LTS: Sự ra đi của Trần Lập - biểu tượng Rock Việt, biểu tượng cho ý chí chiến đấu chống ung thư - đã thôi thúc chúng tôi tìm những câu trả lời đáng tin cậy nhất về căn bệnh quái ác này từ GS.TS. BS Ian Olver, Tổng Giám đốc Hội đồng Ung thư Úc giai đoạn 2006-2014.
Dù rất bận rộn nhưng GS Ian Olver cũng đã dành thời gian trao đổi thư từ với phóng viên. Và sau 1 tháng kể từ khi nhận được đề nghị, ngày 30/4/2016 GS Ian Olver đã viết riêng cho Trí Thức Trẻ, nêu tổng quan về căn bệnh ung thư đại trực tràng.
Chúng tôi xin cảm ơn GS Ian Olver và trân trọng đăng tải nội dung này đến quý độc giả.
Các yếu tố nguy cơ có thể can thiệp được để ngăn ngừa bệnh bao gồm bị thừa cân hay béo phì, ăn quá nhiều thịt đỏ - đặc biệt là thịt qua chế biến công nghiệp, hút thuốc, và sử dụng chất có cồn.
Chất có cồn
Mối liên hệ giữa rượu bia và ung thư đại trực tràng chưa được biết đến rộng rãi nhưng ở một số khu vực, rượu bia là một trong số các nguyên nhân gây ra tới 17% trường hợp ung thư đại trực tràng.
Bạn có nguy cơ ung thư đại trực tràng khi sử dụng chất có cồn (ở bất cứ lượng nào), và càng sử dụng nhiều nguy cơ càng tăng cao. Nguy cơ không phụ thuộc loại chất có cồn mà là tổng lượng cồn đã hấp thụ.
Để biết uống rượu bia làm tăng nguy cơ đại trực tràng ở nam giới như thế nào, có thể thấy qua tỷ lệ nam giới ở các quốc gia phát triển có 10% nguy cơ bị ung thư đại trực tràng.
Chỉ cần uống 1 cốc rượu bia chứa 10g cồn mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ tới 10% so với những người không sử dụng rượu bia.
Cân nặng, chế độ ăn và vận động
Khá khó khăn để tách bạch ảnh hưởng của cân nặng, chế độ ăn và vận động đối với việc hình thành ung thư đại trực tràng.
Tuy nhiên, ước tính có 11% trường hợp ung thư đại trực tràng là do thừa cân, béo phì. Yếu tố này thậm chí gây nguy cơ cao hơn ở nam giới (lên tới 50%) và không phụ thuộc vào thời kỳ bị béo phì là lúc trẻ hay cao tuổi.
Sử dụng thịt đỏ, thịt qua chế biến công nghiệp cũng làm tăng nguy cơ ung thư. Tiêu thụ mỗi 50g thịt chế biến mỗi ngày làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng lên tới 18%.
Chế độ ăn để giúp giảm nguy cơ là chứa nhiều rau củ và trái cây tươi (5 phần rau, 2 phần trái cây).
Có tới 14% trường hợp ung thư đại trực tràng là do ít vận động. Vận động cũng giúp giảm cân. 60 phút vận động từ trung bình tới mạnh mỗi ngày giúp giảm nguy cơ ung thư. Càng vận động nhiều càng giảm nguy cơ.
Hút thuốc góp phần vào 12% trường hợp ung thư. Ở nam giới, hút thuốc làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng lên tới 20% so với những người không hút.
Triệu chứng cần phải chú ý
Các triệu chứng như thay đổi thói quen tiểu tiện, có máu ở phân hay bị đau và chướng bụng, sút cân có thể là các dấu hiệu để bạn đi kiểm tra.
Tuy nhiên, nên có thói quen kiểm tra định kỳ trước khi xuất hiệu triệu chứng, sử dụng phương pháp xét nghiệm máu trong phân FOBT giúp phát hiện các polyp trước khi chúng phát triển thành ung thư, hay giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn rất sớm từ đó có thể điều trị bằng phẫu thuật.
Nếu kết quả xét nghiệm là dương tính, cần soi ruột kết để tìm nguyên nhân chảy máu. Xét nghiệm FOBT được khuyến nghị tiến hành 2 năm một lần khi ở tuổi 50-74.
Người trẻ hơn cũng có thể mắc ung thư vì vậy nếu ở nhóm nguy cơ cao cần xét nghiệm sớm hơn.
Những người ở nhóm nguy cơ cao là có tiền sử gia đình, các bệnh về di truyền như hội chứng lynch, những người bị bệnh viêm ruột kinh niên, những người đã từng xuất hiện polyp hay bị ung thư đại trực tràng trước đó.
Cuối cùng, một số thử nghiệm gần đây cho thấy uống một liều nhỏ aspirin mỗi ngày làm giảm nguy cơ đại trực tràng, đặc biệt đối với những người có nguy cơ cao.
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.