Các phương pháp điều trị hiện tại cho COVID-19

Kể từ lần bùng phát ban đầu, loại coronavirus mới đã lây lan đến hầu hết các quốc gia trên thế giới. Nó là nguyên nhân gây ra hàng chục triệu ca lây nhiễm trên toàn cầu, gây ra hơn 2 triệu ca tử vong. Hoa Kỳ là quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Hiện nay đã có vaccine để bảo vệ chống lại loại coronavirus mới. Các nhà nghiên cứu cũng đang nghiên cứu để tạo ra nhiều phương pháp điều trị tiềm năng hơn cho COVID-19. Bệnh có nhiều khả năng gây ra các triệu chứng ở người lớn tuổi và những người có tình trạng sức khỏe tiềm ẩn. Hầu hết những người phát triển các triệu chứng của COVID-19 đều trải qua:

• sốt
• ho
• khó thở
• mệt mỏi

Các triệu chứng ít phổ biến hơn bao gồm:

• ớn lạnh, có hoặc không có co giật 
• đau đầu
• mất vị giác hoặc khứu giác
• viêm họng
• đau nhức cơ bắp
• nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi
• tiêu chảy, buồn nôn, nôn mửa và các triệu chứng tiêu hóa khác
• ngón tay hoặc ngón chân đổi màu
• mắt đỏ

Loại điều trị nào có sẵn cho chủng coronavirus mới?

Remdesivir (Veklury) là một loại thuốc kháng virus phổ rộng ban đầu được thiết kế để nhắm mục tiêu Ebola. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng remdesivir có hiệu quả khiêm tốn trong việc chống lại coronavirus mới trong các tế bào bị cô lập. Vào tháng 10 năm 2020, nó trở thành loại thuốc đầu tiên được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt để điều trị COVID-19. Liệu pháp truyền tĩnh mạch này chỉ được sử dụng để điều trị cho những người từ 12 tuổi trở lên đã nhập viện vì tình trạng này. Cho đến nay, đây vẫn là phương pháp điều trị COVID-19 duy nhất được FDA chấp thuận.

Phương pháp điều trị được ủy quyền

FDA cũng đã cấp phép sử dụng khẩn cấp (EUAs) cho một số loại thuốc. EUA cho phép các sản phẩm chưa nhận được sự chấp thuận của FDA được sử dụng trong các trường hợp không có lựa chọn thay thế phù hợp được FDA chấp thuận. Các loại thuốc COVID-19 đã nhận được EUA là:

• bamlanivimab
• kết hợp bamlanivimab và etesevimab (etesevimab phải được dùng kết hợp với bamlanivimab)
• casirivimab và imdevimab, phải được quản lý cùng nhau
• thuốc uống baricitinib (Olumiant), phải được dùng với remdesivir
• Huyết tương dưỡng bệnh COVID-19
• Fresenius Kabi Propoven 2%, thuốc an thần IV
• Fresenius Medical, MultiFiltrate PRO System và các giải pháp multiBic/multiPlus cho những người cần điều trị thay thế thận liên tục (CRRT)
• Giải pháp thay thế REGIOCIT bằng citrate cho những người cần CRRT

Remdesivir cũng đã nhận được EUA để điều trị cho trẻ em dưới 12 tuổi hoặc có trọng lượng cơ thể thấp.

Bamlanivimab, etesevimab, casirivimab và imdevimab là các liệu pháp tiêm truyền qua đường tĩnh mạch. Không giống như remdesivir, chúng được sử dụng như một liệu pháp ngoại trú và dành cho những người mắc bệnh ít nghiêm trọng hơn. Mục đích của họ là giúp giảm nguy cơ nhập viện.

Các loại thuốc khác đều dành cho những người đã nhập viện hoặc có nguy cơ nhập viện. Một nghiên cứu vào tháng 1 năm 2021 về huyết tương dưỡng bệnh đã xem xét các tác động đối với người lớn từ 65 tuổi trở lên có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2 và có triệu chứng. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng nhóm được nhận huyết tương dưỡng bệnh trong vòng 72 giờ sau khi bắt đầu các triệu chứng có nguy cơ phát triển COVID-19 thấp hơn 48% so với nhóm được dùng giả dược.

Huyết tương hồi phục phải được sử dụng sớm khi bắt đầu có triệu chứng để có hiệu quả. Vào tháng 2 năm 2021, FDA đã cập nhật hướng dẫn về việc sử dụng huyết tương dưỡng bệnh. Nó tuyên bố rằng huyết tương dưỡng bệnh cũng phải thử nghiệm hiệu giá cao (có nghĩa là nồng độ cao) trước khi nó được sử dụng.

Các phương pháp điều trị khác

Nếu các triệu chứng của bạn nghiêm trọng hơn, các phương pháp điều trị hỗ trợ có thể được bác sĩ hoặc bệnh viện đưa ra. Loại điều trị này có thể bao gồm:

• uống đủ nước để giảm nguy cơ mất nước
• thuốc hạ sốt
• bổ sung oxy trong các trường hợp nghiêm trọng hơn
• những người khó thở do COVID-19 có thể cần máy thở.

Những gì khác đang được thực hiện để tìm ra một phương pháp điều trị hiệu quả?

Vắc xin và các lựa chọn điều trị COVID-19 hiện đang được nghiên cứu trên khắp thế giới. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có loại thuốc thử nghiệm nào được chứng minh là có hiệu quả liên quan đến việc ngăn ngừa bệnh tật hoặc điều trị các triệu chứng của COVID-19. Các nhà nghiên cứu sẽ cần thực hiện nhiều thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên hơn ở người trước khi có thêm các phương pháp điều trị hiệu quả. Dưới đây là một số lựa chọn điều trị đã được nghiên cứu để bảo vệ chống lại SARS-CoV-2 và điều trị các triệu chứng COVID-19.

