Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dấu mốc về thay đổi cách chúng ta sinh con

Từ buồng trứng nhân tạo tới gel khiến việc thắt ống dẫn tinh trở nên lỗi thời, năm 2017 đã chứng kiến những tiến bộ đầy hứa hẹn trong công nghệ sinh sản.

Dấu mốc về thay đổi cách chúng ta sinh con

1. Buồng trứng nhân tạo “nuôi” tế bào trứng của bệnh nhân ung thư

Đầu tháng 12 năm ngoái, các nhà nghiên cứu Bỉ thông báo họ đã phát triển được buồng trứng có thể ghép cho phụ nữ vô sinh mà buồng trứng bị tổn hại do hóa trị. Buồng trứng nhân tạo dựa trên một phối thức protein cải tiến bắt chước lớp mô tự nhiên bao phủ buồng trứng của bệnh nhân trước khi hóa trị. Nó cải thiện một kỹ thuật cũ hơn để chế tạo buồng trứng được mô tả lần đầu tiên vào năm 2010.

Nhiều bệnh nhân ung thư đã sử dụng phương pháp bảo quản lạnh để giữ lại buồng trứng và mô tinh hoàn nhằm sử dụng chúng sau khi điều trị. Về bản chất, bảo quản lạnh đóng băng buồng trứng khỏe mạnh trước khi hóa trị, nhưng có nguy cơ kỹ thuật không loại bỏ được các tế bào ung thư ác tính trong mô buồng trứng đông lạnh.

Kỹ thuật mới phát triển của Bỉ sẽ khắc phục được điểm yếu này, bằng cách cô lập các nang trứng chứa hormon chủ chốt cho sự phát triển của tế bào trứng, sau đó bao gói chúng bằng fibrin, mô tổ chức bắt chước protein có tác dụng trợ giúp đông máu và do đó cho phép đảm bảo an toàn cho “bộ khung” của buồng trứng. Sau đó nang được bao fibrin này được ghép cho bệnh nhân - phục hồi các hormon, kích hoạt chu kỳ sinh sản khi cơ thể chấp nhận buồng trứng nhân tạo và có thể cho phép bệnh nhân có con.

Các tiến bộ y học mang lại nhiều hy vọng trong lĩnh vực sinh sản.

Các tiến bộ y học mang lại nhiều hy vọng trong lĩnh vực sinh sản.

2. “Biobag” - tử cung nhân tạo mang lại cơ hội sống cho trẻ đẻ non

Chắc chắn đó không phải là cái tên quyến rũ nhất, nhưng Biobag mang lại hy vọng và triển vọng cho những em bé non yếu nhất. Sinh non thường là một công thức khiến các em bé phải nằm lại khoa hồi sức tích cực sơ sinh với vô số ống thở, dây và những cơ hội mà không nói ra thì ai cũng hiểu là không thể có được như khi còn trong bụng mẹ. Nhưng một tử cung nhân tạo, Biobag sẽ làm giảm số liệu thống kê ảm đạm ở trẻ đẻ non khi thiết bị này có thể tạo môi trường thuận lợi nhất cho trẻ ở giai đoạn dễ bị tổn thương nhất.

Tại Bệnh viện Nhi đồng Philadelphia, các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm mẫu thiết bị này trên những con cừu non tương đương với thai 23 tuần tuổi ở người - được các chuyên gia xem là giai đoạn “cực kỳ non yếu” và mang theo nhiều nguy cơ tổn thương vĩnh viễn cả về thể chất và tinh thần. Những con cừu không chỉ sống sót mà còn khỏe mạnh, với những con lớn nhất vừa đón sinh nhật đầu tiên của chúng. Mặc dù những người theo thuyết tương lai đã mơ tưởng đến “tử cung bên ngoài”  - khả năng cho phụ nữ có con trong môi trường giống như tử cung bên ngoài cơ thể và Biobag chưa sẵn sàng sử dụng cho con người, chứ đừng nói là sẵn sàng để thử nghiệm liệu phôi có thể sống bên ngoài tử cung của người mẹ hay không, song nó mang lại hy vọng cho những em bé chào đời sớm có được một cuộc sống bình thường, khỏe mạnh.

3. Vasalgel - gel khiến việc thắt ống dẫn tinh trở nên lỗi thời

Tháng 2/2017, các nhà nghiên cứu tại Đại học California, Trung tâm linh trưởng quốc gia Davis đã công bố về Vasalgel - một loại gel không độc đã được sử dụng trên thỏ đực và khỉ rhesus macaques và khiến chúng vô sinh trong hai năm rưỡi - có thể trở thành cách hữu hiệu cho những nam giới mong muốn có một biện pháp tránh thai có thể đảo ngược được và cho phép họ có con khi họ muốn.

Vấn đề là ở chỗ những con khỉ đực này tuy giống người ở chỗ có thể có con khi đã luống tuổi và có hệ sinh sản tương tự như người, nhưng vẫn không phải là người. Khả năng sử dụng Vasalgel trên người chưa được nghiên cứu và cần nhiều năm nghiên cứu để xem liệu nó có thể trở thành một cách thay thế có thể đảo ngược, ít đau và dễ thay thế hơn cho việc thắt ống dẫn tinh hay không. Cũng cần lưu ý rằng chúng ta còn khá mù mờ về lý do tại sao chất lượng tinh trùng lại giảm sút trong những năm gần đây, điều này có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng gel trong tương lai trên người.

