Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chế độ ăn nhiều chất xơ có thể giúp giảm nguy cơ trầm cảm

Liệu chế độ ăn nhiều chất xơ có thể giúp giảm nguy cơ trầm cảm? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn trả lời câu hỏi này.

Chất xơ có thể có lợi cho hệ vi sinh đường ruột

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng lượng chất xơ ăn vào có thể điều chỉnh sự phong phú và đa dạng của hệ vi sinh vật đường ruột và sự thay đổi này có thể thúc đẩy sức khỏe não bộ bằng cách ảnh hưởng đến sự dẫn truyền thần kinh.

Tác dụng của chất xơ

Tăng lượng chất xơ bằng cách ăn nhiều trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt sẽ tốt cho bạn. Nó đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường và ung thư vú, đồng thời tốt cho sức khoẻ đường tiêu hoá. Theo FDA, chất xơ là một loại carbohydrate bao gồm các phân tử đường liên kết với nhau. Thành phần của nó làm cho nó khó tiêu hóa hơn các loại carbohydrate khác. 

Trên thực tế, chất xơ là thành phần chủ yếu trong các chế độ ăn dựa trên thực vật như chế độ ăn thuần chay, ăn chay và chế độ ăn Địa Trung Hải, những phương pháp này cũng liên quan đến việc ngăn ngừa và kiểm soát bệnh tật, bên cạnh việc duy trì cân nặng khoẻ mạnh.

Nồng độ estrogen dao động và giảm ở tuổi trung niên

Cùng với nồng độ estrogen, khả năng sinh sản của phụ nữ giảm theo tuổi tác, cho đến khi chấm dứt kinh nguyệt vĩnh viễn, hầu mãn kinh sẽ xảy ra ở độ tuổi 51. Khi phụ nữ vẫn có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn, nồng độ estrogen tăng và giảm vào các thời điểm khác nhau trong tháng.

Khi phụ nữ bước vào thời kỳ tiền mãn kinh, lượng estrogen sản xuất sẽ giảm đáng kể. Mãn kinh, tức là chấm dứt kinh nguyệt vĩnh viễn, chính thức xảy ra khi người phụ nữ không có kinh trong 12 tháng liên tiếp và lượng estrogen thậm chí còn giảm hơn nữa trong giai đoạn này.

Nghiên cứu xem xét khả năng ảnh hưởng đến các vấn đề tâm trạng của chất xơ

Một nghiên cứu đã được tiến hành để tìm hiểu xem việc tiêu thụ nhiều chất xơ có ảnh hưởng đến khả năng trầm cảm hay không, nghiên cứu này tách phụ nữ tiền mãn kinh và sau mãn kinh thành các nhóm riêng để tìm mối liên hệ.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chế độ ăn uống nhiều chất xơ có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc các triệu chứng trầm cảm. Sau khi điều chỉnh các biến số có thể ảnh hưởng đến kết quả, chẳng hạn như tình trạng hôn nhân, thu nhập hộ gia đình, trình độ học vấn, cân nặng, hút thuốc và các bệnh mạn tính, các nhà nghiên cứu nhận thấy phụ nữ tiền mãn kinh vẫn có nguy cơ trầm cảm thấp hơn, nhưng không tìm thấy sự khác biệt đáng kể nào ở phụ nữ thời kỳ mãn kinh.

Chất xơ có tác dụng “khiêm tốn” đối với chứng trầm cảm ở phụ nữ tiền mãn kinh

Ở nghiên cứu này, mức giảm tương đối khoảng 6% ở phụ nữ tiền mãn kinh và đối với phụ nữ sau mãn kinh, mức giảm tương đối là khoảng 2%. Mức giảm này, mặc dù khiêm tốn nhưng cho chúng ta biết một chút về xu hướng có thể là gì và việc hấp thụ nhiều chất xơ hơn có thể làm giảm nguy cơ trầm cảm.

Mối quan hệ giữa Estrogen và chất xơ là gì?

Các nghiên cứu trước đây chỉ ra mối liên hệ giữa nhiều chất xơ hơn và ít triệu chứng trầm cảm hơn trong nhóm tiền mãn kinh có thể do có sự tương tác estrogen và hệ vi sinh đường ruột.

Tạp chí Frontiers in Neuroscience cho thấy tiêu thụ nhiều chất xơ có liên quan đến việc có ít triệu chứng trầm cảm hơn ở phụ nữ tiền mãn kinh, nhưng không phải ở phụ nữ tiền mãn kinh sớm. Giai đoạn này có sự suy giảm chức năng và hoạt động của buồng trứng, giảm sản xuất hormon estrogen và rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. Sự tương tác giữa estrogen và hệ vi sinh vật đường ruột đến nay vẫn chưa rõ ràng.

Bốc hoả, các triệu chứng mãn kinh khác có thể cải thiện khi có nhiều chất xơ hơn

Một nghiên cứu quan sát lớn chỉ ra việc tiêu thụ nhiều chất xơ hơn như một phần của biện pháp can thiệp vào chế độ ăn uống để giảm cân và đã được chứng minh là làm giảm các cơn bốc hoả gần 20% ở phụ nữ sau mãn kinh.

Thêm chất xơ vào chế độ ăn uống của bạn có thể mang lại nhiều lợi ích

Nếu bạn đang cố gắng để khỏe mạnh hơn thì việc bổ sung chất xơ vào chế độ ăn uống có thể là một cách tốt. Và sức khoẻ tinh thần của bạn có thể được cải thiện một chút. Chìa khoá để bổ sung chất xơ thành công vào chế độ ăn uống là tăng lượng tiêu thụ từ từ.

Để đạt được mục tiêu, bạn cần:

  • Lúc đầu, hãy thử bổ sung thực phẩm giàu chất xơ như bột yến mạch cắt nhỏ (1/4 cốc yến mạch khô cung cấp 5 gam chất xơ) hoặc đậu mỗi ngày.
  • Thêm hạt chia vào sinh tố hoặc rắc lên trên sữa chua. Một muỗng canh hạt chia cung cấp 5 gam.
  • Ăn trái cây, những loại hoa quả mà bạn có thể dễ dàng mang đi như táo (5 gam chất xơ trong 1 quả lớn), cam hoặc chuối  (có giá trị khoảng 3 gam chất xơ).
  • Ngũ cốc nguyên hạt có thể là nguồn cung cấp chất xơ tốt, nhưng hãy nhớ kiểm tra thành phần dinh dưỡng.
BS. Hồ Mai Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

Xem thêm