Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thuốc lợi tiểu cho bệnh nhân tăng huyết áp

Thuốc lợi tiểu là một nhóm thuốc giúp loại bỏ nước và các chất điện giải ra khỏi cơ thể bằng cách tăng tần suất tiểu tiện.

Thuốc lợi tiểu thường được sử dụng để điều trị tăng huyết áp. Khi được sử dụng cho bệnh nhân tăng huyết áp, thuốc lợi tiểu được kê đơn có thể giúp dự phòng tình trạng nhồi máu cơ tim và đột quỵ ở nhiều người. Một số loại thực phẩm và thảo mộc cũng có thể có tác dụng lợi tiểu, nhưng có rất ít bằng chứng về hiệu quả của những sản phẩm này, do vậy bạn không nên sử dụng chúng thay thế cho các loại thuốc lợi tiểu được kê đơn.

Các loại thuốc lợi tiểu

Các loại thuốc lợi tiểu được kê cho tình trạng tăng huyết áp được nhóm thành 3 nhóm chính

Thiazides: thường là thuốc điều trị đầu tay cho tình trạng tăng huyết áp. Thuốc lợi tiểu thiazide có thể được sử dụng một mình hoặc cùng với các loại thuốc khác để điều trị tăng huyết áp. Hai loại thuốc lợi tiểu thiazides phổ biến là metolazone và hydrochlorothiazide. Những loại thuốc lợi tiểu giống thiazide – tức là thuốc hoạt động theo cơ chế của thiazide nhưng có giá thành thấp hơn cũng rất phổ biến.

Thuốc lợi tiểu quai: thuốc lợi tiểu quai sẽ loại bỏ nước bằng cách kích thích thận sản xuất nhiều nước tiểu hơn. Mặc dù không phải là loại thuốc điều trị đầu tay cho trường hợp tăng huyết áp, nhưng thuốc lợi tiểu quai vẫn sẽ được chấp nhận để điều trị tăng huyết áp, phù do suy tim xung huyết, xơ gan và các bệnh về thận. Một số loại thuốc lợi tiểu quai phổ biến bao gồm furosemide, ethacrynic acid và torsemide.

Thuốc lợi tiểu tiết kiệm Kali: Thuốc lợi tiểu tiết kiệm kali sẽ kích thích cơ thể đào thải nước và natri. Tuy nhiên, những loại thuốc này sẽ không làm mất đi kali của cơ thể. Các loại thuốc này bao gồm triamterene, eplerenone và spironolactone.

Sự khác biệt giữa các loại thuốc lợi tiểu

Các loại thuốc lợi tiểu ở trên sẽ làm tăng lượng natri bạn đào thải qua nước tiểu nhưng cũng sẽ ảnh hưởng đến các vùng khác ở thận. Thận chính là cơ quan chịu trách nhiệm lọc các chất độc và nước thừa ra khỏi cơ thể. Khi bạn sử dụng thuốc lợi tiểu, thuốc sẽ truyền tín hiệu đến thận để báo rằng bạn cần loại bỏ nhiều natri hơn. Nước sẽ gẵn với natri và sau đó được loại bỏ ra qua nước tiểu, giúp bạn làm giảm lượng máu. Giảm lưu lượng máu sẽ làm chận tốc độ máu chảy qua các mạch máu, giúp làm giảm huyết áp.

Thiazide và thuốc lợi tiểu quai cũng có thể khiến bạn sẽ mất thêm cả kali ngoài việc mất nước và mất natri. Kali là một khoáng chất quan trọng giúp duy trì lượng dịch khỏe mạnh và điều hòa nhịp tim cũng như chức năng của cơ bắp. Bác sĩ có thể sẽ kê thêm cho bạn thực phẩm chức năng bổ sung kali hoặc ăn các thực phẩm giàu kali để tránh tình trạng suy giảm kali.

Các thực phẩm giàu kali bao gồm: chuối, mơ khô, chocolate đen, đậu trắng, cá hồi, khoai tây nướng, cá tuyết, mầm cải Brussels, trái bơ.

Các loại thuốc lợi tiểu tiết kiệm kali sẽ không gây ảnh hưởng nhiều đến lượng kali của cơ thể bạn. Tuy nhiên, những thuốc này không hiệu quả trong việc điều trị tăng huyết áp như các loại thuốc lợi tiểu khác, vì vậy, bác sĩ thường kê loại thuốc này cùng với các thuốc khác.

Mặc dù thuốc lợi tiểu thiazide là thuốc điều trị đầu tay đối với những người bị tăng huyết áp liên quan đến tim mạch, nhưng bác sĩ sẽ điều chỉnh đơn thuốc đối với từng tình trạng sức khỏe cụ thể. Một đơn thuốc cụ thể có thể sẽ chứa nhiều hơn một thành phần lợi tiểu trong một viên hoặc một liều.

Nguy cơ và phản ứng phụ

Thuốc lợi tiểu thường được coi là an toàn đối với đa số người dùng. Phản ứng phụ phổ biến của việc sử dụng thuốc lợi tiểu là tăng tiểu tiện. Lượng kali, glucose và cholesterol cũng có thể thay đổi phụ thuộc vào loại thuốc lợi tiểu bạn đang sử dụng. Bác sĩ cũng có thể tiến hành các loại xét nghiệm máu để đo lượng lượng vi chất của bạn trong suốt quá trình điều trị. Các phản ứng phụ phổ biến bao gồm:

  • Đau đầu
  • Chóng mặt hoặc choáng nhẹ
  • Tăng nhạy cảm với ánh sáng
  • Yếu cơ hoặc chuột rút.

