Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cảnh giác với các rối loạn tâm thần trước và sau sinh

Lo âu, trầm cảm, stress… là các rối loạn tâm thần mà phụ nữ mang thai và sau sinh rất dễ gặp.

Rối loạn tâm thần một quá trình biến đổi sinh lý, sinh hóa phức tạp diễn ra với các mức độ khác nhau làm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người mẹ cũng như đến sự phát triển thể chất cũng như tâm thần của thai nhi.

Nội tiết tố thay đổi làm cảm xúc của thai phụ thai đổi theo chiều hướng mạnh hơn với các vấn đề, thai phụ nhạy cảm, dễ xúc động, cáu gắt hơn.

1. Nguyên nhân gây rối loạn tâm thần ở phụ nữ mang thai và sau sinh

Trong thai kỳ, cơ thể người phụ nữ có sự thay đổi nội tiết tố và có sự gia tăng một số hormon tuyến yên, cận giáp, tuyến giáp và hormon buồng trứng. Việc nội tiết tố nhiều hay ít quá có thể gây ra những rối loạn cảm xúc và tinh thần, có hại cho sức khỏe và sự thanh thản trí óc.

Nội tiết tố thay đổi làm cảm xúc của thai phụ thay đổi theo chiều hướng mạnh hơn với các vấn đề, thai phụ nhạy cảm, dễ xúc động, cáu gắt hơn.

Các yếu tố tâm lý xã hội không thuận lợi cũng là nguyên nhân, đó là: Làm mẹ đơn thân, mang thai ngoài ý muốn; Thiếu sự yêu thương, chăm sóc, an ủi động viên.

Sự khó khăn thiếu thốn về vật chất, kinh tế khi mang thai, áp lực về giới tính của con... cũng là những yếu tố thúc đẩy phát sinh các rối loạn tâm thần kinh cho phụ nữ trước và sau sinh.

2. Các rối loạn tâm thần hay gặp ở phụ nữ mang thai và sau sinh

Rối loạn trầm cảm

Thai phụ có thể bị trầm cảm trước sinh và sau sinh nếu họ có một số triệu chứng như: Quá lo lắng về tương lai làm mẹ của mình, cảm thấy khó chịu với mọi thứ xung quanh, gặp vấn đề về giấc ngủ, mộng du, ác mộng. Nỗi buồn dai dẳng, suy nghĩ về cái chết hoặc tự tử…

Chứng trầm cảm gây hậu quả không tốt với thai phụ và thai nhi. Đó là nguyên nhân dẫn đến sảy thai, đẻ non, thai phát triển không tốt, đứa trẻ sinh ra có thể mắc chứng tự kỷ, chậm phát triển.

Trầm cảm sau sinh xảy ra rất nhiều. Lúc này bạn thấy mệt mỏi, buồn vui vô cớ. Hay cáu gắt và có những hành động kì quặc…

Stress

Phụ nữ mang thai dễ bị stress hơn, với nhiều biểu hiện khác nhau như buồn phiền, mất ngủ, chán ăn, không muốn giao tiếp…

Rối loạn stress xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ va sau sinh. Có rất nhiều phản ứng tiêu cực của stress trong thai kỳ. Thai phụ bị stress có thể gây tác hại lập tức và dài hạn cho thai, làm thời gian thai kỳ ngắn hơn, dễ sinh non, thai chết lưu. Các bà mẹ bị stress trong thời gian mang thai có thể khiến cho đứa trẻ sau này mắc bệnh hen suyễn và dị ứng.

Stress có thể ảnh hưởng lớn đến nồng độ nội tiết của người mẹ dẫn đến giảm dưỡng chất được cung cấp cho thai qua nhau, từ đó ảnh hưởng đáng kể đến các cơ quan trọng yếu của thai nhi như: gan, tim, thận, não và ảnh hưởng đến sự phát triển tinh thần của trẻ về sau.

Rối loạn hành vi

Thường xảy ra sau 2 tuần sau sinh, sản phụ thường buồn rầu, khóc lóc vô cớ, mất định hướng về không gian và thời gian, lo lắng quá mức vì sợ mắc bệnh hiểm nghèo. Họ ít chú ý đến mình: Vệ sinh cá nhân kém, không quan tâm đến ăn mặc, có những hành vi thô bạo, xúc phạm người xung quanh. Nặng hơn, người mẹ có thể bỏ mặc con, hành hạ con thậm chí giết hại hoặc tự sát.

