Các nguyên nhân gây u vàng quanh mắt

Sự lắng đọng cholesterol tạo thành các đốm màu vàng có thể hình thành xung quanh mí mắt của bạn do tác dụng phụ của việc hàm lượng lipid tăng cao trong máu. Thuật ngữ y tế để miêu tả tình trạng lắng động này là xanthelasma. Những đốm vàng này ban đầu có thể không gây hại cho mắt nhưng dần dần chúng có thể phát triển nặng hơn và gây đau. Bên cạnh đó, u vàng quanh mắt cũng có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn nghiêm trọng hơn.

Các triệu chứng của u vàng quanh mắt 

U vàng quanh mắt - Xanthelasma là tình trạng những cục mỡ màu trắng vàng tích tụ dưới da ở phần bên trong của mí mắt. Các u này thường chứa chất béo, cholesterol và thường xuất hiện đối xứng hai bên mắt của bạn.

Những tổn thương và u quanh mắt không làm suy giảm chức năng của mí mắt, không ảnh hưởng đến khả năng chớp mắt, mở hoặc nhắm mắt của bạn. Các mảng, u này  có thể dần trở nên lớn hơn theo thời gian và gây khó chịu. Bạn không cần phải loại bỏ những u vàng quanh mắt trừ khi chúng gây  khó chịu hoặc vì lý do thẩm mỹ.

Đọc thêm bài viết: Bổ sung vitamin nào tốt nhất cho đôi mắt?

Nguyên nhân gây u vàng quanh mắt  

Bất cứ ai cũng có thể bị lắng đọng cholesterol quanh mắt. Nhưng tình trạng này phổ biến nhất ở những người bị rối loạn mỡ máu hay còn gọi là rối loạn lipid máu. Những người mắc chứng rối loạn chuyển hóa có hàm lượng lipid cao trong máu và các chỉ số triglicerid hoặc cholesterl máu có thể tăng.

Bạn có thể bị rối loạn lipid máu nếu bạn có một trong các triệu chứng dấu hiệu sau đây:

• Tăng cholesterol máu, tổng lượng cholesterol lớn hơn 200 (mg/dL) (5.2mmol/l)
• Tăng triglycerid máu, triglycerid trên 150 mg/dL (1.7 mmol/l)
• Lipoprotein mật độ thấp (LDL), còn được gọi là cholesterol xấu trên 100 mg/dL (2.6 mmol/l)
• Lipoprotein mật độ cao (HDL), còn được gọi là cholesterol tốt trên 40 mg/dL (1mmol/l)

Có nhiều yếu tố khác nhau gây tăng lipid trong máu, từ đó phát triển u vàng quanh mắt. Một số nguyên nhân là do di truyền, nghĩa là bạn không thể làm gì nhiều để ngăn chặn những nguyên nhân này. Bên cạnh đó thì có một số nguyên nhân được cho là do lối sống hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc.

• Thiếu men lipoprotein lipase - enzyme phân hủy lipid
• Tăng triglyceride máu
• Rối loạn lipid máu

Các yếu tố liên quan đến lối sống có thể gây y vàng quanh mắt:

• Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và ít chất béo không bão hòa
• Tiêu thụ rượu quá mức
• Lười vận động, tập thể dục
• Tăng cân
• Chế độ ăn ít chất xơ
• Hút thuốc

Các loại thuốc có thể làm tăng nguy cơ lắng đọng cholesterol quanh mắt bao gồm:

• Thuốc chẹn beta
• Thuốc tránh thai
• Thuốc chứa estrogen
• Corticoid
• Retinoid
• Thuốc lợi tiểu thiazide
• Chất ức chế protease
• Steroid đồng hóa để gia tăng cơ bắp
• Thuốc chống động kinh

Một số bệnh như bệnh thận, suy giáp và tiểu đường cũng có thể góp phần hình thành cholesterol vì các vấn đề sức khỏe này có thể làm tăng nồng độ lipid trong máu của bạn. Tuy nhiên, đôi khi nguyên nhân gây rối loạn lipid máu không rõ ràng.

