Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bạn nên ăn gì khi bị ốm?

Khi bạn bị ốm, bạn có thể cảm thấy không còn cảm giác thèm ăn. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải được bổ sung đủ dinh dưỡng và luôn uốngđủ nước, đặc biệt là khi cảm thấy không khỏe. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp danh sách các loại thực phẩm nên ăn và tránh đối với những người mắc bệnh thông thường.

Cảm lạnh và cúm

Ngạt mũi, ho và đau họng là những triệu chứng phổ biến của cảm lạnh và cúm. Các loại thực phẩm sau đây có thể giúp làm dịu tình trạng tắc nghẽn, viêm nhiễm và tăng cường hệ miễn dịch.

1. Các loại trà thảo mộc

Khi gặp các triệu chứng cảm lạnh và cúm, điều quan trọng là phải uống đủ nước. Trà thảo mộc có tác dụng giải khát và hít hơi nóng của trà có thể giúp làm sạch chất nhầy trong xoang.

Thêm nghệ xay vào cốc nước nóng có thể giúp giảm đau họng. Nghiên cứu cho thấy rằng nghệ có cả đặc tính chống viêm và khử trùng.

Lá trà có nhiều hợp chất thực vật tự nhiên, chẳng hạn như polyphenol, flavonoid và catechin. Chúng kích thích hệ thống miễn dịch. Đặc biệt, catechin có thể bảo vệ chống lại một số loại virus cúm.

Một số người khuyên bạn nên uống trà từ hoa cúc tím để rút ngắn thời gian của các triệu chứng cảm lạnh và cúm. Tuy nhiên, tác dụng này vẫn chưa được chứng minh bởi các nghiên cứu khoa học.

2. Mật ong

Đau họng có thể do nhiễm vi khuẩn. Mật ong rất giàu chất kháng khuẩn giúp loại bỏ các loại nhiễm trùng.

Mật ong cũng có thể có hiệu quả trong việc điều trị ho cho trẻ em, mặc dù không nên dùng mật ong cho trẻ sơ sinh dưới 12 tháng tuổi.

Một đánh giá được xuất bản vào năm 2018 đã so sánh mật ong với các loại thuốc trị ho thông thường không kê đơn cho trẻ em, giả dược và không có phương pháp điều trị.

Các tác giả nhận thấy rằng mật ong dường như có hiệu quả hơn diphenhydramine và salbutamol, là những loại thuốc thường được sử dụng trong thuốc ho. Mật ong cũng cho kết quả tương tự như dextromethorphan, một thành phần phổ biến khác.

Tuy nhiên, kết quả còn hạn chế vì hầu hết các nghiên cứu trong tổng quan chỉ xem xét các cơn ho cấp tính kéo dài 1 đêm.

3. Trái cây và quả mọng có múi

Trái cây họ cam quýt, chẳng hạn như cam, chanh và bưởi, chứa nhiều flavonoid và vitamin C. Những loại trái cây này làm giảm viêm và tăng cường miễn dịch, có thể giúp chống lại cơn sốt.

Một số nghiên cứu cho thấy rằng một flavonoid gọi là quercetin, được tìm thấy trong quả mọng, có thể giúp điều trị nhiễm trùng do virus rhinovirus. Loại vi rút này là nguyên nhân gây ra phần lớn các bệnh cảm cúm thông thường.

Nước trái cây đông lạnh thường có thể giúp làm dịu cơn đau họng.

Các thực phẩm cần tránh khi bị cảm lạnh, cúm

  • Các sản phẩm từ sữa có thể làm tăng sản xuất chất nhầy, mặc dù có rất ít bằng chứng khoa học chứng minh điều này. Tuy nhiên, sữa có thể làm cho chất nhầy đặc hơn, điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tắc nghẽn xoang.
  • Caffeine có thể gây mất nước, khiến tình trạng tắc nghẽn trở nên trầm trọng hơn. Tuy nhiên, một số đồ uống có chứa caffein, chẳng hạn như trà và cà phê, có chứa chất chống oxy hóa tăng cường miễn dịch và chúng có thể hữu ích ở mức độ vừa phải.
  • Rượu có thể làm mất nước và kích hoạt phản ứng viêm, có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng cảm lạnh và cúm.

Buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy

Khi xuất hiện các triệu chứng này, điều quan trọng là bạn phải ăn những thực phẩm làm dịu dạ dày. Làm như vậy sẽ giúp bạn lấy lại cảm giác thèm ăn.

1. Gừng

Nghiên cứu cho thấy gừng có thể giúp giảm tác động của buồn nôn và nôn, mặc dù cần có thêm nhiều nghiên cứu để xác nhận những phát hiện này.

Bạn có thể pha trà gừng bằng cách thêm 1–2 thìa cà phê gừng tươi vào một cốc nước nóng. Ngâm gừng trong 5 phút trước khi lọc hỗn hợp và làm ngọt với một ít mật ong.