4. H2-gamendazole - chất chặn tinh trùng

Nối gót Vasalgel là một thuốc tránh thai nam đầy hứa hẹn đã có những dấu mốc trong năm 2017, đó là H2-gamendazole, một hợp chất tổng hợp ban đầu được nghiên cứu để điều trị ung thư. Trở lại đầu những năm 2000, các nhà nghiên cứu nhận thấy hợp chất này ngăn không cho tinh trùng phát triển hết tiềm năng bằng cách cắt đứt một sợi dây quan trọng cho phép tế bào Sertoli nuôi tinh trùng cho đến khi chúng sẵn sàng được giải phóng vào đường sinh sản của nam giới. H2-gamendazole lén lút thả những tinh trùng chưa hoàn toàn sẵn sàng đồng nghĩa với việc những “tinh binh” này, mặc dù vẫn có thể bơi nhưng sẽ bị tinh hoàn diệt chết, chỉ ra thực tế là tinh trùng không thực sự trưởng thành và do đó sẽ bị ngăn không cho tiến vào cơ thể người nữ và tìm đến buồng trứng để thụ thai.

5. Ghép tử cung - thay đổi cách nhìn về vô sinh

Trong số tất cả các công nghệ sinh sản đang được tìm hiểu trong các phòng thí nghiệm hiện nay, thứ duy nhất đã được chứng minh trên thực tế là ghép tử cung. Đầu tháng 12 năm ngoái, Đại học Baylor ở 6Dallas thông báo một phụ nữ giấu danh tính đã sinh một đứa con khỏe mạnh từ tử cung không phải của mình. Đây là lần đầu tiên ở Mỹ; còn tại Bệnh viện Đại học Sahlgrenska ở Gothenburg, Thụy Điển, đã có 8 ca sinh nở thành công là kết quả của ghép tử cung. Việc một phụ nữ có thể sinh con ngay cả khi tử cung không hoạt động là điều kỳ diệu và tuyệt vời, bằng chứng cho thấy y học có thể tạo ra những phép màu.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mang thai ảnh hưởng đến sức khỏe âm đạo như thế nào?

BS. Cẩm Tú - Theo Sức khỏe & Đời sống/thedailybeast
Bình luận
Tin mới
  • 07/03/2026

    Các loại hạt giàu omega-3 và chất béo tốt cho sức khỏe

    Các loại hạt giàu omega-3 và chất béo không bão hòa giúp cải thiện cholesterol máu, giảm viêm và bảo vệ thành mạch. Bổ sung hợp lý trong khẩu phần ăn hằng ngày có thể góp phần phòng ngừa bệnh tim mạch.

  • 07/03/2026

    Sức khỏe phụ nữ Việt Nam: những vấn đề cần quan tâm

    Sức khỏe phụ nữ là nền tảng quan trọng cho hạnh phúc gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội. Người phụ nữ hiện đại không chỉ đảm đương vai trò kinh tế mà còn gánh vác trách nhiệm chăm sóc gia đình, điều này vô tình tạo ra những áp lực lớn lên cả thể chất lẫn tinh thần. Việc trang bị kiến thức về các vấn đề sức khỏe thường gặp là bước đi tiên quyết để chị em chủ động bảo vệ bản thân, nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin chi tiết giúp chị em có cái nhìn tổng quan và khoa học nhất về vấn đề này.

  • 06/03/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể nếu thường xuyên ăn tỏi sống?

    Điều gì thực sự diễn ra bên trong cơ thể khi chúng ta kiên trì ăn tỏi sống mỗi ngày? Liệu thói quen này có phải là 'chìa khóa' giúp tăng cường miễn dịch và bảo vệ sức khỏe tim mạch không?

  • 06/03/2026

    Bật mí những cách cải thiện miễn dịch đơn giản ngay tại nhà

    Trong những năm gần đây, nhiều người Việt có xu hướng sử dụng các loại thực phẩm và thức uống có nguồn gốc tự nhiên nhằm hỗ trợ sức khỏe và tăng cường sức đề kháng, như mật ong chanh sả, trà gừng mật ong, trà sả, chanh muối, hoặc các loại trà thảo mộc túi lọc và đồ uống thảo mộc đóng chai.

  • 06/03/2026

    Sức khỏe đường ruột: Chìa khóa của một hệ miễn dịch khỏe mạnh

    Hệ tiêu hóa, đặc biệt là đường ruột, không chỉ đảm nhận vai trò tiêu hóa thức ăn mà còn là trung tâm của hơn 70% hệ miễn dịch của cơ thể. Được ví như “bộ não thứ hai”, đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, ảnh hưởng đến cả thể chất và tinh thần. Một hệ vi sinh đường ruột cân bằng giúp cơ thể hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả, chống lại các tác nhân gây bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống. Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá vai trò của sức khỏe đường ruột, mối liên hệ với hệ miễn dịch và các biện pháp thiết thực để duy trì đường ruột khỏe mạnh.

  • 05/03/2026

    Trục gan – ruột – miễn dịch: Nền tảng sinh học của sức khỏe và vai trò hỗ trợ từ thảo mộc

    Sự rối loạn của trục gan – ruột – miễn dịch không chỉ ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa mà còn liên quan đến nhiều bệnh mạn tính như gan nhiễm mỡ, đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch, rối loạn miễn dịch và một số bệnh thoái hóa thần kinh.

  • 05/03/2026

    6 điều bạn nên làm để giảm mỡ nội tạng hiệu quả, bền vững

    Mỡ nội tạng là loại mỡ ‘ẩn’ nhưng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và nguy cơ bệnh mạn tính. Tuy nhiên có thể giảm mỡ nội tạng nếu duy trì những thay đổi đúng đắn về ăn uống và lối sống.

  • 05/03/2026

    Những dấu hiệu ung thư vú ít ai ngờ tới

    Khi nhắc đến ung thư vú, đa số phụ nữ thường nghĩ ngay đến khối u bất thường.

Xem thêm