Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cấp cứu ngừng tuần hoàn

Sơ cứu là sự chăm sóc ngay lập tức dành cho người bị bệnh hoặc bị thương trước khi nhận được cấp cứu bởi nhân viên y tế. Trong tình huống khẩn cấp, sơ cứu kịp thời có thể rất quan trọng trong việc cứu sống một người. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn đọc một số thông tin về cấp cứu ngừng tuần hoàn.

Các bước thực hiện cấp cứu ngừng tuần hoàn

A - Airway : Đường thở

Đường thở bị tắc nghẽn có thể cản trở khả năng thở của nạn nhân. Bạn có thể giúp mở đường thở của nạn nhân bằng cách làm như sau:

  1. Đặt một tay lên trán của họ
  2. Nhẹ nhàng ngửa đầu ra sau
  3. Trong khi ngửa đầu, sử dụng 2 ngón tay ở bàn tay còn lại của bạn để nâng cằm họ lên.

B - Breathing: Hô hấp

Hô hấp cung cấp oxy cho cơ thể mang lại sự sống. Đó là lý do tại sao điều quan trọng là xác định xem người đó có thở hay không.

Để xác định xem một người có thở bình thường hay không, hãy thực hiện các bước sau:

  1. Đặt tai của bạn ngay phía trên miệng của họ và nhìn xuống lồng ngực của họ
  2. Kiểm tra các dấu hiệu sau:  
  • Tiếng thở của họ
  • Cảm giác hơi thở phả vào má của bạn
  • Lồng ngực di chuyển lên xuống  
  1. Tiếp tục thực hiện kỹ thuật này không quá 10 giây

Bạn có thể hô hấp nhân tạo trong trường hợp người đó ngừng thở để giúp họ hô hấp trở lại. Hô hấp nhân tạo cùng với ép tim được đưa vào trong quá trình cứu ngừng tuần hoàn (CPR).

C - Circulation/ Compression: Tuần hoàn

Tim bơm oxy và máu giàu chất dinh dưỡng đi khắp cơ thể để duy trì sự sống. Trong trường hợp bị ngừng tim, tiến hành hồi sức tim phổi bằng cách ép tim ngoài lồng ngực, đây là bước rất quan trọng để khôi phục lưu thông máu trong cơ thể.

Cập nhập hướng dẫn: CAB

Năm 2010, Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ đã khuyến nghị thay đổi thứ tự thay đổi ABC thành CAB

  1. Circulation/ Compression: Tuần hoàn
  2. Airway: Đường thở
  3. Breathing: Hô hấp

Lý do cho sự thay đổi này:

  • Cần phải ép tim để cung cấp đủ lưu lượng máu đến các cơ quan như não và tim
  • Ép tim có thể được thực hiện ngay lập tức, trong khi việc kiểm tra đường thở và hô hấp có thể làm mất khoảng thời gian quan trọng.

Sau khi cập nhật hướng dẫn, cách tiếp cận CAB mới được so sánh với cách tiếp cận ABC cũ. Nghiên cứu đã cho thấy cách tiếp cận CAB hiệu quả hơn.

Chữ “D” trong sơ cứu

Ý nghĩa của nó là:

  • Cầm máu (deadly bleeding): kiểm tra xem người đó có bị chảy máu nghiêm trọng không. Nếu lượng máu chảy nhiều thì bạn cần phải đưa họ đi cấp cứu và dùng áp lực lên vết thương để cầm máu tạm thời.
  • Khử rung tim (Defibrillation): bước này liên quan đến sử dụng dòng điện để khôi phục nhịp tim bình thường ở người bị ngừng tim. Bác sĩ sẽ sử dụng một thiết bị gọi là máy khử rung tim tự động bên ngoài (AED).
  • Thần kinh (Disability): kiểm tra bất kỳ thương tích hoặc khuyết tật đáng chú ý nào liên quan đến tình trạng hiện tại của người đó. Hãy kiểm tra mức độ đáp ứng của họ bằng cách hỏi và kích thích đau.

Cần làm gì trong tình huống khẩn cấp

  1. Kiểm tra

Đánh giá môi trường xung quanh của bạn xem có bất kỳ dấu hiệu nguy hiểm không như: cháy, mối nguy hiểm về đường điện, lũ lụt, khói hóa chất, mảnh vỡ rơi, xe cộ, động vật hung dữ,... Nếu nhận thấy mối nguy hiểm, hãy tiến hánh các bước tiếp theo, nếu không, hãy rời khỏi khu vực đó và nhờ sự trợ giúp.

  1. Gọi cấp cứu

Nếu một người bất tỉnh, không phản ứng hoặc bị thương nặng, hãy gọi cấp cứu. Nếu xung quanh có người khác, hãy nhờ họ gọi để bạn chăm sóc người bị thương.

  1. Sơ cứu

Trong khi chờ xe cấp cứu đến, bạn có thể bắt đầu sơ cứu. Nếu người đó vẫn còn ý thức, hãy hỏi ý kiến của họ trước khi tiến hành sơ cứu.

