Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Màu mắt nói gì về sức khỏe của bạn

Đôi mắt của bạn có thể nói nhiều hơn về tình trạng sức khỏe bên trong cơ thể của bạn và cũng cảnh báo bạn về một số bệnh mà bạn có thể mắc phải thông qua màu mắt. Hãy cùng xem đôi mắt nói gì về sức khỏe của bạn.

Màu mắt của mỗi người có thể ẩn chứa khá nhiều điều thú vị. Ví dụ như có hơn một gien liên quan đến sự hình thành màu mắt, đó là lý do tại sao mắt của một người mẹ có màu lục nhạt lại có sắc thái khác biệt so với con gái của người đó, theo bác sỹ Rachel Bishop thuộc Viện mắt quốc gia Hoa Kỳ. Do những sắc tố da, bạn có thể nhận thấy màu mắt của những thành viên trong cùng một gia đình hay một chủng tộc khá giống nhau (màu mắt đen khá phổ biến trong cộng đồng người châu Phi so với những người Bắc Âu).

Ngoài ra, sự đa dạng của màu mắt còn có thể cung cấp cho bạn nhiều thông tin hơn là bạn tưởng như chỉ ra nguy cơ mắc một số bệnh và cơ chế phản ứng với những đồ uống có cồn. Hãy đọc bài viết này để tìm hiểu nhé.

1. Những người có màu mắt tối có nguy cơ bị đục thủy tinh thể cao hơn

Đục thủy tinh thể hay còn gọi là cườm khô, cườm đá là tình trạng thủy tinh thể bị mờ đục, gây ra những rối loạn thị giác. Đây là căn bệnh thường gặp ở người cao tuổi và những người có màu mắt tối lại có nguy cơ cao hơn. Một nghiên cứu vào năm 2000 trên tạp chí American Journal of Ophthalmology đã chỉ ra rằng những người có màu mắt tối có nguy cơ bị đục thủy tinh thể cao hơn từ 1.5 – 2.5 lần. Bảo vệ đôi mắt của bạn khỏi tác động của tia tử ngoại là một trong những biện pháp cực kỳ quan trọng để phòng tiến triển căn bệnh này đối với mọi đối tượng, nhưng các nhà khoa học đặc biệt đưa ra khuyến cáo này đối với những người có màu mắt tối.

2. Bệnh bạch biến ít phổ biến hơn trong nhóm những người có mắt màu xanh lơ

Một nghiên cứu tổng quan về bệnh bạch biến vào năm 2012 đăng trên tạp chí Nature rút ra kết luận rằng căn bệnh tự miễn gây ra mất sắc tố ở da và lông này ít phổ biến hơn trong số những người có màu mắt xanh lơ. Trong số gần 3,000 bệnh nhân mắc bệnh bạch biến thuộc chủng tộc người da trắng tham gia nghiên cứu, 27% có màu mắt xanh lơ, 30% có mắt màu lục hay hạt dẻ và 43% có màu mắt nâu, trong khi tỷ lệ màu mắt điển hình trong cộng đồng người da trắng là 52% xanh lơ, 22% xanh lục hay hạt dẻ và 27% màu nâu.

Các nhà khoa học nhận thấy rằng sự kết hợp đa dạng giữa hai gien đặc hiệu là TYR và OCA2 đóng vai trò quy định màu mắt xanh lơ cũng đồng thời làm giảm nguy cơ mắc bệnh bạch biến.

3. Ung thư tế bào hắc tố chiếm đa số trong những người mắt màu xanh lơ

Theo bác sỹ Richard A. Spritz thuộc Đại học y Colorado, xét về mặt di truyền thì ung thư tế bào hắc tố và bệnh bạch biến có vẻ như là hai căn bệnh trái ngược nhau. Sự kết hợp giữa hai gien kể trên trong khi có thể bảo vệ những người có màu mắt xanh lơ khỏi nguy cơ mắc bệnh bạch biến thì lại làm tăng khả năng mắc ung thư tế bào hắc tố. Một giả thiết được đặt ra là: bạch biến là một căn bệnh tự miễn, nghĩa là hệ miễn dịch của cơ thể người tự tấn công các tế bào bình thường của cơ thể. Đáp ứng quá mức đó có thể là nguyên nhân khiến cho những người có màu mắt nâu dễ bị mắc bệnh bạch biến – nhưng lại làm giảm nguy cơ ung thư hắc tố da. Mặc dù cơ chế chính xác vẫn chưa được làm rõ song những gien bảo vệ trước bệnh bạch biến, gien bảo vệ trước nguy cơ ung thư hắc tố và những gien quy định số lượng và loại tế bào hắc tố dường như có mối liên quan.

