Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về hội chứng tiền tiểu đường

Tiền tiểu đường là tên gọi khác của Hội chứng chuyển hóa (hội chứng X) là một nhóm những yếu tố nguy cơ do kháng insulin (khi mô cơ thể không đáp ứng bình thường với insulin). Một người với hội chứng chuyển hóa có nguy cơ tiến triển tiểu đường tuýp 2, bệnh tim mạch, và tử vong.

Yếu tố nguy cơ trong hội chứng chuyển hóa bao gồm: kháng insulin, béo phì (đặc biệt béo bụng), tăng huyết áp, bất thường đông máu, và bất thường lipid.

Tiền tiểu đường hay hội chứng chuyển hóa được chẩn đoán nếu có bất kì 3 trong số những điều sau đây xuất hiện:

  • Tăng chu vi vòng eo: 90 cm hoặc hơn ở nam giới; 80 cm hoặc hơn ở nữ giới.
  • Tăng triglyceride: 150mg/dL hoặc cao hơn
  • Giảm cholesterol tốt HDL: ít hơn 40mg/dL ở nam; ít hơn 50mg/dL ở nữ
  • Tăng huyết áp: 130/85 mmHg hoặc cao hơn
  • Tăng glucose: 100mg/dL hoặc cao hơn

Tại sao những yếu tố nguy cơ này được thấy ở hội chứng chuyển hóa?

Vấn đề nguyên phát trong hội chứng chuyển hóa là kháng insulin. Mục đích của cơ thể là bù lại cho kháng insulin, lượng insulin được sản xuất thêm, dẫn đến tăng insulin. Lượng insulin tăng trực tiếp hoặc gián tiếp dẫn đến những bất thường chyển hóa thấy ở những bệnh nhân này. Thường thì kháng insulin sẽ tiến triển sang tiểu đường tuýp 2, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.

Những ai mắc hội chứng chuyển hóa?

Hội chứng chuyển hóa có xu hướng di truyền trong gia đình, đi cùng với tiểu đường tuýp 2. Hội chứng chuyển hóa sẽ xảy ra ở những người nhạy cảm béo phì và ngồi nhiều. Chính vì thế hội chứng chuyển hóa (như tiểu đường tuýp 2) có thể được ngăn chặn bằng việc tập thể thao và duy trì cân nặng phù hợp.

Bất kì ai có tiền sử gia đình mắc tiểu đường tuýp 2 mà thừa cân và ngồi nhiều nên được đánh giá nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa.

Điều trị

Điều trị kháng insulin

Trong khi có nhiều thuốc tăng cường kháng insulin, cách sử dụng những thuốc này hiện nay được hạn chế với những người  mắc tiểu đường tuýp 2-nghiên cứu chưa được thực hiện cho thấy tác dụng của nó trong hội chứng chuyển hóa. Cho đến nay,  có một cách dành cho người mắc hội chứng chuyển hóa có thể đảo ngược tình trạng kháng insulin- đó là ăn kiêng và tập luyện.

Bất kì ai với hội chứng chuyển hóa nên đặt yêu cầu giảm cân nặng để đạt được cân nặng lí tưởng (tính theo tuổi và chiều cao), và đi cùng với tập aerobic (ít nhất 20 phút) vào thói quen hằng ngày. Với nỗ lực giảm cân và tăng tập luyện, hội chứng chuyển hóa có thể bị đảo ngược, và nguy cơ biến chứng tim mạch có thể cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, cơ thể con người và chuyển hóa không thay đôi, nhiều cá nhân với hội chứng chuyển hóa gặp vấn đề trong việc đạt được mục tiêu.

Trong những trường hợp này, mỗi yếu tố liên quan cần được điều trị cá nhân và tích cực.

Điều trị những bất thường về lipid

Trong khi những bất thường về lipid đươc thấy ở hội chứng chuyển hóa (giảm HDL, tăng LDL, và tăng triglyceride) đáp ứng tốt vơi giảm cân và tâp luyện, điều trị thuốc thường được yêu cầu. Điều trị nên đạt mục tiêu ban đầu là giảm lượng LDL theo khuyến cáo. Một lần giảm được lượng LDL, nỗ lực giảm triglyceride và tăng HDL nên được thực hiện. Thành công trong điều trị thuốc thường đòi hỏi điều trị với statin, thuốc fibrate hoặc kết hợp giữa statin hoặc niacin với fibrate.

