Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dấu mốc về thay đổi cách chúng ta sinh con

Từ buồng trứng nhân tạo tới gel khiến việc thắt ống dẫn tinh trở nên lỗi thời, năm 2017 đã chứng kiến những tiến bộ đầy hứa hẹn trong công nghệ sinh sản.

Dấu mốc về thay đổi cách chúng ta sinh con

1. Buồng trứng nhân tạo “nuôi” tế bào trứng của bệnh nhân ung thư

Đầu tháng 12 năm ngoái, các nhà nghiên cứu Bỉ thông báo họ đã phát triển được buồng trứng có thể ghép cho phụ nữ vô sinh mà buồng trứng bị tổn hại do hóa trị. Buồng trứng nhân tạo dựa trên một phối thức protein cải tiến bắt chước lớp mô tự nhiên bao phủ buồng trứng của bệnh nhân trước khi hóa trị. Nó cải thiện một kỹ thuật cũ hơn để chế tạo buồng trứng được mô tả lần đầu tiên vào năm 2010.

Nhiều bệnh nhân ung thư đã sử dụng phương pháp bảo quản lạnh để giữ lại buồng trứng và mô tinh hoàn nhằm sử dụng chúng sau khi điều trị. Về bản chất, bảo quản lạnh đóng băng buồng trứng khỏe mạnh trước khi hóa trị, nhưng có nguy cơ kỹ thuật không loại bỏ được các tế bào ung thư ác tính trong mô buồng trứng đông lạnh.

Kỹ thuật mới phát triển của Bỉ sẽ khắc phục được điểm yếu này, bằng cách cô lập các nang trứng chứa hormon chủ chốt cho sự phát triển của tế bào trứng, sau đó bao gói chúng bằng fibrin, mô tổ chức bắt chước protein có tác dụng trợ giúp đông máu và do đó cho phép đảm bảo an toàn cho “bộ khung” của buồng trứng. Sau đó nang được bao fibrin này được ghép cho bệnh nhân - phục hồi các hormon, kích hoạt chu kỳ sinh sản khi cơ thể chấp nhận buồng trứng nhân tạo và có thể cho phép bệnh nhân có con.

Các tiến bộ y học mang lại nhiều hy vọng trong lĩnh vực sinh sản.

Các tiến bộ y học mang lại nhiều hy vọng trong lĩnh vực sinh sản.

2. “Biobag” - tử cung nhân tạo mang lại cơ hội sống cho trẻ đẻ non

Chắc chắn đó không phải là cái tên quyến rũ nhất, nhưng Biobag mang lại hy vọng và triển vọng cho những em bé non yếu nhất. Sinh non thường là một công thức khiến các em bé phải nằm lại khoa hồi sức tích cực sơ sinh với vô số ống thở, dây và những cơ hội mà không nói ra thì ai cũng hiểu là không thể có được như khi còn trong bụng mẹ. Nhưng một tử cung nhân tạo, Biobag sẽ làm giảm số liệu thống kê ảm đạm ở trẻ đẻ non khi thiết bị này có thể tạo môi trường thuận lợi nhất cho trẻ ở giai đoạn dễ bị tổn thương nhất.

Tại Bệnh viện Nhi đồng Philadelphia, các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm mẫu thiết bị này trên những con cừu non tương đương với thai 23 tuần tuổi ở người - được các chuyên gia xem là giai đoạn “cực kỳ non yếu” và mang theo nhiều nguy cơ tổn thương vĩnh viễn cả về thể chất và tinh thần. Những con cừu không chỉ sống sót mà còn khỏe mạnh, với những con lớn nhất vừa đón sinh nhật đầu tiên của chúng. Mặc dù những người theo thuyết tương lai đã mơ tưởng đến “tử cung bên ngoài”  - khả năng cho phụ nữ có con trong môi trường giống như tử cung bên ngoài cơ thể và Biobag chưa sẵn sàng sử dụng cho con người, chứ đừng nói là sẵn sàng để thử nghiệm liệu phôi có thể sống bên ngoài tử cung của người mẹ hay không, song nó mang lại hy vọng cho những em bé chào đời sớm có được một cuộc sống bình thường, khỏe mạnh.

3. Vasalgel - gel khiến việc thắt ống dẫn tinh trở nên lỗi thời

Tháng 2/2017, các nhà nghiên cứu tại Đại học California, Trung tâm linh trưởng quốc gia Davis đã công bố về Vasalgel - một loại gel không độc đã được sử dụng trên thỏ đực và khỉ rhesus macaques và khiến chúng vô sinh trong hai năm rưỡi - có thể trở thành cách hữu hiệu cho những nam giới mong muốn có một biện pháp tránh thai có thể đảo ngược được và cho phép họ có con khi họ muốn.

Vấn đề là ở chỗ những con khỉ đực này tuy giống người ở chỗ có thể có con khi đã luống tuổi và có hệ sinh sản tương tự như người, nhưng vẫn không phải là người. Khả năng sử dụng Vasalgel trên người chưa được nghiên cứu và cần nhiều năm nghiên cứu để xem liệu nó có thể trở thành một cách thay thế có thể đảo ngược, ít đau và dễ thay thế hơn cho việc thắt ống dẫn tinh hay không. Cũng cần lưu ý rằng chúng ta còn khá mù mờ về lý do tại sao chất lượng tinh trùng lại giảm sút trong những năm gần đây, điều này có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng gel trong tương lai trên người.

