Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

8 thuốc điều trị thường gây mất nước

Một số loại thuốc được sử dụng để điều trị các tình trạng bao gồm ung thư, tăng huyết áp và tiểu đường loại 2 có thể gây ra rối loạn về nước. Nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào trong số này, quan trọng là bạn cần theo dõi các dấu hiệu của việc cơ thể đang mất nước.

Thèm uống nhiều nước? Ngoài các tác dụng phụ như chóng mặt, đau đầu, táo bón khi bạn bắt đầu dùng thuốc mới, bạn cũng cần lưu ý một số loại thuốc có thể trực tiếp hoặc gián tiếp dẫn đến mất nước.

Một số loại thuốc nhất định có thể lấy nước từ cơ thể, tăng lượng nước tiểu, hoặc gây mất nước thông qua các tác dụng phụ như buồn nôn hoặc tiêu chảy. Nếu thuốc của bạn ghi mất nước là tác dụng phụ có thể xảy ra, bạn không nên ngừng uống thuốc. Hãy nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối lo nào và cách tốt nhất để xử lý nếu tình trạng mất nước xảy ra. Đa số thời gian, việc cố gắng uống thêm nước - nhưng không quá mức – rất quan trọng.

Các dấu hiệu và triệu chứng của tình trạng mất nước nghiêm trọng bao gồm run, yếu và thị lực mờ. Trong các trường hợp nghiêm trọng, tình trạng mất nước có thể gây tử vong, vì vậy luôn nhớ uống đủ nước, chú ý đến bất kỳ dấu hiệu và triệu chứng của tình trạng mất nước, và thông báo cho bác sĩ của bạn. Dưới đây là một số lời khuyên về tám loại thuốc có khả năng gây mất nước.

Thuốc nhuận tràng

Nếu bạn bị táo bón, thuốc nhuận tràng có thể giúp phục hồi lại nhu động ruột đều đặn. Thuốc nhuận tràng an toàn khi sử dụng trong một thời gian ngắn. Thuốc nhuận tràng có sẵn, dễ dàng mua không cần đơn, nhưng bạn cũng có thể được kê đơn thuốc, chẳng hạn như plecanatide (Trulance), điều trị cho hội chứng ruột kích thích (IBS) kèm táo bón. Bằng cách tăng tốc độ của việc di chuyển của thức ăn, thuốc nhuận tràng có thể làm cơ thể bạn thải ra quá nhiều nước. Điều này có thể khiến cơ thể trở nên mất nước do mất chất lỏng. Đó là lý do tại sao việc lạm dụng thuốc nhuận tràng là nguy hiểm. Hãy luôn sử dụng chúng theo chỉ định.

Thuốc điều trị tiểu đường loại 2

Nếu bạn mắc bệnh tiểu đường loại 2, bạn có thể sử dụng một chất ức chế co-transporter 2 natri-glucose (SGLT2), một viên nén uống có thể kiểm soát glucose và mức HbA1C và giúp ngăn ngừa các biến chứng liên quan đến tiểu đường. Các lựa chọn bao gồm canagliflozin (Invokana), dapagliflozin (Farxiga), và empagliflozin (Jardiance). Chất ức chế SGLT2 hoạt động trong thận, cuối cùng dẫn đến việc có nhiều đường hơn thoát ra vào nước tiểu. Kết quả là, thận sẽ lấy nước từ cơ thể để làm loãng nước tiểu. Hiệu ứng này có thể có điểm lợi: Nếu bạn bị tăng huyết áp, áp lực máu của bạn có thể giảm, và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Metformin (Fortamet) là một loại thuốc uống phổ biến khác dành cho bệnh tiểu đường loại 2; nó liên quan đến rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy, và có thể góp phần gây ra mất nước. Nguy cơ của tác dụng phụ này đặc biệt cao ở những người vừa bắt đầu sử dụng metformin, những người đang dùng liều cao, và những người dùng các hình thức không có tác dụng kéo dài.

Đọc thêm tại bài viết: 10 phản ứng phụ của các loại thuốc thường gặp

Thuốc điều trị đau nửa đầu

Excedrin là một loại thuốc giảm đau không kê đơn dành cho cơn đau nửa đầu, bao gồm một hỗn hợp của acetaminophen (Tylenol), aspirin, và caffeine. Caffeine được thiết kế để giảm đau khác và tăng cường hiệu quả của acetaminophen; nhưng nó cũng có thể có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Điều quan trọng khi sử dụng thuốc này để chữa trị cơn đau nửa, là hãy nhớ bổ uống đủ nước khi dùng thuốc.

Thuốc lợi tiểu điều trị tăng huyết áp

Có một vài loại thuốc lợi tiểu khác nhau, bao gồm thuốc thuốc lợi tiểu thiazide và thuốc lợi tiểu chống kali. Cả hai loại thuốc lợi tiểu này là phương pháp điều trị phổ biến cho tình trạng tăng huyết áp. Thuốc lợi tiểu nói chung kích hoạt thận giải phóng natri trong nước tiểu, sau đó lấy nước từ máu, giúp bạn tiểu ra nước dư thừa. Với ít chất lỏng hơn trong các động mạch, huyết áp của bạn giảm. Do đó, chúng cũng có thể góp phần gây ra tình trạng mất nước. Tiếp tục uống nước bình thường để cân bằng mức độ hấp thụ nước (thay vì uống nước quá ít hoặc quá nhiều).

