Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Trầm cảm sau sinh - Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Sau sinh nở, người phụ nữ có rất nhiều thay đổi, những thay đổi này đôi khi làm tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm.

Trầm cảm sau sinh liên quan tới những cảm xúc, trạng thái tâm lý buồn chán, suy nghĩ tiêu cực, lo âu... Nếu người chồng không thấu hiểu, để thông cảm và chia sẻ với vợ, thì tình trạng trầm cảm sau sinh có thể diễn biến xấu…

Những yếu tố gia tăng tình trạng trầm cảm sau sinh

Sau khi trải qua cơn vượt cạn, người phụ nữ thường kiệt sức về mặt thể lực. Đặc biệt là những người sinh mổ hoặc có những biến chứng lúc sinh. Sau khi sinh, người mẹ phải thức khuya cho bé bú… cùng những căng thẳng khác: trường hợp thai kỳ không như ý, bé sinh non, bé bị dị tật…

Những gia đình thiếu điều kiện kinh tế; cha mẹ thiếu kỹ năng chăm sóc bé; thiếu những sự hỗ trợ từ gia đình và xã hội… là những yếu tố làm gia tăng tình trạng trầm cảm của người mẹ sau khi sinh con.

Những áp lực cuộc sống là yếu tố làm gia tăng tình trạng trầm cảm của người mẹ sau khi sinh con.

Biện pháp phòng ngừa trầm cảm sau sinh

Phòng ngừa vẫn tốt hơn điều trị, vì vậy sau khi sinh bạn cần chú ý những vấn đề sau:

Môi trường sống

Nếu có thể bạn nên về ngoại (mẹ đẻ) ở một thời gian, đặc biệt là trong những tháng đầu sau sinh. Mặc dù không phải là mẹ chồng không đủ khả năng chăm sóc cho con và cháu mình. Nhưng khi người phụ nữ sinh con, rất yếu ớt và mỏng manh, do đó khi có mẹ ruột - người luôn hiểu con gái của mình hơn sẽ giúp được nhiều cho con gái.

Hơn nữa, việc trao đổi giữa con gái và mẹ ruột cũng dễ dàng hơn. Con gái có thể nhờ sự giúp đỡ của mẹ ruột mà không e ngại điều gì. Trong thực tế, con dâu thường e ngại khi muốn nhờ mẹ chồng làm giúp việc này việc nọ, dù được mẹ chồng rất thương yêu.

Ngoài ra, khi về nhà mẹ đẻ, sản phụ có thể dễ dàng nhận được sự trợ giúp của những người thân khác (chị em gái, bạn…)

Nếu đã có nhà riêng có thể nhờ mẹ hoặc chị em ruột lên ở cùng và giúp bạn chăm sóc cho bé trong giai đoạn đầu.

Thay đổi chính bản thân

Trước khi sinh, sản phụ và chồng nên tham gia vào các lớp học tiền sản, chăm sóc bé… để đỡ lo lắng khi gặp những vấn đề khó khăn lúc chăm sóc trẻ sơ sinh.

- Sản phụ cần được tin tưởng và luôn nghĩ rằng thời gian mang thai và sinh con có ý nghĩa nhất trong cuộc đời. Việc mang thai và sinh nở sẽ trôi qua chứ không trở lại. Vì vậy, những ngày tháng ở nhà chăm sóc cho bé là những ngày hạnh phúc nhất.

- Nên chụp hình bé để so sánh thấy sự phát triển của bé hàng ngày và bạn sẽ thấy mình có niềm vui.

- Cho con bú mẹ cũng là một cách tăng tình cảm mẹ con.

- Dù cho con con nhỏ, sản phụ cũng nên đi ra ngoài nhiều hơn. Hãy đi mua sắm, tụ tập bạn bè ăn uống, hay đơn giản chỉ là chạy xe vòng vòng thành phố . Nếu điều kiện cho phép, có thể mang theo cả bé. Nếu sản phụ chỉ ru rú ở nhà và luẩn quẩn với những việc đơn điệu sẽ nhàm chán và xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực.

- Dành chút thời gian rảnh làm những điều mình thích (đọc sách, xem phim…) mà trước đây mình chưa làm được.

- Tăng cường "tám" với người thân, bạn bè, tham gia các hội để trao đổi kiến thức về chăm sóc cho bé (nhớ chọn hội có uy tín…)

- Loại bỏ những suy nghĩ tiêu cực nhất là đối với người chồng: sao anh ấy không về sớm, sao anh ấy không tiếp mình, sao mình nói mà anh ấy không nghe.

Thời điểm này người phụ nữ rất yếu đuối về thể xác và tinh thần, nên hãy chủ động đừng để những suy nghĩ tiêu cực ảnh hưởng đến bạn. Mấy chuyện liên quan đến chồng, "để sau này sẽ tính"...

Trước khi sinh, sản phụ và chồng nên tham gia vào các lớp học tiền sản để đỡ lo lắng khi gặp những vấn đề khó khăn lúc chăm sóc trẻ sơ sinh.

Đối với người chồng

- Nên cùng vợ tham gia vào các lớp học tiền sản, chăm sóc bé . . . để có thể tiếp sức cho người vợ của mình.

- Chia sẻ công việc gia đình, chăm sóc con với vợ, nhất là ban đêm để vợ có một giấc ngủ ngon.

- Mỗi tuần phải có ít nhất một buổi chăm sóc cho bé hoàn toàn để vợ đươc nghỉ ngơi và có thời gian để thể thoải mái làm những điều họ thích.

- Tránh càu nhàu, cằn nhằn với vợ vì bất cứ nguyên nhân gì…

Chúng ta đều biết, có con là niềm hạnh phúc lớn lao trong mỗi gia đình. Việc khó khăn trong giai đoạn sinh nở của người phụ nữ có thể nhanh chóng qua đi hay trở nên nặng nề hơn, phụ thuộc rất nhiều vào cách sản phụ và người thân cùng nhau vượt qua giai đoạn đó.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Trầm cảm sau sinh ở phụ nữ và liều thuốc tinh thần từ gia đình.

ThS.Nguyễn Quốc Tuấn Đh Y dược – Cần Thơ - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

Xem thêm