Chloroquine

Chloroquine là một loại thuốc được sử dụng để chống lại bệnh sốt rét và các bệnh tự miễn dịch. Nó đã được sử dụng hơn 70 năm và thường được coi là an toàn. Khi bắt đầu đại dịch, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng loại thuốc này đã chống lại virus SARS-CoV-2 một cách hiệu quả trong các nghiên cứu trên ống nghiệm.

Tuy nhiên, một đánh giá tài liệu vào tháng 2 năm 2021 đã kết luận rằng không có đủ bằng chứng để coi nó có hiệu quả. Các tác giả của bài đánh giá cũng đề nghị rằng các nhà nghiên cứu kết thúc các thử nghiệm lâm sàng để xem xét vai trò của chloroquine như một phương pháp điều trị COVID-19.

Lopinavir và ritonavir

Lopinavir và ritonavir được bán dưới tên Kaletra và được thiết kế để điều trị HIV. Vào đầu năm 2020, một người đàn ông Hàn Quốc 54 tuổi được cho kết hợp hai loại thuốc này và đã giảm đáng kể mức độ coronavirus của anh ta. Sau đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho rằng có thể có những lợi ích khi sử dụng Kaletra kết hợp với các loại thuốc khác.

Theo một nghiên cứu vào tháng 2 năm 2021 được công bố trên Tạp chí Y học New England và được thực hiện bởi WHO và các đối tác của tổ chức này, sự kết hợp thuốc này có ít hoặc không ảnh hưởng đến những người nhập viện với COVID-19. Uống thuốc không làm giảm tỷ lệ tử vong, tỷ lệ thông khí hoặc thời gian nằm viện của họ một cách dứt khoát.

Favilavir (favipiravir)

Vào tháng 2 năm 2020, Trung Quốc đã phê duyệt việc sử dụng thuốc kháng virus favilavir để điều trị các triệu chứng của COVID-19. Ban đầu thuốc được phát triển để điều trị chứng viêm ở mũi và cổ họng. Thuốc còn thường được gọi là favipiravir.

Bạn nên làm gì nếu bạn nghĩ rằng bạn có các triệu chứng COVID-19?

Không phải tất cả mọi người bị nhiễm SARS-CoV-2 đều có triệu chứng. Một số người thậm chí có thể nhiễm virus và không phát triển các triệu chứng. Khi có các triệu chứng, chúng thường nhẹ và có xu hướng đến từ từ. COVID-19 dường như gây ra các triệu chứng nghiêm trọng hơn ở người lớn tuổi và những người có tình trạng sức khỏe tiềm ẩn, chẳng hạn như bệnh tim hoặc phổi mãn tính. Nếu bạn cho rằng mình có các triệu chứng của COVID-19, hãy làm theo quy trình sau:

• Gọi bác sĩ. Nếu bạn có các triệu chứng nhẹ, hãy gọi cho bác sĩ. Để giảm sự lây truyền của virus, nhiều phòng khám khuyến khích mọi người gọi điện hoặc sử dụng chức năng trò chuyện trực tiếp thay vì vào phòng khám. Một bác sĩ sẽ đánh giá các triệu chứng của bạn và làm việc với các cơ quan y tế địa phương và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) để xác định xem bạn có cần phải xét nghiệm hay không.
• Ở nhà. Nếu bạn có các triệu chứng của COVID-19 hoặc một loại nhiễm virus khác, hãy ở nhà và nghỉ ngơi nhiều. Đảm bảo tránh xa những người khác và tránh dùng chung các vật dụng như ly uống nước, đồ dùng, bàn phím và điện thoại.
• COVID-19 hiện nay rất phổ biến nên có khả năng bị phơi nhiễm. Nếu bạn đang cảm thấy ốm mệt, hãy giả sử rằng bạn có thể bị COVID-19 và đảm bảo tuân theo hướng dẫn sức khỏe cộng đồng (chẳng hạn như đeo khẩu trang và cách ly).
• Bạn cũng nên dùng bất kỳ loại thuốc nào mà bác sĩ của bạn khuyến nghị hoặc kê đơn. Ngày càng có nhiều phương pháp điều trị hiệu quả để giúp giải quyết các triệu chứng của COVID-19.

Khi nào bạn cần chăm sóc y tế?

Khoảng 80% những người phục hồi sau COVID-19 mà không cần nhập viện hoặc điều trị đặc biệt. Nếu bạn còn trẻ, khỏe mạnh và chỉ gặp các triệu chứng nhẹ, bác sĩ có thể sẽ khuyên bạn nên cách ly bản thân ở nhà và hạn chế tiếp xúc với những người khác trong nhà. Bạn có thể sẽ được khuyên nên nghỉ ngơi, cung cấp đủ nước và theo dõi chặt chẽ các triệu chứng của mình.

Các nhà nghiên cứu trên khắp thế giới đang làm việc chăm chỉ để phát triển các loại vaccine và phương pháp điều trị tiềm năng. Hãy tiêm phòng ngay khi bạn đủ điều kiện. Hiện tại, FDA chỉ chấp thuận một loại thuốc - remdesivir (Veklury) - để điều trị COVID-19. Tuy nhiên, một số loại thuốc đã nhận được chấp nhận sử dụng trong trường hợp khẩn cấp.

Có rất ít hoặc không có bằng chứng cho thấy các loại thuốc không được phê duyệt hoặc trái phép khác có khả năng điều trị các triệu chứng COVID-19. Cần nhiều thử nghiệm trên quy mô lớn hơn để xác định phương pháp điều trị bổ sung nào cũng an toàn và hiệu quả.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thông tin cần biết về các thuốc điều trị COVID-19 đang được nghiên cứu