Tránh uống rượu bia có chứa gừng vì có thể gây khó chịu thêm cho dạ dày.

2. Thực phẩm BRAT

BRAT là viết tắt của: chuối (Banana), gạo (Rice), nước sốt táo (Apple sauce) và bánh mì nướng (Toast). Những thức ăn này có vị nhạt và nhẹ nhàng cho dạ dày.

Chế độ ăn giàu tinh bột và ít chất xơ, có thể có tác dụng làm đặc phân lỏng và tăng tốc độ phục hồi sau tiêu chảy.

Các loại thực phẩm nhạt khác có thể được thêm vào chế độ ăn BRAT bao gồm:

  • bánh quy giòn
  • cháo bột yến mạch
  • dưa hấu
  • khoai tây luộc

Bạn nên bắt đầu từ từ, uống nước thường xuyên trong vài giờ đầu tiên, trước khi nhẹ nhàng đưa vào các chất lỏng khác, chẳng hạn như nước táo hoặc nước dùng.

Nếu dạ dày vẫn ổn định, có thể an toàn để thử thức ăn BRAT rắn hơn. Nếu bạn nhạy cảm với gluten nên đảm bảo chọn các loại thực phẩm không chứa gluten.

Thường sẽ an toàn nếu trở lại chế độ ăn uống bình thường hơn sau khoảng 48 giờ.

3. Nước dừa

Đau bụng xảy ra khi niêm mạc dạ dày bị viêm. Các hợp chất được gọi là tannin có trong nước dừa có thể giúp giảm chứng viêm này.

Nước dừa cũng chứa nhiều khoáng chất như natri và kali. Chúng có thể giúp cơ thể bù nước nhanh chóng sau khi tiêu chảy hoặc nôn mửa.

Một nghiên cứu cho thấy rằng nước dừa có thể có tác dụng tương tự như thức uống thể thao. Nước dừa cũng tốt cho sức khỏe hơn vì không chứa thêm đường. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là nghiên cứu này chỉ bao gồm 12 người tham gia.

Các thực phẩm cần tránh khi bị tiêu chảy, nôn mửa

  • Thức ăn nhiều dầu mỡ chứa nhiều chất béo, rất khó tiêu hóa và có thể gây kích ứng dạ dày, làm tình trạng buồn nôn trở nên trầm trọng hơn.
  • Ớt có chứa capsaicin, một chất hóa học có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, gây đau và khó chịu.
  • Caffeine hoạt động như một chất kích thích cơ có thể gây co thắt dạ dày và tăng nhu động ruột.
  • Các sản phẩm từ sữa có chứa một loại đường gọi là lactose có thể khó tiêu hóa sau khi tiêu chảy, gây đầy hơi và buồn nôn.
  • Chất làm ngọt nhân tạo có thể có tác dụng nhuận tràng.

Táo bón

Chìa khóa để giảm táo bón là tăng lượng chất xơ nạp vào.Chất xơ có thể là chất xơ hòa tan hoặc không hòa tan. Chất xơ hòa tan giúp giữ nước trong phân, làm cho phân mềm hơn và dễ đi ra ngoài.Chất xơ hòa tan cũng giúp nuôi dưỡng vi khuẩn đường ruột. Chất xơ không hòa tan tang khối lượng cho phân, giúp làm sạch ruột.

Cần biết rằng ăn nhiều chất xơ có thể gây chướng bụng. Bạn nên tăng lượng chất xơ nạp vào một cách từ từ để cơ thể quen dần

Chất xơ hòa tan cũng hấp thụ nhiều nước, vì vậy hãy nhớ uống nhiều nước khi tang lượng chất xơ trong chế độ ăn.

1. Bột yến mạch

80g bột yến mạch ngâm nước chứa khoảng 4g chất xơ, tương đương16% nhu cầu chất xơ khuyến nghị của người trưởng thành

Yến mạch thô chứa nhiều chất xơ trong mỗi khẩu phần hơn yến mạch nấu chín. Yến mạch cuộn được tiêu hóa dễ dàng hơn yến mạch cán khi ở dạng thô.

Điều quan trọng là phải giữ đủ nước khi ăn yến mạch khô. Chất xơ bổ sung từ trái cây trộn cũng sẽ giúp giảm táo bón.

2. Trái cây sấy khô

Tất cả các loại trái cây đều là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào, nhưng trái cây khô, chẳng hạn như mơ, sung và mận khô, thường chứa hàm lượng chất xơ cao nhất.

Những loại trái cây này cũng chứa một chất nhuận tràng tự nhiên được gọi là sorbitol, giúp thúc đẩy nhu động ruột bằng cách hút nước vào ruột.

Mận khô và mơ cũng chứa polyphenol, có thể giúp làm tăng lượng vi khuẩn có lợi cho đường ruột, chẳng hạn như Lactobacillus và Bifidobacterium . 

