Cúm A và B khác nhau như thế nào?

Các loại virus cúm

Thực tế có bốn loại virus cúm khác nhau: cúm A, B, C và D.

Cúm A và B là hai loại cúm gây dịch bệnh truyền nhiễm theo mùa gần như hàng năm.

• Cúm A có thể được tìm thấy ở nhiều loài, bao gồm cả người, chim và lợn. Do có nhiều vật chủ tiềm ẩn và khả năng biến đổi gen trong một thời gian ngắn, nên virus cúm A rất đa dạng. Cúm A có khả năng gây ra đại dịch, đặc biệt là khi một chủng virus khác biệt đáng kể với các chủng cúm A đang lưu hành xuất hiện.
• Cúm B thường chỉ được tìm thấy ở người.
• Cúm C chủ yếu xảy ra ở người, nhưng đã được biết là cũng xảy ra ở chó và lợn.
• Cúm D chủ yếu được tìm thấy ở gia súc. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), nó không được biết là có thể lây nhiễm hoặc gây bệnh cho người.

Các phân nhóm của virus cúm A

Cúm A được chia thành nhiều chủng khác nhau. Những chủng này dựa trên sự kết hợp của hai protein trên bề mặt virus: hemagglutinin (H) và neuraminidase (N). Có 18 chủng H khác nhau và 11 chủng N khác nhau.

Ví dụ, các phân nhóm cúm A phổ biến nhất xảy ra theo mùa ở người là H1N1 và H3N2. Năm 2017, H3N2 lây lan sang chó ở Florida. Vào năm 2015, chủng virus này cũng đã lây nhiễm cho chó trong một đợt bùng phát trước đó ở Chicago.

Virus cúm A có thể được tiếp tục chia nhỏ thành các chủng.

Không giống như cúm A, cúm B không được chia thành nhiều chủng. Nhưng nó có thể được chia nhỏ hơn nữa thành các dòng và chủng virus cụ thể.

Việc đặt tên cho các chủng virus cúm rất phức tạp. Nó bao gồm các thông tin như:

• loại cúm (A, B, C, hoặc D)
• các loài có nguồn gốc (nếu được phân lập ở động vật)
• nguồn gốc địa lý
• số của chủng
• năm cô lập
• chủng H hoặc N theo phân loại của cúm A

Cúm A so với cúm B: Tỷ lệ phổ biến

Người ta ước tính rằng các ca nhiễm cúm A chiếm 75% tổng số ca nhiễm cúm theo mùa được ghi nhận. Các ca nhiễm cúm B chiếm 25% số ca còn lại.

Trong khi hầu hết các trường hợp nhiễm cúm được xác nhận trong mùa cúm sẽ là cúm A, sự xuất hiện của các trường hợp nhiễm cúm B có thể gia tăng vào cuối mùa cúm. Điều này đã xảy ra vào mùa cúm 2017 đến 2018.

Cúm A so với cúm B: Khả năng lây lan

Cả cúm A và cúm B đều rất dễ lây lan. Những người nhiễm một trong hai loại có thể lây lan virus cho người khác từ khoảng cách xa tới hai mét khi họ ho hoặc hắt hơi.

Bạn cũng có thể bị nhiễm virus bằng cách chạm vào bề mặt có virus và sau đó chạm vào mũi hoặc miệng.

Điều trị nhiễm cúm là giống nhau bất kể loại bạn đã mắc phải. Không có phương pháp điều trị nào có thể tiêu diệt virus. Điều trị tập trung vào việc làm giảm các triệu chứng cho đến khi cơ thể bạn loại bỏ được virus một cách tự nhiên.

Thuốc kháng virus có thể làm giảm thời gian bạn bị ốm, điều này cũng có thể làm giảm các triệu chứng của bạn. Các đơn thuốc kháng virus phổ biến bao gồm:

• zanamivir (Relenza)
• oseltamivir (Tamiflu)
• peramivir (Rapivab)

Ngoài ra còn có một loại thuốc kháng vi rút được gọi là baloxavir marboxil (Xofluza) đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt vào cuối năm 2018.

