Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về hội chứng tiền tiểu đường

Tiền tiểu đường là tên gọi khác của Hội chứng chuyển hóa (hội chứng X) là một nhóm những yếu tố nguy cơ do kháng insulin (khi mô cơ thể không đáp ứng bình thường với insulin). Một người với hội chứng chuyển hóa có nguy cơ tiến triển tiểu đường tuýp 2, bệnh tim mạch, và tử vong.

Yếu tố nguy cơ trong hội chứng chuyển hóa bao gồm: kháng insulin, béo phì (đặc biệt béo bụng), tăng huyết áp, bất thường đông máu, và bất thường lipid.

Tiền tiểu đường hay hội chứng chuyển hóa được chẩn đoán nếu có bất kì 3 trong số những điều sau đây xuất hiện:

  • Tăng chu vi vòng eo: 90 cm hoặc hơn ở nam giới; 80 cm hoặc hơn ở nữ giới.
  • Tăng triglyceride: 150mg/dL hoặc cao hơn
  • Giảm cholesterol tốt HDL: ít hơn 40mg/dL ở nam; ít hơn 50mg/dL ở nữ
  • Tăng huyết áp: 130/85 mmHg hoặc cao hơn
  • Tăng glucose: 100mg/dL hoặc cao hơn

Tại sao những yếu tố nguy cơ này được thấy ở hội chứng chuyển hóa?

Vấn đề nguyên phát trong hội chứng chuyển hóa là kháng insulin. Mục đích của cơ thể là bù lại cho kháng insulin, lượng insulin được sản xuất thêm, dẫn đến tăng insulin. Lượng insulin tăng trực tiếp hoặc gián tiếp dẫn đến những bất thường chyển hóa thấy ở những bệnh nhân này. Thường thì kháng insulin sẽ tiến triển sang tiểu đường tuýp 2, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.

Những ai mắc hội chứng chuyển hóa?

Hội chứng chuyển hóa có xu hướng di truyền trong gia đình, đi cùng với tiểu đường tuýp 2. Hội chứng chuyển hóa sẽ xảy ra ở những người nhạy cảm béo phì và ngồi nhiều. Chính vì thế hội chứng chuyển hóa (như tiểu đường tuýp 2) có thể được ngăn chặn bằng việc tập thể thao và duy trì cân nặng phù hợp.

Bất kì ai có tiền sử gia đình mắc tiểu đường tuýp 2 mà thừa cân và ngồi nhiều nên được đánh giá nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa.

Điều trị

Điều trị kháng insulin

Trong khi có nhiều thuốc tăng cường kháng insulin, cách sử dụng những thuốc này hiện nay được hạn chế với những người  mắc tiểu đường tuýp 2-nghiên cứu chưa được thực hiện cho thấy tác dụng của nó trong hội chứng chuyển hóa. Cho đến nay,  có một cách dành cho người mắc hội chứng chuyển hóa có thể đảo ngược tình trạng kháng insulin- đó là ăn kiêng và tập luyện.

Bất kì ai với hội chứng chuyển hóa nên đặt yêu cầu giảm cân nặng để đạt được cân nặng lí tưởng (tính theo tuổi và chiều cao), và đi cùng với tập aerobic (ít nhất 20 phút) vào thói quen hằng ngày. Với nỗ lực giảm cân và tăng tập luyện, hội chứng chuyển hóa có thể bị đảo ngược, và nguy cơ biến chứng tim mạch có thể cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, cơ thể con người và chuyển hóa không thay đôi, nhiều cá nhân với hội chứng chuyển hóa gặp vấn đề trong việc đạt được mục tiêu.

Trong những trường hợp này, mỗi yếu tố liên quan cần được điều trị cá nhân và tích cực.

Điều trị những bất thường về lipid

Trong khi những bất thường về lipid đươc thấy ở hội chứng chuyển hóa (giảm HDL, tăng LDL, và tăng triglyceride) đáp ứng tốt vơi giảm cân và tâp luyện, điều trị thuốc thường được yêu cầu. Điều trị nên đạt mục tiêu ban đầu là giảm lượng LDL theo khuyến cáo. Một lần giảm được lượng LDL, nỗ lực giảm triglyceride và tăng HDL nên được thực hiện. Thành công trong điều trị thuốc thường đòi hỏi điều trị với statin, thuốc fibrate hoặc kết hợp giữa statin hoặc niacin với fibrate.

Điều trị rối loạn đông máu

Bệnh nhân với hội chứng chuyển hóa có thể có những rối loạn đông máu khiến chúng dễ dàng tạo cục máu đông trong lòng mạch. Những cục máu đông thường là yếu tố dự đoán sự tiến triển của cơn đau tim. Những bệnh nhân mắc hội chứng chuyển hóa nên được điều trị aspirin hằng ngày để ngăn tạo cục máu đông. Bạn nên nói chuyện với bác sĩ trước khi bắt đầu đơn thuốc nào.

Điều trị tăng huyết áp

Tăng huyết áp được thấy ở hơn nửa bệnh nhân mắc HCCH và trong kháng insulin, tăng huyết áp là một yếu tố quan trọng. Điều trị đầy đủ tăng huyết áp có thể nâng cao đáng kể hiệu quả.

Chìa khóa để ngăn ngừa HCCH là duy trì ăn kiêng và tập thể dục. Bất kì người nào có tiền sử gia đình mắc HCCh hoặc đái tháo đường tuýp 2 nên được chăm sóc đặc biệt để duy trì lối sống lành mạnh.

Bình luận
Tin mới
  • 20/03/2026

    Đản hoa – Thảo mộc thường bị bỏ quên

    Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, nhiều loài thảo mộc đã được sử dụng lâu đời như kim ngân hoa, cam thảo, cúc hoa… Tuy nhiên, bên cạnh các vị thuốc quen thuộc, vẫn tồn tại những thảo dược ít được chú ý, dù có giá trị sinh học đáng kể.

  • 20/03/2026

    Sương mù não do hóa trị

    Hóa trị có thể giúp bạn chống lại ung thư , nhưng tác dụng phụ gần như chắc chắn. Bạn thường có một tâm trí mơ hồ, được gọi là " sương mù não do hóa trị ", trong và sau khi điều trị. Có thể bạn gặp khó khăn khi nhớ tên hoặc không thể làm nhiều việc cùng lúc tốt như trước đây.

  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

  • 18/03/2026

    Những nguyên nhân có thể gây ra cơn nóng rát dạ dày

    Cảm giác nóng rát dạ dày là triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù thường bị xem nhẹ, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến dạ dày - tá tràng, thậm chí là các bệnh lý nguy hiểm nếu kéo dài và không được điều trị.

  • 17/03/2026

    Các loại thảo mộc trong Trà thanh nhiệt Dr.Thanh

    Trà thanh nhiệt Dr Thanh là một sản phẩm đồ uống thảo mộc đóng chai sản xuất bằng công nghệ chiết lạnh vô trùng (Aseptic). Ngoài ba vị đã nêu trước đó (Kim ngân hoa, Cúc hoa, La hán quả), sản phẩm còn phối hợp thêm các thảo mộc khác: Hạ khô thảo, Cam thảo, Đản hoa, Tiên thảo...

  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

Xem thêm