Lú lẫn, hoang tưởng cấp

Thường xảy ra trong tháng đầu ở cữ. Người bệnh luôn cảm giác như ai đó rình rập, hại mình, hại em bé. Mất ngủ và ngủ hay gặp ác mộng.

Rối loạn thần kinh có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ va sau sinh.

3. Lời khuyên của thầy thuốc

Để giúp đỡ phụ nữ vượt qua giai đoạn khó khăn này, chúng ta cần:

  • Quan tâm, theo dõi, động viên kịp thời.

  • Thai phụ cần được nghỉ ngơi, chăm sóc khi có các dấu hiệu nhẹ của bệnh.

  • Tăng cường giải trí, chơi các môn thể thao phù hợp

  • Đọc sách báo, xem phim mang tính chất giải trí.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Phòng ngừa các rối loạn tâm thần kinh trước và sau sinh.

BS. Trần Trung Đức - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 29/11/2022

    Những "siêu thực phẩm" giúp giảm đau khớp

    Hơn 58 triệu người Mỹ bị đau khớp, chiếm 24% tổng dân số nước này - theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC).

  • 29/11/2022

    7 nguyên nhân khiến bạn tăng cân vù vù

    Bạn chăm tập thể dục, theo dõi lượng calories nạp vào cơ thể mà vẫn tăng cân. Nguyên nhân có thể do những thủ phạm mà bạn không ngờ tới.

  • 29/11/2022

    Dùng đúng thuốc, ăn đúng cách và sinh hoạt đúng chuẩn khi bị viêm mũi dị ứng

    Mùa đông - một mùa phiền toái với người bệnh viêm mũi dị ứng sắp đổ bộ. Bạn cần trang bị những gì để vượt qua cửa ải này?

  • 29/11/2022

    Khô mắt nên ăn gì? 5 gợi ý hữu ích dành cho bạn

    Khô mắt là một bệnh lý phổ biến, do đó, khô mắt nên ăn gì luôn là vấn đề được nhiều bạn đọc quan tâm.

  • 29/11/2022

    Thải độc gan - bảo vệ bạn khỏi bệnh gan nhưng chưa đủ!

    Viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ là những căn bệnh quen thuộc mà rất nhiều người mắc phải. Đặc biệt, cuộc sống hiện đại với môi trường sống ô nhiễm, áp lực công việc,... lại càng khiến chức năng gan ngày một suy giảm. Các biện pháp thải độc gan chính là cách giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả nhưng thực tế thì chỉ như vậy thôi vẫn chưa đủ.

  • 29/11/2022

    7 món ăn vặt giúp tăng cường miễn dịch cho trẻ nhỏ

    Mùa lạnh và cúm đang đến gần. Và mặc dù không có cách chắc chắn nào để tránh bị ốm, nhưng việc bổ sung một số chất dinh dưỡng trong chế độ ăn uống cho con bạn có thể giúp trẻ tăng cường hệ thống miễn dịch và có cơ hội không bị ốm.

  • 29/11/2022

    Vệ sinh, tắm rửa đúng cách cho trẻ sơ sinh

    Việc chăm sóc đúng cách trẻ sơ sinh là vô cùng quan trọng, nhưng nhiều cặp vợ chồng trẻ lại lóng ngóng không biết chăm sóc thế nào cho đúng, ngay cả việc đơn giản như tắm rửa, vệ sinh cho trẻ ra sao, bao lâu thì nên thay tã cho bé?...

  • 29/11/2022

    Thời gian tốt nhất trong ngày để quan hệ tình dục

    Thời điểm tốt nhất trong ngày để quan hệ tình dục có thể là câu hỏi của nhiều người. Đàn ông khi thức dậy thường rất phấn khích và cảm thấy tràn đầy năng lượng, vì vậy buổi sáng sẽ là thời gian tốt nhất với phái nam. Tuy nhiên, phụ nữ thường ưu tiên buổi tối, sau khi mọi công việc đã xong xuôi và con cái đã được đưa đi ngủ. Tại sao điều này xảy ra và làm thế nào bạn có thể giải quyết vấn đề?

Xem thêm