Đau thần kinh tọa mô tả cơn đau lan xuống mặt sau của đùi và lan dần xuống cẳng chân. Tình trạng này có thể được gây ra bởi sự kích thích của một hoặc nhiều dây thần kinh cột sống dưới. Cơn đau có thể nhẹ hoặc nặng và thường phát triển do các xương cột sống phía dưới bị thoái hóa.

Các triệu chứng của đau thần kinh tọa có thể thay đổi từ cơn đau nhẹ đến cơn đau dữ dội lan tỏa dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa chạy từ lưng dưới xuống qua hông và sang hai bên chân. Những triệu chứng này có thể bao gồm cảm giác tê, ngứa ran hoặc yếu cơ di chuyển xuống phía sau đùi và xuống bắp chân hoặc bàn chân.
Tình trạng này thường tồi tệ hơn khi ho hoặc hắt hơi. Thông thường, những người bị đau thần kinh tọa sẽ chỉ gặp các triệu chứng ở một bên cơ thể. Mặc dù cơn đau có thể nghiêm trọng, nhưng tình trạng đau thần kinh tọa thường có thể thuyên giảm thông qua vật lý trị liệu, trị liệu nắn khớp xương và xoa bóp, cải thiện sức mạnh và tính linh hoạt, đồng thời chườm nóng và lạnh
Các yếu tố nguy cơ
Có nhiều yếu tố có thể khiến bạn dễ bị đau thần kinh tọa, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến cả vận động viên và những người ít vận động. Những người có lối sống tĩnh tại có nhiều khả năng phát triển chứng đau thần kinh tọa hơn những người vận động thường xuyên. Tuy nhiên, các vận động viên sức bền cũng dễ bị đau thần kinh tọa do làm tập luyện quá sức và cơ bắp căng cứng.
Tuổi tác cũng là một yếu tố quan trọng, vì những người trong độ tuổi từ 30 - 60 thường bị thoái hóa cột sống do tuổi tác và gây ra các tình trạng như thoát vị đĩa đệm, gai xương và rối loạn chức năng khớp ở hông. Béo phì và tiểu đường là những nguyên nhân phổ biến khác gây đau thần kinh tọa.
Đọc thêm bài viết: Chế độ ăn uống tốt nhất cho bệnh viêm xương khớp
Các biện pháp cải thiện
Chuyên gia vật lý trị liệu có thể giúp bạn xác định xem liệu chứng đau thần kinh tọa và giúp làm thuyên giảm thông qua các phương pháp chuyên ngành như: nắn chỉnh cột sống, kéo giãn tĩnh và liệu pháp lạnh. Hầu hết các trường hợp đáp ứng tốt với các kỹ thuật đơn giản và giảm đau trong vòng vài tuần. Điều chỉnh cột sống và liệu pháp xoa bóp có thể giúp cải thiện sự liên kết của cột sống và giải quyết các tình trạng cơ bản khác; đồng thời cải thiện lưu thông máu và thư giãn cơ bắp. Với các trường hợp đau nhẹ, người bệnh cũng có thể được điều trị bằng cách chườm nóng và lạnh.
Cải thiện cơ vùng trung tâm và cơ vùng lưng
Hệ cơ xung quanh cột sống và bụng của bạn có thể yếu hoặc quá căng khiến cơ không thể nâng đỡ cơ thể khi cần thiết. Các tư thế không tốt và các cơ bị tổn thương có thể ảnh hưởng đến sự thẳng hàng của cột sống từ đó làm tăng nguy cơ đau lưng dưới và đau thần kinh tọa.
Các bài tập tăng cường sức mạnh nhẹ nhàng nhắm vào vùng trung tâm và lưng của bạn sẽ cải thiện tư thế và khả năng phản ứng với căng thẳng, giảm khả năng và mức độ nghiêm trọng của chứng đau lưng. Trong khi bạn đang hồi phục sau chứng đau thần kinh tọa, bạn nên tránh các bài tập có tác động mạnh, chẳng hạn như chạy bộ và các bài tập plyometrics.
Tăng cường tính linh hoạt của hông và cơ gân kheo
Gân kheo, mông và hông bị cứng có thể làm thay đổi tư thế và tăng áp lực lên lưng dưới, điều này có thể góp phần gây đau thần kinh tọa. Hầu hết các trường hợp đau thần kinh tọa sẽ nhận được lợi ích đáng kể từ từ các bài tập kéo dãn vùng hông và gân kheo và làm giảm cơ hình lê bị hoạt động quá mức hoặc bị viêm.
Cơ hình lê là một cơ nhỏ gắn ở đáy cột sống và chạy ngay phía trên dây thần kinh tọa. Khi cơ thể không hoạt động hoặc ngồi trong thời gian dài sẽ chèn ép cơ hình lê và tạo áp lực lên dây thần kinh hông, từ đó có thể dẫn đến tình trạng nặng thêm gây đau đớn. Bạn có thể làm giảm vùng cơ hông hoặc gân kheo bị căng cứng bằng cách áp dụng các động tác kéo giãn cơ đơn giản hoặc kết hợp yoga vào chế độ tập luyện tổng thể của bạn.
Điều trị bằng thuốc
Vật lý trị liệu thường là phương pháp điều trị đầu tiên cho chứng đau thần kinh tọa. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng của bạn không cải thiện, bác sĩ có thể khuyên bạn nên dùng thuốc. Các loại thuốc phổ biến nhất được kê toa cho đau thần kinh tọa bao gồm: thuốc chống viêm, thuốc giãn cơ, tiêm steroid ngoài màng cứng, thuốc chống trầm cảm ba vòng, thuốc chống động kinh
Thuốc chống viêm có thể làm giảm các triệu chứng viêm và đau thần kinh tọa. Các loại thuốc này có thể bao gồm thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen và naproxen. Các loại thuốc này cũng bao gồm các chất ức chế COX-2, giúp giảm đau bằng cách ngăn chặn các hormone trong cơ thể. Ngoài ra các loại thuốc được liệt kê cũng có tác dụng giảm đau và giảm căng cơ nhưng trước khi sử dụng các loại thuốc này bạn cần có chỉ định từ các bác sĩ.