Chẩn đoán u vàng quanh mắt 

Bác sĩ sẽ hỏi về lần đầu tiên bạn nhận thấy những đốm vàng ở vùng mắt là khi nào và liệu chúng có thay đổi kể từ khi bạn nhận thấy chúng hay không. Thông qua khám lâm sàng, bác sĩ có thể đưa ra chẩn đoán xem liệu bạn có mắc bệnh u vàng quanh mắt không vì khối u của bệnh có hình dạng đặc biệt.

Bên cạnh đó, bác sĩ cũng sẽ hỏi bạn xem có tiền sử bệnh rối loạn lipid máu hay không cũng như đánh giá các yếu tố rủi ro như chế độ ăn uống và di truyền, các xét nghiệm máu về chỉ số cholesterol HDL, LDL trigycerid và apolipoprotein B100. Kết quả từ xét nghiệm này có thể giúp bác sĩ xác định xem u vàng quanh mắt của bạn có phải do mức lipoprotein tăng cao hay không. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều cần biết về lẹo ở mắt

Điều trị u vàng quanh mắt

Bác sĩ có thể loại bỏ các chất lắng đọng cholesterol bằng các phương pháp như:

• Phẫu thuật cắt bỏ bằng một lưỡi dao rất nhỏ. Đây thường là lựa chọn đầu tiên để loại bỏ một trong những khối u này và sẽ cần ít nhất là 4 tuần để phục hồi.
• Đốt hóa chất sử dụng axit axetic clo hóa và có thể loại bỏ u mà không để lại sẹo.
• Liệu pháp áp lạnh được sử dụng nhiều lần có thể phá hủy khối u vàng quanh mắt. Tuy nhiên phương pháp này có nguy cơ để lại sẹo và thay đổi sắc tố da của bạn.
• Cắt bỏ bằng laser carbon dioxide và argon ít xâm lấn hơn so với phẫu thuật và có tỷ lệ thành công cao. Tuy nhiên phương pháp này có nguy cơ thay đổi sắc tố da.

Đối với bất kỳ phương pháp điều trị nào, điều quan trọng là phải theo dõi quá trình phục hồi của bạn và bạn cần đi khám nếu có bất kì tác dụng phụ nào sau điều trị. U vàng quanh mắt có tỷ lệ tái phát cao, đặc biệt trong trường hợp phẫu thuật cắt bỏ hoặc tăng lipid máu nặng.

Nguyên nhân cơ bản của u vàng quanh mắt có thể là do rối loạn lipid máu, vì vậy bác sĩ sẽ đề nghị bạn thay đổi lối sống để giúp kiểm soát lipid trong máu của bạn. Kiểm soát lượng lipid trong máu có thể giúp giảm nguy cơ tái phát các u quanh mắt trong tương lai. Bạn có thể đi khám dinh dưỡng để đánh giá chế độ ăn uống và được tư vấn điều chỉnh phù hợp.

• Hạn chế lượng chất béo bão hòa  ở mức dưới 9% lượng calo hàng ngày của bạn.
• Tăng lượng chất xơ.
• Ăn nhiều protein hơn, đặc biệt là protein thực vật chứa ít calo hơn, ít chất béo hơn và nhiều chất xơ hơn. Một số loại protein từ thực vật bao gồm đậu phụ hoặc các loại đậu.
• Giảm uống rượu. Phụ nữ không nên uống nhiều hơn một ly mỗi ngày và nam giới không nên uống nhiều hơn hai ly.
• Nếu bạn hút thuốc lá, hãy bỏ thuốc lá
• Ăn một lượng vừa phải calo từ chất béo không bão hòa đơn và không bão hòa đa.
• Tập luyện 30 phút  với cường độ vừa phải ba lần mỗi tuần.
• Thực hiện các bài tập sức đề kháng hai lần mỗi tuần.
• Bạn cũng có thể hỏi ý kiến bác sĩ về việc bổ sung thuốc để kiểm soát lipid máu

Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ  em và người lớn với cam kết hỗ trợ nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân,… Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.