Cách điều trị và ngăn ngừa da bị cháy nắng

Cháy nắng là thuật ngữ chỉ những tổn thương da do tiếp xúc quá nhiều với tia UV từ mặt trời hoặc các nguồn khác, chẳng hạn như đèn chiếu nắng hoặc giường tắm nắng. Cháy nắng có thể từ nhẹ đến nặng. Cháy nắng có thể gây đau và bỏng rát, và theo một nghiên cứu năm 2005 cháy nắng có thể làm tăng nguy cơ gây ung thư da, nếp nhăn và tàn nhang. Da có thể bị sưng tấy và xuất hiện mụn nước. Với những người có làn da trắng hoặc sáng màu thì da sẽ thường chuyển sang màu hồng hoặc đỏ, nhưng với những người có là da sẫm màu thì da sẽ trở nên tối hơn. Mức độ nghiêm trọng của cháy nắng sẽ phụ thuộc vào loại da của mỗi người và mức độ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Các triệu chứng của cháy nắng

Triệu chứng của cháy nắng liên quan đến các triệu chứng như ban đỏ (phát ban) và phù nề (sưng tấy) do tích tụ chất lỏng. Cháy nắng cũng có liên quan đến những thay đổi của tế bào da, gây kích thích sự phát triển của các tế bào cháy nắng, và từ đó trở thành tế bào ung thư và giảm các tế bào có chức năng miễn dịch.

Các triệu chứng của cháy nắng khác nhau giữa mọi người. Cháy nắng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, nhưng những người có làn da sáng màu sẽ dễ bị cháy nắng hơn. Sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, da có thể trở nên: Nóng, nhạy cảm, gây đau, ngứa, phồng rộp. Các triệu chứng nghiêm trọng hơn của cháy nắng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, ví dụ như: Sốt, cảm thấy ớn lạnh, đau đầu, buồn nôn và nôn, cảm giác khó chịu bên trong cơ thể.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể kiệt sức vì nóng hoặc say nắng. Các triệu chứng của say nắng gồm: hạ huyết áp, ngất xỉu, chóng mặt, mạch nhanh, cảm giác đau khắp cơ thể, mệt mỏi, thay đổi hành vi như cáu gắt, giảm khả năng tập trung và ghi nhớ hoặc ảo giác.

Những thời điểm quan trọng cần nhớ

Một số mốc thời gian mà mọi người cần nhớ sau khi bị cháy nắng gồm:

• Ban đỏ thường xuất hiện từ 2-6 giờ sau khí tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
• Cá triệu chứng trên da xuất hiện rầm rộ sau khoảng 12-24 giờ sau khi tiếp xúc với ánh nắng
• Da bong tróc và bong ra sau 4-7 ngày.

Nếu da bị cháy nắng, bạn nên làm theo những hướng dẫn sau:

• Tránh nắng tốt nhất là đi vào bóng râm hoặc trong nhà
• Tránh cho vết cháy nắng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời
• Làm mát da bằng khăn ẩm hoặc tắm nước mát
• Bôi kem dưỡng ẩm sau khi tắm
• Dùng một số thuốc chống viêm không steroid (NSAID) hoặc ibuprofen để giảm đau và giảm sưng
• Bôi kem hydrocortisone để giảm viêm và ngứa
• Uống nước để ngăn ngừa mất nước
• Tránh chạm hoặc làm vỡ mụn nước để làm giảm nguy cơ nhiễm trùng
• Không gãi hoặc loại bỏ da tróc
• Mặc quần áo rộng rãi trong khi da lành lại

Trong trường hợp bị cháy nắng nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê thuốc steroid đường uống để giúp giảm viêm. Hoặc đối với tình trạng mất nước nghiêm trọng, bác sĩ có thể truyền dịch qua đường tĩnh mạch để bù lại lượng nước đã mất.

Lưu ý không nên chườm đá lên vùng da bị cháy nắng vì điều này có thể làm cho da bị tổn thương nặng nề hơn.

Ngăn ngừa cháy nắng

Cách tốt nhất để tránh cháy nắng là hướng dẫn cách mọi người tiếp xúc với ánh nắng. Bằng cách:

• Ngồi ở vị trí có bóng râm
• Mặc quần áo dài để che chắn cơ thể
• Đội mũ rộng vành
• Bảo vệ mắt bằng kính râm
• Tránh ra ngoài vào thời điểm nóng nhất trong ngày
• Luôn mang kem chống nắng có chỉ số SPF trên 30 và thoa lại thường xuyên
• Những yếu tố làm tăng nguy cơ bị cháy da

Một số người có nhiều khả năng bị cháy nắng hơn nếu họ gặp phải các tình trạng sau:

• Bạch biến
• Rụng tóc từng mảng
• Bệnh bạch tạng
• Da nhạy cảm do: Lupus ban đỏ, rối loạn chuyển hóa porphyrin, sử dụng một số loại thuốc như tetracyline, do di truyền

Nên sử dụng kem chống nắng nào?

Kem chống nắng là những chế phẩm thương mại có tác dụng ngăn chặn tia UV. Chỉ số SPF là chỉ số phản ánh khả năng ngăn ngừa ánh nắng mặt trời của kem chống nắng. Chỉ số SPF càng cao thì càng có nhiều khả năng bảo vệ khỏi tia UVA và UVB gây hại cho da. Theo khuyến nghị, mọi người nên sử dụng kem chống nắng với:

• SPF trên 30
• Bảo vệ da khổi tia UVA và UVB
• Có khả năng không thấm nước

Cháy nắng có thể xảy ra nếu một người tiếp xúc quá lâu dưới ánh nắng mặt trời. Cháy nắng có thể gây bỏng da. Những người có làn da sáng thường dễ bị cháy nắng hơn, nhưng bất kỳ ai với bất kỳ loại da nào đều có thể bị cháy nắng. Các phương pháp điều trị tại nhà thường làm giảm cảm giác khó chịu, nhưng nếu một người bị sốt, ngất xỉu hoặc thay đổi ý thức, họ cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.

Các cách giúp ngăn ngừa cháy nắng bao gồm hạn chế thời gian ở ngoài nắng và thực hiện các biện pháp bảo vệ, chẳng hạn như sử dụng kem chống nắng, ở trong bóng râm và mặc quần áo che kín cơ thể.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Môi bị cháy nắng