Các loại thuốc zanamivir, oseltamivir và peramivir được lưu ý ở trên hoạt động bằng cách làm giảm khả năng tự giải phóng của virus khỏi các tế bào bị nhiễm bệnh. Loại thuốc mới hơn, baloxavir marboxil hoạt động bằng cách giảm khả năng nhân lên của virus.

Các loại thuốc kháng virus này có hiệu quả nhất khi được sử dung trong vòng 48 giờ đầu tiên kể từ khi bạn bị bệnh. Chúng không hiệu quả trong việc điều trị bệnh do cúm C.

Thuốc không kê đơn có thể được dùng để giảm nghẹt mũi, sốt và đau nhức.

Nghỉ ngơi nhiều, ăn uống lành mạnh và uống nhiều nước cũng giúp cơ thể bạn chống lại virus.

Cúm A so với cúm B: Mức độ nghiêm trọng và phục hồi

Nhiễm cúm A hoặc cúm B không biến chứng có thể gây ra các triệu chứng kéo dài khoảng một tuần. Một số người vẫn có thể bị ho hoặc cảm thấy mệt mỏi sau hai tuần.

Một số phân nhóm cúm A có thể gây ra bệnh nặng hơn những loại khác. Ví dụ, virus cúm A (H3N2) có liên quan đến việc nhập viện và tử vong ở trẻ em và người già nhiều hơn so với các nhóm tuổi khác, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ.

Trước đây, người ta cho rằng nhiễm cúm A nặng hơn nhiễm cúm B. Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2015 ở người lớn bị cúm A và cúm B cho thấy cả hai đều dẫn đến tỷ lệ bệnh tật và tử vong tương đương nhau.

Ngoài ra, trong một nghiên cứu của Canada trên trẻ em từ 16 tuổi trở xuống, nhiễm cúm B có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn so với cúm A.

Cúm C được coi là bệnh ít nghiêm trọng nhất trong ba loại mà con người có thể mắc phải. Nó thường gây ra bệnh hô hấp nhẹ ở người lớn. Nhưng có một số bằng chứng cho thấy nó có thể gây ra bệnh hô hấp nghiêm trọng ở trẻ em dưới 2 tuổi.

CDC ước tính rằng mỗi năm, từ năm 2010 đến 2018, nhiễm cúm đã dẫn đến từ 9,3 đến 49 triệu ca bệnh, 140.000 đến 960.000 ca nhập viện và 12.000 đến 79.000 ca tử vong.

Dữ liệu cho mùa cúm 2017 đến 2018 cho thấy 84,1% mẫu dương tính là cúm A, trong khi 15,9% là cúm B. Trong số các trường hợp nhập viện, 86,4% có liên quan đến cúm A, trong khi 13,2% có liên quan đến nhiễm cúm B.

Cúm A so với cúm B: Sự bao phủ của vaccine

Vaccine phòng cúm theo mùa được phát triển trước mùa cúm nhiều tháng. Các loại virus được chọn cho vaccine dựa trên nghiên cứu về những chủng nào có thể sẽ phổ biến nhất.

Đôi khi virus cúm lưu hành có thể đột biến từ mùa này sang mùa khác. Vì các chuyên gia phải chọn loại virus để đưa vào vaccine vài tháng trước mùa cúm, nên có thể không có sự phù hợp tốt giữa vaccine và các chủng virus đang lưu hành.

Điều này có thể dẫn đến giảm hiệu quả của vaccine. Nhưng ngay cả trong trường hợp này, vaccine vẫn cung cấp một số biện pháp bảo vệ.

Vaccine cúm có thể là hóa trị ba hoặc hóa trị bốn.

Vaccine hóa trị ba bảo vệ chống lại ba loại virus cúm:

• Virus cúm A H1N1
• Virus cúm A H3N2
• Virus cúm B

Vaccine hóa trị bốn bảo vệ chống lại ba loại virus tương tự như vaccine hóa trị ba cộng với khả năng bảo vệ chống lại virus cúm B bổ sung.

Virus cúm C không có trong vaccine phòng cúm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Các triệu chứng của bệnh cúm B là gì?