Kháng sinh khiến cúm ở nên nguy hiểm như thế nào?

Các chuyên gia y học đã chứng minh việc sử dụng nhiều kháng sinh có thể gây ra tình trạng kháng thuốc ở vi khuẩn, ví dụ như phế cầu khuẩn. Ngày nay, một nghiên cứu mới được thực hiện trên chuột đã đề xuất quan điểm rằng việc sử dụng kháng sinh có thể làm phổi dễ bị tổn thương do nhiễm khuẩn hơn, ví dụ như bệnh cúm.

Hiện nay, kháng kháng sinh đã trở thành một vấn đề cấp thiết đối với các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới. Hiện tượng này xảy ra khi một cơ thể nhiễm khuẩn không còn đáp ứng lại với kháng sinh mà bác sĩ đã từng điều trị trước đó. Tình trạng kháng thuốc này thường phát triển bởi việc sử dụng sai hoặc quá liều kháng sinh vì nhiều người trên thế giới đã nhầm lẫn việc sử dụng kháng sinh với mục đích điều trị virut, ví dụ như virut cúm.

Tại Anh, một nghiên cứu gần đây tiến hành trên chuột đã khuyến cáo rằng kháng sinh cũng có thể khiến phổi của chúng ta bị nhiễm khuẩn.

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng các vi khuẩn đường ruột điều khiển một dạng protein tín hiệu giúp cản trở virut cúm lây lan đến phổi. Và kháng sinh dường như ngăn cản loại protein này, làm suy yếu đi hàng phòng thủ đầu tiên của cơ thể. Các nhà nghiên cứu đã giải thích rằng họ tìm thấy kháng sinh khiến cơ thể dễ suy yếu hơn với tình trạng cúm, cung cấp thêm bằng chứng cho việc hạn chế sử dụng tràn lan kháng sinh trong y học.

Kháng sinh khiến chuột dễ tổn thương hơn bởi virut cúm

Trong một nghiên cứu gần đây, các nhà khoa học đã lựa chọn chuột làm đối tượng đánh giá. Những con chuột được chọn đều có hệ tiêu hóa khỏe mạnh tại thời điểm ban đầu. Trong 4 tuần, những con chuột này được đưa vào cơ thể liều kết hợp kháng sinh thông qua uống nước trước khi cho chúng tiếp xúc với virut cúm. Nhóm chứng được lựa chọn không sử dụng kháng sinh. Sau đó, họ sẽ so sánh kết quả phản ứng giữa hai nhóm.

Kết quả đã cho thấy, có tới 80% nhóm chuột có hệ tiêu hóa khỏe mạnh, không điều trị bằng kháng sinh đã sống sót sau khi mắc cúm. Trong đó, chỉ 1/3 nhóm điều trị kháng sinh sống sót trước cùng loại virut này.

Các nhà khoa học nhận định: sử dụng kháng sinh không đúng cách, đúng liều lượng không chỉ làm tăng tình trạng kháng kháng sinh và giết chết vi khuẩn có lợi cho đường ruột và còn khiến cơ thể chúng ta dễ bị tổn thương hơn khi tiếp xúc với virut.

Điều này không chỉ đúng trên con người mà còn có thể áp dụng cho các loài gia súc khi sử dụng kháng sinh trên toàn thế giới. Kết luận này đòi hỏi các nghiên cứu sâu hơn để chứng minh việc cảm nhiễm của con người và vật nuôi trước các bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm.

Vai trò bảo vệ của hệ vi khuẩn đường ruột

Làm thế nào việc sử dụng kháng sinh đường uống khiến những con chuột trong thí nghiệm trở nên yếu hơn trước khi phơi nhiễm với cảm cúm? Các nhà nghiên cứu đã giải thích hiện tượng đó như sau:

Trong nghiên cứu, nhóm nghiên cứu đã chỉ ra rằng tín hiệu interferon dạng I – một dạng protein tín hiệu giúp điều chỉnh phản ứng của các tế bào màng phổi – là chìa khóa giúp ngăn chặn các virut nhân lên trong phổi. Thông thường, vi khuẩn đường ruột sẽ vận chuyển các interferon tín hiệu thông báo cho các tế bào phổi để phản ứng với virut, dừng lại quá trình nhân đôi, từ đó giúp cơ thể hồi phục nhanh hơn.

Các nhà khoa học nhận định, họ rất ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng những tế bào màng phổi này còn hoạt động mạnh hơn các tế bào miễn dịch trong việc chịu trách nhiệm về những phản ứng kháng lại cúm sinh ra bởi hệ vi khuẩn.

Quá trình kháng sinh làm cho phổi trở nên dễ tổn thương hơn là một quá trình phức tạp, liên quan nhiều đến thời điểm và những hình thức đáp ứng miễn dịch xảy ra trong cơ thể.

Vi khuẩn đường ruột luôn gửi những tín hiệu interferon kích hoạt hoạt động của gen kháng Mx1 ở chuột – tương ứng với gen MxA ở người. Tuy nhiên, điều trị kháng sinh sẽ trì hoãn hoạt động của kháng sinh này, ảnh hưởng đến hiệu quả của quá trình cơ thể chống lại virut.

Các bác sĩ cho biết: phải mất đến 2 ngày các tế bào miễn dịch mới thực hiện được phản ứng đó, trong khi đó virut vẫn không ngừng sinh sôi. Và sau 2 ngày bị nhiễm bệnh, những con chuột được điều trị kháng sinh có lượng virut cao gấp 5 lần trong phổi của chúng.

Khám phá này có thể rất có ý nghĩa đối với sự hiểu biết của các nhà nghiên cứu về cơ chế thúc đẩy sự phòng vệ tự nhiên của cơ thể chống lại virut. Điều này thúc đẩy chúng ta có những nghiên cứu sâu hơn đối với vấn đề này để ứng dụng được những lợi ích phát sinh trong tương lai.

Thông tin chi tiết tham khảo thêm tại: Những mối nguy hại của vấn nạn kháng kháng sinh