4. Những người có màu mắt tối nhạy cảm hơn với rượu

Theo một nghiên cứu trên tạp chí Personality and Individual Differences, nếu bạn là người có màu mắt đen hoặc nâu thì bạn sẽ có khả năng uống được ít rượu hơn so với những người mắt xanh lơ hay xanh lục. Các nhà khoa học nhận thấy tỷ lệ sử dụng rượu cao hơn trong số những phụ nữ với màu mắt sáng và tình trạng lạm dụng rượu thường xuyên hơn trong nhóm tù nhân có màu mắt sáng được nghiên cứu. Họ giả thuyết rằng những đối tượng có màu mắt tối sẽ nhạy cảm với rượu cũng như các chất kích thích hơn nên việc tiêu thụ ít hơn cũng đủ để đạt được hiệu quả mong muốn.

5. Những phụ nữ có màu mắt sáng chịu đau tốt hơn

Trong một nghiên cứu được trình bày tại Hội nghị thường niên American Pain Society 2014, GS Inna Belfer thuộc khoa gây mê đã trình bày khám phá của mình cho thấy những phụ nữ có màu mắt sáng có thể có khả năng chịu đựng cơn đau tốt hơn những đối tượng khác. Một nhóm nhỏ phụ nữ được nghiên cứu trước và sau khi sinh, và những người có màu mắt tối thường biểu hiện cảm giác lo lắng và tình trạng mất ngủ khi phải chịu đựng cơ đau. Những phụ nữ có màu mắt tối cũng giảm đau nhiều hơn khi được gây tê ngoài màng cứng, cho thấy rằng họ cũng dễ nhạy cảm hơn với cơn đau. Mặc dù nghiên cứu này mới chỉ là sơ bộ bước đầu nhưng một ngày nào đó nó sẽ giúp các bác sỹ chỉ ra được nguyên nhân gây ra cơn đau.

6. Những người có màu mắt sáng dễ mắc bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác

Một trong những nguyên nhân phổ biến gây mất thị lực ở những người trên 50 tuổi đó là căn bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD), gây tổn thương một phần nhỏ ở gần trung tâm của võng mạc đóng vai trò điều chỉnh sự sắc nét của hình ảnh. Triệu trứng ban đầu là nhìn mờ và tiến triển dần đến các điểm trắng hoàn toàn. Một vài nghiên cứu nhỏ đã chứng minh rằng ngoài yếu tố hút thuốc và tiền sử gia đình, màu mắt sáng cũng làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc phải căn bệnh này. Tuy nhiên, hầu hết những nghiên cứu này chỉ có quy mô nhỏ và một số nghiên cứu vẫn còn khá hoài nghi về kết quả. Có thể có một mối liên hệ nào đó, ví dụ như những người Mỹ da đen sẽ có nguy cơ mắc bệnh tăng nhãn áp cao hơn và bản thân chủng tộc này cũng có tỷ lệ màu mắt tối cao hơn, tuy nhiên cả hai yếu tố này có thể không có mối liên hệ nào với nhau.

7. Sự biến đổi về màu mắt có thể là dấu hiệu cảnh báo một căn bệnh nào đó

Nếu phần lòng trắng của mắt bạn bỗng nhiên chuyển sang màu đỏ thì rất có thể bạn đã bị dị ứng. Nếu nó chuyển sang màu vàng, gan của bạn chắc hẳn đang gặp vấn đề. Nếu chỉ một bên mắt bị thay đổi màu sắc, đó có thể là dấu hiệu của một căn bệnh di truyền nào đó như u sợi thần kinh hay hội chứng Waardenburg (gây điếc và da nhợt nhạt), hay cũng có thể là u tế bào sắc tố của mống mắt.