Các phản ứng phụ nghiêm trọng hơn bao gồm:

  • Giảm ham muốn tình dục
  • Nhịp tim bất thường
  • Mất cân bằng điện giải
  • Mất nước nghiêm trọng
  • Tăng kali máu

Phản ứng phụ có thể sẽ giảm dần theo thời gian. Hãy thông báo cho bác sĩ nếu bạn gặp phải bất cứ phản ứng phụ nghiêm trọng hoặc kéo dài nào trên đây khi sử dụng thuốc lợi tiểu để bác sĩ có thể điều chỉnh liều hoặc đổi thuốc cho bạn.

Các thuốc lợi tiểu tự nhiên

Một số loại thực phẩm và thảo mộc có thể có tác dụng lợi tiểu với cơ thể, làm tăng tiểu tiện. Tuy nhiên, chưa có bất cứ bằng chứng khoa học nào chứng minh được các thực phẩm dưới đây có thể thay thế được các loại thuốc điều trị. Do vậy, bạn cần trao đổi với bác sĩ trước khi bổ sung bất cứ loại thực phẩm nào dưới đây.

  • Rễ gừng: thường có lợi với những người bị buồn nôn, nhưng gừng dưới dạng viên bổ sung hoặc truyền tĩnh mạch cũng có thể có tác dụng với những người bị tăng huyết áp. Tuy nhiên, cần có nhiều nghiên cứu hơn về liều áp dụng trước khi được khẳng định.
  • Cần tây: tác dụng của cần tây với huyết áp đã được chứng minh ở các nghiên cứu trên động vật, nhưng cần có thêm nhiều thử nghiệm hơn nữa trước khi biết chính xác hiệu quả của loại rau này đối với người bị tăng huyết áp. Ngoài ra, các nghiên cứu thường sẽ tập trung sử dụng chiết xuất cần tây, sẽ có thể có tác dụng mạnh hơn là việc ăn rau
  • Tỏi: tỏi đã được sử dụng từ rất lâu trong y học cổ truyền trong nhiều thế kỷ vì có tác dụng chống viêm và kháng khuẩn. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tỏi có thể giúp ích với những người bị tăng huyết áp, mặc dù chiết xuất tỏi thường sẽ có hiệu quả cao nhất.
  • Các loại thực phẩm khác đã được chứng minh có thể có tác dụng lên huyết áp bao gồm: trà, saffron, xả chanh, nhân sâm, ngò...

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thuốc lợi tiểu điều trị tăng huyết áp và tăng kali máu 

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 23/02/2024

    Tìm hiểu các nguyên nhân gây đau bụng kinh

    Đau bụng kinh là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến ở phụ nữ. Theo thống kê, khoảng 50% phụ nữ trải qua tình trạng đau bụng trong những ngày hành kinh. Nguyên nhân gây ra đau bụng kinh rất đa dạng, có thể do rối loạn nội tiết, các bệnh lý phụ khoa hay do stress.

  • 23/02/2024

    21 loại thực phẩm giàu protein và ít chất béo

    Lựa chọn những thực phẩm giàu protein, ít chất béo là cách cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết mà không làm bạn tăng cân.

  • 23/02/2024

    Bệnh viêm gan C: Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa

    Viêm gan C là một bệnh nhiễm trùng gan do virus viêm gan C gây ra. Bệnh lây lan chủ yếu qua đường máu, chẳng hạn như qua việc sử dụng chung kim tiêm. Hầu hết mọi người bị nhiễm virus viêm gan C sẽ phát triển thành bệnh mạn tính, có thể dẫn đến xơ gan, ung thư gan và các biến chứng khác. May mắn thay, ngày nay đã có nhiều phương pháp điều trị hiệu quả và bệnh có thể được hoàn toàn chữa khỏi.

  • 22/02/2024

    Bổ sung vitamin D bằng Vitamin D2 hay D3 tốt hơn?

    Thiếu vitamin D có thể dẫn đến các bệnh về xương, cơ xương khớp, hệ miễn dịch, thậm chí là nguy cơ ung thư. Có 2 loại vitamin D chính là vitamin D2 và vitamin D3 nhưng nên chọn loại nào để đạt được lợi ích tối ưu?

  • 22/02/2024

    5 thói quen buổi sáng giúp ổn định cortisol và giảm căng thẳng

    Cortisol là một loại hormone được sản sinh bởi tuyến thượng thận, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cơ thể đối phó với tình trạng căng thẳng. Tuy nhiên, hàm lượng cortisol quá cao trong thời gian dài lại có nguy cơ gây tổn thương cho cơ thể.

  • 22/02/2024

    Bệnh Kawasaki ở trẻ: Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị

    Bệnh Kawasaki là bệnh viêm mạch máu và chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em dưới 5 tuổi. Nếu không được điều trị sớm có thể để lại những biến chứng nguy hiểm. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn đọc các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị bệnh Kawasaki.

  • 22/02/2024

    Nghiên cứu cho thấy tập thể dục 1 lần/tuần vẫn có thể giảm cân

    Một nghiên cứu mới đây cho thấy những người chỉ tập thể dục 1-2 lần/tuần vẫn có thể giảm cân nếu đáp ứng đủ khuyến nghị thời gian tập luyện của Tổ chức Y tế Thế giới.

  • 22/02/2024

    Ngăn ngừa biến chứng thận khi mắc bệnh tiểu đường

    Biến chứng thận rất hay gặp ở người bệnh tiểu đường. Nếu không chăm sóc tốt cho thận, bạn sẽ dễ gặp phải hàng loạt các vấn đề về sức khỏe, thậm chí khiến thận ngừng hoạt động hoàn toàn.

Xem thêm