4. H2-gamendazole - chất chặn tinh trùng

Nối gót Vasalgel là một thuốc tránh thai nam đầy hứa hẹn đã có những dấu mốc trong năm 2017, đó là H2-gamendazole, một hợp chất tổng hợp ban đầu được nghiên cứu để điều trị ung thư. Trở lại đầu những năm 2000, các nhà nghiên cứu nhận thấy hợp chất này ngăn không cho tinh trùng phát triển hết tiềm năng bằng cách cắt đứt một sợi dây quan trọng cho phép tế bào Sertoli nuôi tinh trùng cho đến khi chúng sẵn sàng được giải phóng vào đường sinh sản của nam giới. H2-gamendazole lén lút thả những tinh trùng chưa hoàn toàn sẵn sàng đồng nghĩa với việc những “tinh binh” này, mặc dù vẫn có thể bơi nhưng sẽ bị tinh hoàn diệt chết, chỉ ra thực tế là tinh trùng không thực sự trưởng thành và do đó sẽ bị ngăn không cho tiến vào cơ thể người nữ và tìm đến buồng trứng để thụ thai.

5. Ghép tử cung - thay đổi cách nhìn về vô sinh

Trong số tất cả các công nghệ sinh sản đang được tìm hiểu trong các phòng thí nghiệm hiện nay, thứ duy nhất đã được chứng minh trên thực tế là ghép tử cung. Đầu tháng 12 năm ngoái, Đại học Baylor ở 6Dallas thông báo một phụ nữ giấu danh tính đã sinh một đứa con khỏe mạnh từ tử cung không phải của mình. Đây là lần đầu tiên ở Mỹ; còn tại Bệnh viện Đại học Sahlgrenska ở Gothenburg, Thụy Điển, đã có 8 ca sinh nở thành công là kết quả của ghép tử cung. Việc một phụ nữ có thể sinh con ngay cả khi tử cung không hoạt động là điều kỳ diệu và tuyệt vời, bằng chứng cho thấy y học có thể tạo ra những phép màu.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mang thai ảnh hưởng đến sức khỏe âm đạo như thế nào?

BS. Cẩm Tú - Theo Sức khỏe & Đời sống/thedailybeast
Bình luận
Tin mới
  • 08/06/2026

    Ung thư đại trực tràng có gây đầy hơi và tăng cân không?

    Thông thường, khi nhắc đến ung thư, người ta thường nghĩ ngay đến tình trạng sụt cân nhanh chóng. Tuy nhiên, đối với ung thư đại trực tràng, thực tế lại có thể gây ra những biểu hiện ngược lại như đầy hơi và tăng cân.

  • 07/06/2026

    Nắng nóng và sức khỏe

    Mùa hè mới bắt đầu nhưng nhiều khu vực trên cả nước đã phải đối mặt với những đợt nắng nóng gay gắt, đe dọa sức khỏe cộng đồng.

  • 07/06/2026

    Ăn nhiều nhãn, vải thiều có gây mụn nhọt, hại cho da không?

    Nhiều người cho rằng ăn nhiều nhãn, vải dễ gây 'nóng trong', nổi mụn hay nhiệt miệng. Thực tế, điều này có liên quan đến hàm lượng đường cao và cách cơ thể phản ứng với chế độ ăn, đặc biệt khi tiêu thụ quá mức.

  • 07/06/2026

    Bệnh hắc lào – Bệnh da liễu nguy hiểm

    Hắc lào là bệnh nhiễm trùng da do vi nấm nhóm Dermatophytes gây ra, biểu hiện bằng các mảng đỏ, ngứa, có vảy, hình vòng hoặc tròn như đồng tiền, thường xuất hiện ở vùng da ẩm ướt (bẹn, kẽ chân, mông) và có thể lây lan nhanh qua tiếp xúc trực tiếp, đồ dùng cá nhân, động vật hoặc đất bẩn, phát triển mạnh trong thời tiết nóng ẩm

  • 06/06/2026

    Sau tuổi 50, nhịn ăn để giảm cân gây ảnh hưởng gì cho cơ thể?

    Nhiều người sau tuổi 50 chọn nhịn ăn để giảm cân vì nghĩ càng ăn ít càng nhanh xuống cân. Tuy nhiên, ở độ tuổi này, việc cắt giảm năng lượng quá mức có thể gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe.

  • 06/06/2026

    Bí quyết ngăn ngừa mất cơ ở tuổi già

    Sau tuổi 30, cơ thể chúng ta bắt đầu một quá trình hao mòn thầm lặng: cứ mỗi thập kỷ, khoảng 3% - 5% khối lượng cơ bắp sẽ biến mất. Nếu không có biện pháp can thiệp, sự suy giảm này sẽ dẫn đến hội chứng mất cơ, khiến những việc đơn giản như mở nắp lọ hay đứng dậy khỏi ghế cũng trở thành một thử thách với người cao tuổi.

  • 05/06/2026

    3 lợi ích bất ngờ khi tăng số bước đi bộ mỗi ngày trong 3 tháng

    Đi bộ là một trong những hình thức vận động đơn giản và dễ duy trì nhất. Chỉ cần tăng số bước mỗi ngày và duy trì đều đặn trong vài tháng, cơ thể đã có nhiều thay đổi tích cực từ vóc dáng, năng lượng đến tinh thần.

  • 05/06/2026

    5 mùi hương có thể giúp tăng cường năng lượng và sự tỉnh táo của bạn trong mùa thi

    Việc ăn uống rõ ràng có thể giúp tăng cường năng lượng nhưng chỉ cần ngửi mùi một số loại thực phẩm cũng có tác dụng tương tự. Những thực phẩm này chứa các hợp chất giúp não bộ tỉnh táo hơn, cải thiện tâm trạng và khả năng nhận thức trong mùa thi cử. Tuy nhiên, tác dụng này không giống như caffeine hay việc tiêu thụ calo.

Xem thêm