự thật về ung thư tuyến tiền liệt

    Có thể bạn chưa biết, nhưng không phải tất cả các trường hợp bị ung thư tuyến tiền liệt đều cầu điều trị ngay lập tức.

  • 22/10/2021

    Tiêm steroid điều trị đau lưng – tốt hay xấu?

    Bạn sẽ làm gì nếu bị đau lưng do chấn thương gây ra, và thuốc cũng như vật lý trị liệu đều không có tác dụng? Bạn sẽ chọn một cuộc phẫu thuật mở ở lưng hay bạn sẽ chọn một mũi tiêm để giảm đau và chỉ mất chưa tới 2 giờ?

Xem thêm