3. Hạt lanh

Do hàm lượng chất xơ hòa tan cao, hạt lanh đặc biệt tốt trong việc hỗ trợ nhu động ruột.

Hạt lanh cũng là một cung cấp axit béo omega-3. Có một số bằng chứng cho rằng axit omega-3 làm giảm tình trạng viêm ruột, có thể xảy ra sau khi bị táo bón kéo dài.

Lớp vỏ bên ngoài của hạt lanh không thể tiêu hóa được, vì vậy mọi người nên ăn hạt lanh đã xay sẵn. Điều này sẽ cho phép cơ thể hấp thụ các chất dinh dưỡng có lợi một cách tối ưu nhất

Hạt lanh xay có thể được thêm vào cháo và sinh tố hoặc sử dụng trong làm bánh.

Các thực phẩm cần tránh khi bị táo bón

  • Thực phẩm chế biến có xu hướng chứa nhiều chất béo và muối, và ít chất xơ. Chất béo khó tiêu hóa, trong khi muối làm giảm nước trong phân.
  • Các loại ngũ cốc đã qua chế biến, chẳng hạn như bánh mì trắng và gạo trắng, đã được loại bỏ cám và mầm. Đây là những phần cung cấp hàm lượng chất xơ cao nhất.
  • Caffeine và rượu đều có thể gây mất nước, làm cạn kiệt lượng nước cần thiết để làm mềm phân.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Làm thế nào để sống khỏe với một hệ miễn dịch kém?

Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo MedicalNewsToday) -
Bình luận
Tin mới
  • 19/06/2024

    Những rủi ro liên quan đến sức khỏe của bếp gas và cách khắc phục

    Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) thông báo rằng họ đang nghiên cứu các quy định đối với bếp gas do chúng được xem là có tác động tiêu cực đến sức khỏe và môi trường.

  • 19/06/2024

    Trẻ em cũng bị trầm cảm!

    Chúng ta thường nghĩ tuổi thơ ấu là quãng thời gian hồn nhiên và vui vẻ, nhưng sự thật là con số thống kê trẻ bị trầm cảm những năm gần đây đang không ngừng gia tăng. Việc nhận biết các vấn đề sức khỏe tinh thần của trẻ rất quan trọng, là cơ sở để cha mẹ đưa ra các phương án hỗ trợ con kịp thời.

  • 19/06/2024

    6 nguyên nhân bất ngờ gây sốc phản vệ

    Sốc phản vệ là một phản ứng cấp tính, nghiêm trọng và toàn thân do cơ thể phản ứng quá mức với một kích thích gây dị ứng. Đây là một tình trạng cấp cứu y khoa, nếu không được điều trị kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng.

  • 19/06/2024

    5 thực phẩm cản trở mục tiêu giảm cân nếu ăn quá nhiều

    Theo chuyên gia dinh dưỡng Guna Bilande (Anh), một số loại thực phẩm lành mạnh đang được nhiều người ăn kiêng lựa chọn có thể cản trở quá trình giảm cân nếu họ ăn quá nhiều.

  • 19/06/2024

    Mẹo giảm táo bón khi đi du lịch

    Việc lựa chọn thực phẩm lành mạnh trong các chuyến du lịch có thể là một cuộc phiêu lưu. Đừng ăn nhiều thực phẩm ít chất xơ tại các chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh, trạm nghỉ hoặc sân bay. Thay vào đó, hãy chuẩn bị sẵn một số đồ ăn nhẹ giàu chất xơ cho chuyến đi để giúp bạn duy trì hoạt động thường xuyên. Những lựa chọn tốt bao gồm bánh quy giòn nguyên hạt, trái cây khô hoặc tươi, rau tươi hoặc ngũ cốc nguyên hạt.

  • 19/06/2024

    Tìm hiểu tác động của nhân xơ tử cung tới sức khỏe phụ nữ

    Nhân xơ tử cung là những khối u lành tính phát triển trong tử cung của phụ nữ. Mặc dù bản chất lành tính, nhưng nhiều người vẫn băn khoăn về những nguy cơ tiềm ẩn khi mắc bệnh lý này.

  • 18/06/2024

    Bệnh u xơ tử cung có di truyền không?

    U xơ tử cung là bệnh lý không hiếm gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Các chuyên gia vẫn chưa tìm ra chính xác nguyên nhân bệnh lý này xuất hiện, nhưng gene di truyền là một yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc u xơ.

  • 18/06/2024

    8 thực phẩm và đồ uống ngăn ngừa cháy nắng

    Chúng ta thường chống nắng bằng việc mặc áo, đội mũ, che chắn cẩn thận, sử dụng kem chống nắng mà quên mất rằng chế độ ăn uống cũng vô cùng quan trọng. Hãy cùng tìm hiểu một số loại thực phẩm và đồ uống có khả năng chống nắng cho làn da của bạn.

Xem thêm