Nếu ngay từ khi sinh ra mắt của bạn đã có hai màu khác nhau thì không có gì cần phải lo lắng; đó có thể chỉ là sự khác biệt nhỏ về sự phân bổ các sắc tố giữa hai mắt xảy ra trong quá trình phát triển. Nhưng nếu bạn thấy màu mắt một bên mới chỉ thay đổi dạo gần đây thì tốt nhất là nên đi kiểm tra.

Ths.Hồng Khánh - Viện y học ứng dụng Việt Nam - Theo Prevention
Bình luận
Tin mới
  • 05/10/2026

    Ly thượng bì bọng nước

    Bệnh ly thượng bì bọng nước (epidermolysis bullosa) là một tình trạng hiếm gặp gây ra hiện tượng da mỏng, dễ nổi mụn nước ở trẻ nhỏ. Bệnh lý này có thể gây khó chịu cho trẻ và có thể trở nặng nếu không được chăm sóc đúng cách. Cùng tìm hiểu qua bài viết sau!

  • 04/10/2026

    FDA phê duyệt 4 loại vaccine cập nhật cho 2026-2027 nhắm vào biến thể XFG của COVID-19

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt bốn loại vaccine COVID-19 cập nhật cho năm 2026–2027. Các loại vaccine mới này đặc biệt nhắm vào biến thể XFG đang lây lan nhanh chóng, nhằm tăng cường bảo vệ cho những nhóm đối tượng có nguy cơ cao.

  • 04/10/2026

    Thời điểm tốt nhất để ăn quả óc chó tốt cho não bộ

    Ăn quả óc chó vào buổi sáng giúp tối ưu hóa hiệu suất nhận thức và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ.

  • 04/10/2026

    Chăm sóc da mùa khô

    Thời tiết hanh khô với độ ẩm không khí giảm sâu là "kẻ thù" lớn nhất của làn da khỏe mạnh vì nó làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và giảm hoạt động tuyến bã nhờn. Nếu không chăm sóc đúng cách, da sẽ mất độ ẩm, dẫn đến khô căng, bong tróc, xỉn màu và dễ kích ứng. Bài viết này sẽ cung cấp những hướng dẫn chi tiết, từ làm sạch da, dưỡng ẩm sâu đến bảo vệ da trước các tác nhân môi trường, giúp bạn tự tin với làn da căng mịn suốt mùa khô.

  • 03/10/2026

    Ánh sáng từ đèn ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

    Thói quen bật đèn ngủ với ánh sáng yếu khi đi ngủ không phải là hiếm, bởi nhiều người cho rằng ngủ trong bóng tối hoàn toàn tạo một cảm giác khó chịu và bất an. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng khi tiếp xúc với ánh sáng yếu trong lúc ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch.

  • 03/10/2026

    Lưu ý khi dùng hà thủ ô hỗ trợ ngăn ngừa tóc bạc sớm

    Tóc bạc sớm ngày càng trẻ hóa, khiến nhiều người tìm đến các bài thuốc dân gian, trong đó có hà thủ ô.

  • 03/10/2026

    TÌnh trạng hạ thân nhiệt đột ngột

    Hạ thân nhiệt là tình trạng xảy ra khi nhiệt độ trong cơ thể con người giảm xuống dưới 35 độ C. Đây là một tình trạng y tế cực kỳ nguy hiểm. Khi cơ thể bị hạ thân nhiệt, các hệ thống như tim mạch, hệ thần kinh và các cơ quan khác sẽ không thể hoạt động bình thường. Nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có thể dẫn tới hệ tim mạch và hô hấp dừng hoạt động, nặng nhất là tử vong.

  • 02/10/2026

    Chứng rối loạn cảm xúc theo mùa là gì?

    Thay đổi mùa có thể kéo theo những cảm giác hân hoan, tiếc nuối hoặc đôi khi là một chút lo lắng, nhưng với một số người, thay đổi mùa trong năm lại có thể gây ra những triệu chứng trầm cảm, điều này được gọi với tên là chứng rối loạn cảm xúc – seasonal affective disorder (SAD). Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau đây!

Xem thêm