Điều trị rối loạn đông máu

Bệnh nhân với hội chứng chuyển hóa có thể có những rối loạn đông máu khiến chúng dễ dàng tạo cục máu đông trong lòng mạch. Những cục máu đông thường là yếu tố dự đoán sự tiến triển của cơn đau tim. Những bệnh nhân mắc hội chứng chuyển hóa nên được điều trị aspirin hằng ngày để ngăn tạo cục máu đông. Bạn nên nói chuyện với bác sĩ trước khi bắt đầu đơn thuốc nào.

Điều trị tăng huyết áp

Tăng huyết áp được thấy ở hơn nửa bệnh nhân mắc HCCH và trong kháng insulin, tăng huyết áp là một yếu tố quan trọng. Điều trị đầy đủ tăng huyết áp có thể nâng cao đáng kể hiệu quả.

Chìa khóa để ngăn ngừa HCCH là duy trì ăn kiêng và tập thể dục. Bất kì người nào có tiền sử gia đình mắc HCCh hoặc đái tháo đường tuýp 2 nên được chăm sóc đặc biệt để duy trì lối sống lành mạnh.

Bình luận
Tin mới
  • 30/10/2026

    Interferon là gì và những điều bạn cần biết khi điều trị bằng interferon

    Interferon là một loại protein được sản xuất trong phòng thí nghiệm, có khả năng hỗ trợ hệ miễn dịch chống lại một số bệnh nhiễm trùng và bệnh lý nhất định. Các loại thuốc interferon hoạt động tương tự như interferon tự nhiên do cơ thể sản xuất. Các bác sĩ thường sử dụng interferon để điều trị các bệnh nhiễm virus, một số loại ung thư và các tình trạng sức khỏe khác. Cùng tìm hiểu về interferon qua bài viết sau!

  • 30/10/2026

    7 cách giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer

    Chưa có cách chữa khỏi bệnh Alzheimer, nhưng có thể chủ động bảo vệ sức khỏe não bộ, kiểm soát các yếu tố nguy cơ ngay từ sớm.

  • 30/10/2026

    Viêm da mùa đông

    Viêm da mùa đông (hay còn gọi là “winter rash”) là tình trạng da bị kích ứng, khô, ngứa, đỏ hoặc bong tróc xảy ra khi da phải chịu tác động của môi trường lạnh, khô và thay đổi từ bên ngoài vào.

  • 29/10/2026

    Bệnh xương đá ác tính thể nặng (SMO)

    Bệnh xương đá ác tính nặng (SMO) là một rối loạn bẩm sinh dẫn đến suy giảm quá trình tái tạo xương. Bệnh đôi khi được gọi là bệnh xương cẩm thạch hoặc bệnh xương đá ác tính ở trẻ sơ sinh (MIOP). Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 29/10/2026

    Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10 – Mỗi gia đình là một “lá chắn”

    Không còn là căn bệnh của tuổi già, đột quỵ đang gia tăng nhanh chóng và trẻ hóa đáng báo động tại Việt Nam, để lại những hệ lụy nặng nề. Dù vậy, phần lớn các ca đột quỵ đều có thể phòng ngừa từ sớm nếu mỗi gia đình trở thành một phòng tuyến y tế chủ động. Nhân Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp bạn biến tổ ấm thành "lá chắn" vững chắc bảo vệ hệ mạch máu và cuộc sống của cả gia đình.

  • 28/10/2026

    Trẻ bị viêm da cơ địa cần chuẩn bị gì khi vào đông?

    Viêm da cơ địa là bệnh da mạn tính thường gặp ở trẻ em, đặc trưng bởi tình trạng da khô, ngứa và tái phát nhiều đợt.

  • 28/10/2026

    Các bệnh thần kinh dễ gặp phải khi trời chuyển đông

    Mùa đông lạnh là thời điểm mà nhiều người cam thấy thoải mái với không khí se lạnh với những cơn gió mắt lành. Tuy nhiên đi cùng với đó là nhiều thách thức với sức khỏe, đặc biệt là các bệnh liên quan tới hệ thần kinh.

  • 27/10/2026

    Sơ cứu bỏng nhiệt và bỏng nước sôi đúng cách

    Bỏng nhiệt do nước sôi, dầu mỡ nóng, bô xe máy hay chạm vào vật nóng là tai nạn sinh hoạt vô cùng phổ biến tại mỗi gia đình. Việc xử trí sai lầm trong những phút đầu tiên có thể khiến tổn thương ăn sâu vào các lớp mô dưới da, gây nhiễm trùng huyết và để lại những vết sẹo vĩnh viễn.

Xem thêm