Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Gluten và sự lo lắng

Lo lắng là một triệu chứng khá phổ biến trong bệnh celiac và nhạy cảm với gluten-rất nhiều người được chẩn đoán mới (và một số người được chẩn đoán trước đây) ghi lại cảm giác lo lắng và trầm cảm.

Tại sao nguyên nhân của sự việc này chưa rõ ràng. Nó có thể là do thiếu dinh dưỡng và không hấp thu được chất dinh dưỡng có thể dẫn đến  lo lắng ở những người được chẩn đoán với bệnh celiac (những người có tổn thương ruột non ngăn họ không hấp thu được chat dinh dưỡng).

Những những người nhạy cảm với gluten không bị tổn thương ruột non và một số trải qua tình trạng lo lắng tương tự.

Điều gì gây nên sự lo lắng ở những người mắc bệnh celiac và nhạy cảm với gluten?

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa rõ cơ chế thực sự của hiện tượng này. Tuy nhiên, nó có thể là sự phổi hợp của các nguyên nhân, bao gồm phản ứng lo lắng cho sự cần thiết phải tuân theo chế độ ăn không gluten, và có thể do ảnh hưởng trực tiếp của gluten lên não bộ.

Lo lắng phổ biến ở bệnh nhân celiac khi mới được chẩn đoán

Một vài nghiên cứu đã khẳng định mức độ lo lắng cao ở những người mắc bệnh celiac khi họ lần đầu được chẩn đoán.

Theo như một nghiên cứu, cả trạng thái lo lắng (một tuýp lo lắng tạm thời và tham gia đáp ứng của hệ thần kinh tự chủ cấp cao) tăng lên ở những người vừa được biết họ mắc bệnh celiac.

Nghiên cứu này thực hiện trên 35 bệnh nhân mắc celiac và so sánh với 59 người thuộc nhóm đối chứng, cho thấy mức độ trạng thái lo lắng ở 71% bệnh nhân mắc celiac, nhưng chỉ 24% ở những người nhóm chứng. Nó cũng cho thấy 26% những người được chẩn đoán mới cho thấy lo lắng như một nét tính cách so với 15% những người ở nhóm chứng (tuy nhiên sự khác nhau này không có ý nghĩa thống kê, có nghĩa là nó có thể do may mắn, vô tình).

Sau một năm theo chế độ ăn không gluten, mức độ lo lắng ở những bệnh nhân celiac giảm đáng kể. Tuy nhiên 26% vẫn bị ảnh hưởng bởi trạng thái lo lắng và 17% vẫn cho thấy sự lo lắng trong tính cách. Các tác giả ghi chú rằng sự giảm này không có ý nghĩa thống kê, một lần nữa chỉ ra rằng nó có thể  do sự may mắn

“Những kết quả này cho thấy sự lo lắng ở những bệnh nhân celiac nổi bật lên như sự phản ứng quá lên như một nét tính cách, có thể liên quan đến sự xuất hiện của những triệu chứng chính như đau bụng, tiêu chảy và giảm cân, thường ghi lại bởi bệnh nhân như một lí do cho công việc và các mối quan hệ không hiệu quả và nó có thể không phải bệnh đặc hiệu để khích lệ, nhưng hơn là những đặc điểm của bệnh mạn tính.”

Một nghiên cứu khác theo dõi mức độ lo lắng và trầm cảm ở 441 người mắc celiac theo chế độ ăn không gluten trong một năm. Nó cho thấy rối loạn lo lăng gần 71% những cá thể trong nghiên cứu, cao hơn đáng kể trong số 6% những cá thể trong nhóm chứng

Phụ nữ có nguy cơ cao hơn nam giới

Thú vị thay, sống một mình đi kèm với giảm nguy cơ mắc rối loạn lo lắng. Các tác giả xem xét vấn đề ăn không gluten trong phòng bếp chung và đối mặt với thành viên trong gia đình không ăn chế độ này có thể góp phần vào vấn đề tài chính và cá nhân, làm tăng nguy cơ rối loạn lo lắng.

Có một vài bằng chứng cho rằng bổ sung vitamin B có thể cải thiện tình trạng lo lắng. Một nghiên cứu thực hiện ở Thụy Điển cho thấy sự cải thiện trong sức khỏe và triệu chứng  lo lăng, trầm cảm ở bệnh nhân celiac uống bổ sung acid folic và vitamin B12 và B6 trong 6 tháng.

Sự lo lắng, các triệu chứng thần kinh khác xảy ra thường xuyên ở những người nhạy cảm với gluten

Mặc dù các nhà nghiên cứu chỉ bắt đầu định nghĩa bệnh celiac không nhạy cảm với gluten, có nhiều bằng chứng cho rằng có một thành phần thần kinh quan trọng.

Bác sĩ Alessio Fasano cho rằng triệu chứng thần kinh như vết mờ não xảy ra ở khoảng 1/3 bệnh nhân được chẩn đoán nhạy cảm với gluten, tỉ lệ cao hơn ở bệnh celiac. Trầm cảm liên quan đến gluten và lo lắng xảy ra ở mức độ cao.

Không rõ ràng lí do vì sao- nghiên cứu về nhạy cảm gluten mới bắt đầu và nhiều bác sĩ không đồng ý với điều này. Tuy nhiên, bác sĩ Rodney Ford cho rằng gluten gây nguy hiểm trực tiếp cho hệ thần kinh, dẫn đến những triệu chứng được thẩy ở cả bệnh celiac và nhạy cảm với gluten, bao gồm lo lắng.

Làm thế nào để giảm lo lắng do gluten

Tin tốt cho những người mắc bệnh celiac hoặc nhạy cảm với gluten là, triệu chứng lo lăng dường như loại trừ khi bạn ăn chế độ không gluten. Tin xấu là, nhiều người vẫn thấy triệu chứng lo lắng khi họ ăn gluten, mặc dù những triệu chứng này chỉ thoáng qua.

Hiện nay, các nghiên cứu cho rằng nhiều người đấu tranh với mức độ lo lắng cao thậm chí khi họ ăn chế độ không gluten, có thể do căng thằng do duy trì chế độ ăn, đặc biệt khi ở chung với những người ăn gluten.

Nếu bạn đang trải qua mức độ lo lắng cao mặc dù ăn chế độ không gluten nghiêm ngặt, bạn nên nói chuyện với bác sĩ về điều này, bác sĩ có thể khuyến cáo bạn đến gặp bác sĩ tâm lí để điều trị và tư vấn thuốc để giảm triệu chứng này.

Bình luận
Tin mới
  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

  • 17/03/2026

    Sử dụng màn hình quá nhiều có thể gây hại cho mắt không?

    Nhiều người trong chúng ta dán mắt vào điện thoại, màn hình máy tính và các thiết bị kỹ thuật số khác cả ngày, có thể gây khó chịu và các triệu chứng như khô mắt, nhìn mờ, đau đầu. Những triệu chứng đó thường chỉ là tạm thời, nếu bạn biết chăm sóc đúng cách, đôi mắt có thể vẫn sắc nét và khỏe mạnh; Nhưng điều đó đòi hỏi bạn phải chú ý đến vị trí đặt màn hình, thời điểm nghỉ ngơi và mức độ quan tâm đến các triệu chứng mỏi mắt.

  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

Xem thêm