BCAA là gì?
BCAA là viết tắt của Branches-Chain Amino Acid, là một nhóm bao gồm ba axit amin thiết yếu gồm có:
Các axit amin này được nhóm lại với nhau vì chúng là ba axit amin duy nhất có một chuỗi phân nhánh hướng cùng về một phía theo công thức hóa học. Do vậy, chúng thường được gọi là các amino acid chuỗi nhánh.
Cũng giống như tất cả các axit amin khác, BCAA là những viên gạch cho cơ thể bạn sử dụng để xây dựng nên protein. Bản thân BCAA được coi là các axit amin thiết yếu bởi vì không giống như các axit amin không thiết yếu khác, cơ thể không thể tạo ra chúng. Vì vậy, chúng phải được bổ sung từ chế độ ăn uống.
Làm thế nào để có chế độ dinh dưỡng và luyện tập phù hợp để cải thiện vóc dáng một cách an toàn, hiệu quả? Liên hệ ngay với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để đăng ký Khám, tư vấn Dinh dưỡng và hướng dẫn chuyên nghiệp cùng các chuyên gia đầu ngành tại Việt Nam nhé! Đặt lịch khám nhanh và đơn giản tại Hotline: 0935183939 hoặc Fanpage Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM.
Các axit amin chuỗi nhánh hoạt động như thế nào?
BCAA chiếm một phần lớn trong tổng số axit amin của cơ thể. Cùng với nhau, chúng đại diện cho khoảng 35–40% tất cả các axit amin thiết yếu có trong cơ thể, và khoảng 14–18% những axit được tìm thấy trong cơ bắp.
Trái ngược với hầu hết các axit amin khác, BCAA chủ yếu được phân hủy trong cơ chứ không phải trong gan. Do vậy, chúng được cho là đóng một vai trò trong việc sản xuất năng lượng trong quá trình vận động thể chất của cơ thể. Ngoài ra, BCAA còn đóng một số vai trò khác bao gồm:
Trong số ba axit amin của BCAA, leucine được cho là có tác động lớn nhất đến khả năng tạo protein cơ thể. Trong khi đó, isoleucine và valine có vẻ hiệu quả hơn trong việc sản xuất năng lượng và điều chỉnh lượng đường trong máu.
Bằng chứng khoa học về hiệu quả của BCAA trong các khía cạnh
1. BCAA có thể làm giảm mệt mỏi khi tập thể dục
Tiêu thụ BCAA có thể giúp giảm mệt mỏi cả về thể chất và tinh thần.
Theo một nghiên cứu báo cáo rằng việc tiêu thụ 20 gam BCAA hòa tan trong 400 mL nước lọc và 200 mL nước dâu tây khoảng 1 giờ trước khi tập luyện làm tăng thời gian duy trì vận động hiệu quả ở những người tham gia nghiên cứu. Trong một nghiên cứu khác, người ta thấy rằng những người tham gia nghiên cứu báo cáo rằng tình trạng mệt mỏi ít hơn tới 15% ở những người được cung cấp BCAA trong khi tập thể dục, so với những người dùng giả dược. Một nghiên cứu khác cũng cho thấy việc gia tăng khả năng chống mệt mỏi này đã giúp nhóm đối tượng sử dụng BCAA duy trì thời gian tập luyện lâu hơn 17% trước khi kiệt sức so với nhóm đối chứng. Tuy nhiên, không phải tất cả các nghiên cứu đều phát hiện ra rằng giảm mệt mỏi khi hoạt động sẽ giúp cải thiện hiệu suất thể chất nói chung.

BCAAs cũng có thể giúp cơ đỡ đau hơn sau khi tập luyện.
Theo lý giải, việc giảm nồng độ enzym creatine kinase và lactate dehydrogenase trong máu có liên quan đến tổn thương cơ. Điều này có thể cải thiện khả năng phục hồi và cung cấp sức mạnh bảo vệ chống lại tổn thương cơ bắp. Nhiều nghiên cứu thực hiện trên những đối tượng vận động mạnh và đánh giá mức độ đau cơ bắp. Kết quả cho thấy những người được bổ sung BCAA có mức độ đau nhức cơ bắp thấp hơn 33% so với những người đối chứng.
Trong một số trường hợp, những người được sử dụng BCAA cũng cho thấy khả năng hoạt động tốt hơn tới 20% khi họ lặp lại các bài kiểm tra rèn luyện sức mạnh tương tự 24–48 giờ sau đó. Tuy nhiên, tác dụng có thể khác nhau tùy thuộc vào giới tính hoặc tổng hàm lượng protein trong chế độ ăn uống.
3. BCAAs có thể làm tăng khối lượng cơ
Một số người mua thực phẩm bổ sung BCAA để tăng cơ. Theo các ghiên cứu cho thấy, BCAA kích hoạt các enzym chịu trách nhiệm xây dựng khối cơ bắp của cơ thể. Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng thực phẩm bổ sung BCAA có thể có hiệu quả trong việc tăng khối lượng cơ, đặc biệt nếu chúng chứa tỷ lệ leucine cao hơn isoleucine và valine.
Tuy nhiên, hiện tại không có bằng chứng nào cho thấy việc nạp BCAA từ thực phẩm bổ sung có lợi hơn so với việc sử dụng từ chế độ ăn uống thông thường/hoặc từ thực phẩm bổ sung whey/hoặc protein đậu nành. Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy rằng việc bổ sung với protein toàn phần – ít nhất trong một số trường hợp có thể tốt hơn cho sự phát triển cơ bắp so với việc bổ sung với các axit amin riêng lẻ.
(còn tiếp)
Đọc tiếp thêm thông tin tại: Đánh giá về BCAA và khuyến nghị an toàn của chuyên gia dinh dưỡng (Phần 2)
Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.
Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.