Cách thực hiện CPR (cấp cứu ngừng tuần hoàn) cho người lớn

Cấp cứu ngừng tuần hoàn được tiến hành khi một người ngừng thở hoặc ngừng tim. Các bước tiến hành bao gồm:

  • Đặt người bệnh nằm ngửa, trên bề mặt phẳng, chắc chắn.
  • Đặt gốc bàn tay lên giữa ngực người bệnh. Tay còn lại đặt trên tay kia và xen kẽ các ngón tay
  • Hãy chắc chắn rằng cánh tay của bạn để thẳng khi thực hiện
  • Ép tim, ấn thẳng xuống ngực ít nhất 5cm, làm đều đặn với tốc độ ít nhất 100 lần/phút
  • Sau 30 lần ép tim, mở đường thở bằng cách nhẹ nhàng ngửa đầu ra sau và nâng cằm lên
  • Tiến hành hô hấp nhân tạo, bịt mũi người bệnh, đưa miệng của bạn và thổi không khí vào miệng của họ
  • Thổi đều đặn. Nếu kích thước lồng ngực tăng lên, hãy tiến hành hô hấp nhân tạo lần 2. Nếu không, hãy thực hiện lại bước mở đường thở sau đó mới hô hấp nhân tạo.
  • Thực hiện thêm 30 lần ép ngực sau đó là hô hấp nhân tạo, lặp lại cho đến khi người bệnh có dấu hiệu cử động hoặc nhân viên y tế đến.

Cách thực hiện CPR (cấp cứu ngừng tuần hoàn) cho trẻ

Các bước liên quan đến việc thực hiện CPR cho trẻ em rất giống với các bước dành cho người lớn. Một chu kỳ CPR vẫn bao gồm 30 lần ép tim và 2 lần hô hấp nhân tạo. Nếu trẻ còn nhỏ, chỉ sử dụng 1 tay để ép ngực thay vì 2 tay.

Dành cho trẻ sơ sinh

Đối với trẻ sơ sinh, chỉ sử dụng hai ngón tay khi ép tim. Ấn ngực sâu khoảng 4cm.

Quá trình hô hấp nhân tạo ở trẻ sơ sinh:

  • Đặt miệng của bạn lên mũi và miệng của trẻ sơ sinh
  • Thổi nhẹ nhàng không khí vào miệng trẻ.

Sơ cứu cho người bất tỉnh

Một số trường hợp, có những người tim vẫn đập nhưng lại bất tỉnh. Nguyên nhân có thể là do chấn thương đầu, chảy máy, quá liều thuốc, ngộ độc rượu, ngất, tụt đường huyết, mất nước, đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua (TIA), rối loạn nhịp tim, động kinh, chứng ngủ rũ. Trong trường hợp này, hãy thực hiện các bước dưới đây trong khi chờ nhân viên y tế đến.

Kiểm tra hô hấp

Nếu họ vẫn đang hô hấp bình thường, hãy tiến hành các bước tiếp theo. Nếu không, hãy gọi cấp cứu và thực hiện hô hấp nhân tạo cho đến khi nhân viên y tế đến

Tư thế hồi phục

Tư thế hồi phục giúp giữ cho đường thở được thông thoáng, ngăn ngừa nghẹt thở

  • Quỳ xuống một bên của người bệnh
  • Đặt tay người bệnh gần bạn sao cho vuông góc với cơ thể họ, lòng bàn tay ngửa lên trên
  • Gập cánh tay còn lại và đặt dưới má
  • Tay còn lại của bạn sẽ kéo chân người bệnh phía xa bạn co lên một góc vuông
  • Nhẹ nhàng kéo người bệnh quay về phía của bạn
  • Đảm bảo rằng tay vẫn giữ tư thế để bảo vệ đầu
  • Cẩn thận mở đường thở bằng cách ngửa đầu ra sau và nâng cằm họ lên
  • Kiểm tra xem có dị vật đường thở không.

Gọi trợ giúp

Khi họ ở tư thế hồi phục, hãy gọi cấp cứu. Không để người bệnh ở một mình mà tiếp tục theo dõi tình trạng của họ cho đến khi có nhân viên y tế đến.

Khi nào cần gọi xe cứu thương?

Ngoài các trường hợp ngừng thở, ngừng tim hoặc bất tỉnh, một số trường hợp sau cũng cần gọi cấp cứu: cơn đau tim, đột quỵ, khó thở, co giật, sốc phản vệ, chảy máu nặng, bỏng nặng, nghị ngờ bị ngộ độc.

Hồ Mai Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 21/03/2026

    7 thức uống giúp thanh lọc phổi tự nhiên

    Thời tiết lạnh kèm ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng không nhỏ tới phổi và hệ hô hấp. Bên cạnh tập luyện và dinh dưỡng nâng cao chức năng phổi, hãy tham khảo 7 loại thức uống dưới đây giúp hỗ trợ phổi khỏe mạnh tự nhiên.

  • 21/03/2026

    Khi cảm lạnh chuyển thành viêm xoang

    Bạn bị nghẹt mũi, ho, và có thể cả đau họng. Có vẻ như đó là cảm lạnh thông thường. Nhưng sau vài ngày, các triệu chứng của bạn không thuyên giảm. Liệu cảm lạnh có thể biến thành viêm xoang không?

  • 20/03/2026

    Đản hoa – Thảo mộc thường bị bỏ quên

    Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, nhiều loài thảo mộc đã được sử dụng lâu đời như kim ngân hoa, cam thảo, cúc hoa… Tuy nhiên, bên cạnh các vị thuốc quen thuộc, vẫn tồn tại những thảo dược ít được chú ý, dù có giá trị sinh học đáng kể.

  • 20/03/2026

    Sương mù não do hóa trị

    Hóa trị có thể giúp bạn chống lại ung thư , nhưng tác dụng phụ gần như chắc chắn. Bạn thường có một tâm trí mơ hồ, được gọi là " sương mù não do hóa trị ", trong và sau khi điều trị. Có thể bạn gặp khó khăn khi nhớ tên hoặc không thể làm nhiều việc cùng lúc tốt như trước đây.

  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

  • 18/03/2026

    Những nguyên nhân có thể gây ra cơn nóng rát dạ dày

    Cảm giác nóng rát dạ dày là triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù thường bị xem nhẹ, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến dạ dày - tá tràng, thậm chí là các bệnh lý nguy hiểm nếu kéo dài và không được điều trị.

Xem thêm