Thuốc điều trị bệnh vảy nến

Apremilast (Otezla) là một viên nén điều trị bệnh vẩy nến ở mức trung bình đến nặng bằng cách tập trung vào một enzyme cụ thể giảm viêm. Một trong những tác dụng phụ phổ biến nhất là tiêu chảy, có thể trở nên nghiêm trọng đến mức đủ làm cho bệnh nhân phải nhập viện. Trong các nghiên cứu lâm sàng, 17% bệnh nhân báo cáo tình trạng tiêu chảy so với 6% trong nhóm chứng. Tuy nhiên, tiêu chảy sẽ biến mất trong hai tuần đầu tiên. Hỏi bác sĩ của bạn nếu tác dụng phụ này xảy ra với bạn. Và nếu bạn có triệu chứng của tình trạng mất nước cộng với tiêu chảy, hãy trao đổi với bác sĩ về cách tốt nhất để bù nước lại.

Thuốc hóa trị điều trị ung thư

Thuốc hóa trị thường được sử dụng để điều trị ung thư, và những loại thuốc này đi kèm với nhiều tác dụng phụ, bao gồm buồn nôn và nôn mửa. Mức độ nôn mửa mà một số loại thuốc này gây ra có thể rất nghiêm trọng. Có rất nhiều yếu tố khác nhau xác định liệu phương pháp điều trị của bạn có dẫn đến những tác dụng phụ này hay không, bao gồm loại thuốc, cách thức bạn dùng thuốc, liều lượng, và nhiều yếu tố khác. Bạn có thể được kê đơn thuốc chống nôn, giúp kiểm soát cảm giác buồn nôn. Các chiến lược khác bao gồm việc duy trì một sổ tay theo dõi hấp thụ nước, ưu tiên thực phẩm giàu nước như súp, hoa quả, và rau tươi.

Đọc thêm tại bài viết: Mất nước và cách phòng tránh

Thuốc điều trị rối loạn lưỡng cực

Lithium (Lithobid) là một loại thuốc ổn định tâm trạng điều trị rối loạn lưỡng cực. Lithium có thể gây ra tăng tiểu tiện. Nếu bạn cảm thấy khát không ngừng và đang uống nhiều hơn bình thường, hãy thông báo cho bác sĩ của bạn. Loại thuốc này có thể dẫn đến bệnh đái tháo nhạt, một tình trạng hiếm gặp trong đó bạn tiểu ra một lượng lớn nước tiểu loãng. Một số loại thuốc có thể điều trị tình trạng này, nhưng bên cạnh đó bạn cũng cần uống đủ lượng nước để bù trừ việc tiểu tiện.

Bác sĩ Đoàn Hà - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everyday Health
Bình luận
Tin mới
  • 28/05/2026

    5 nhóm thực phẩm quan trọng trong chế độ dinh dưỡng sau tuổi 50

    Sau tuổi 50, hệ tiêu hóa và khả năng hấp thụ không còn tốt như thời trẻ. Trong giai đoạn này, chế độ dinh dưỡng sau tuổi 50 đóng vai trò là ‘liều thuốc’ tự nhiên giúp sửa chữa cơ thể và nâng cao chất lượng cuộc sống.

  • 28/05/2026

    Bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời trong mùa hè

    Mùa hè đến mang theo những ngày nắng rực rỡ, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ lớn cho làn da của bạn. Ánh nắng mặt trời, dù cần thiết để tổng hợp vitamin D và mang lại cảm giác ấm áp, lại chứa tia cực tím (UV) có khả năng gây tổn thương da nghiêm trọng nếu không được bảo vệ đúng cách.

  • 27/05/2026

    6 loại trái cây tốt cho thận

    Thận đảm nhiệm nhiều chức năng để duy trì sức khỏe như điều hòa lượng nước và loại bỏ chất thải. Nếu không chăm sóc thận đúng cách, chức năng thận có thể bị suy giảm. Tham khảo một số loại trái cây tốt cho thận.

  • 27/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe từ vỏ cam

    Có lẽ ít người biết rằng vỏ cam rất giàu một số chất dinh dưỡng, bao gồm chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật như polyphenol rất có lợi cho sức khỏe.

  • 27/05/2026

    Ngủ đúng giờ: Bí mật đơn giản giúp giảm huyết áp hiệu quả

    Bạn có biết một thói quen đơn giản, dễ thực hiện vào mỗi đêm lại có thể là "chiến lược vàng" để quản lý huyết áp của mình không? Câu trả lời là: Đi ngủ đều đặn mỗi tối.

  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Chiều cao của người Việt: Không chỉ là câu chuyện bữa ăn

    Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

Xem thêm