Đọc thêm bài viết: Chế độ ăn cho người thoái hóa khớp
Trị liệu thần kinh cột sống, xoa bóp và châm cứu
Các phương pháp điều trị thay thế cho chứng đau thần kinh tọa cũng có thể giúp giảm đau. Bác sĩ chỉnh hình có thể nắn chỉnh cột sống giúp cột sống tăng tính linh hoạt cũng như giúp cải thiện chức năng cột sống và giảm đau. Điều trị chỉnh hình cũng có thể làm giảm đau lưng dưới do đau thần kinh tọa, nhưng ít hiệu quả hơn đối với cơn đau lan tỏa.
Phương pháp điều trị bằng massage có thể giúp thả lỏng cơ bắp, giảm đau và cải thiện khả năng vận động cũng như tính linh hoạt từ đó giúp giảm đau thần kinh tọa. Một số nghiên cứu cho thấy châm cứu có thể giúp giảm đau thần kinh tọa, tuy nhiên khi thực hiện phương pháp này bạn cần có sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.
Sử dụng phương pháp chườm nóng hoặc lạnh để giảm đau thần kinh tọa
Khi bạn mới bắt đầu trải qua cơn đau thần kinh tọa, việc chườm lạnh có thể giúp bạn giảm đau rất nhiều. Bạn có thể bọc một túi lạnh hoặc một túi đá trong một chiếc khăn sạch và chườm lên vùng bị đau vài lần một ngày, mỗi lần tối đa 20 phút. Nếu các triệu chứng đau thần kinh tọa vẫn tiếp diễn sau vài ngày, thì bạn có thể thử chườm nóng. Đèn sưởi hoặc một túi chườm nóng sẽ giúp giãn các cơ bị co cứng từ đò giảm các triệu chứng đau.
Đau thần kinh tọa là một tình trạng đau có làm giảm chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên có rất nhiều cách để điều trị và nhiều cách trong số đó khá hiệu quả trong việc giảm các triệu chứng. Bạn nên tham khảo ý kiến của các bác sĩ để xác định phương pháp điều trị nào là tốt nhất dành cho bạn.
Chế độ ăn uống không phải là một liều thuốc chữa bệnh nhanh chóng, nhưng nó có khả năng cao giúp kiểm soát và có thể giúp làm dịu cơn đau mãn tính. Vì vậy một chế độ ăn lành mạnh nên được duy trì lâu dài để phát huy hiệu quả của chúng với sức khỏe. Liên hệ ngay Trung tâm Điều trị Béo phì và Hội chứng chuyển hóa VIAM - Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam để khám, tư vấn chế độ dinh dưỡng cùng chuyên gia đầu ngành TẠI ĐÂY hoặc Hotline 0935 18 3939/ 024 3633 5678
Để thực sự khỏe mạnh và duy trì năng lượng tích cực, việc bổ sung các loại vitamin và khoáng chất thiết yếu đóng vai trò cực kỳ quan trọng.
Quả bơ giàu dưỡng chất, vị béo ngậy, được sử dụng trong chế độ ăn và y học cổ truyền. Dùng đúng cách giúp bổ sung dinh dưỡng và phát huy giá trị của loại quả này.
Một nghiên cứu trình bày tại hội nghị Tuần lễ Tiêu hóa châu Âu (UEG Week) 2025 cho thấy việc tăng cường hai loại chất xơ lên men là beta-glucan và inulin có thể liên quan đến việc giảm khoảng 30% nguy cơ mắc bệnh Crohn ở nhóm người có nguy cơ cao. Đây được xem là một hướng đi tiềm năng trong phòng ngừa bệnh lý viêm ruột này.
Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về và ngày dần ngắn lại, chúng ta không chỉ đón nhận sự thay đổi của thời tiết mà còn phải đối mặt với sự gia tăng đột biến của các ca mắc cảm cúm. Virus cúm, hay còn gọi là influenza, dường như luôn chọn mùa đông làm thời điểm "vàng" để bùng phát, mang theo hàng loạt triệu chứng khó chịu như sốt cao, đau nhức toàn thân và các vấn đề về đường hô hấp. Tại sao loài virus này lại phát triển mạnh mẽ và lây lan nhanh chóng đến vậy khi nhiệt độ xuống thấp? Bài viết này sẽ đi sâu vào những cơ sở khoa học giải thích cho sự bùng phát của bệnh cúm vào mùa đông, từ đó cung cấp các biện pháp phòng ngừa thiết thực để bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình.
Lạc giàu protein thực vật, chất béo không bão hòa, chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Ăn lượng đúng cách có thể giúp bổ sung nhiều dưỡng chất.
Bơi lội là môn thể thao toàn thân được nhiều người yêu thích nhờ khả năng vừa rèn luyện thể lực vừa giúp thư giãn tinh thần. Với cùng một khoảng thời gian vận động, bơi lội có thể tiêu hao lượng calo tương đương chạy bộ nhưng lại ít gây áp lực lên xương khớp hơn.
Trên thị trường hiện có nhiều loại thực phẩm chức năng được quảng cáo với công dụng hỗ trợ giảm cholesterol máu, thu hút sự quan tâm của người có rối loạn lipid máu.
Chuối giàu kali, việc bổ sung đủ khoáng chất thiết yếu này có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nói chung.