Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thuốc lợi tiểu cho bệnh nhân tăng huyết áp

Thuốc lợi tiểu là một nhóm thuốc giúp loại bỏ nước và các chất điện giải ra khỏi cơ thể bằng cách tăng tần suất tiểu tiện.

Thuốc lợi tiểu thường được sử dụng để điều trị tăng huyết áp. Khi được sử dụng cho bệnh nhân tăng huyết áp, thuốc lợi tiểu được kê đơn có thể giúp dự phòng tình trạng nhồi máu cơ tim và đột quỵ ở nhiều người. Một số loại thực phẩm và thảo mộc cũng có thể có tác dụng lợi tiểu, nhưng có rất ít bằng chứng về hiệu quả của những sản phẩm này, do vậy bạn không nên sử dụng chúng thay thế cho các loại thuốc lợi tiểu được kê đơn.

Các loại thuốc lợi tiểu

Các loại thuốc lợi tiểu được kê cho tình trạng tăng huyết áp được nhóm thành 3 nhóm chính

Thiazides: thường là thuốc điều trị đầu tay cho tình trạng tăng huyết áp. Thuốc lợi tiểu thiazide có thể được sử dụng một mình hoặc cùng với các loại thuốc khác để điều trị tăng huyết áp. Hai loại thuốc lợi tiểu thiazides phổ biến là metolazone và hydrochlorothiazide. Những loại thuốc lợi tiểu giống thiazide – tức là thuốc hoạt động theo cơ chế của thiazide nhưng có giá thành thấp hơn cũng rất phổ biến.

Thuốc lợi tiểu quai: thuốc lợi tiểu quai sẽ loại bỏ nước bằng cách kích thích thận sản xuất nhiều nước tiểu hơn. Mặc dù không phải là loại thuốc điều trị đầu tay cho trường hợp tăng huyết áp, nhưng thuốc lợi tiểu quai vẫn sẽ được chấp nhận để điều trị tăng huyết áp, phù do suy tim xung huyết, xơ gan và các bệnh về thận. Một số loại thuốc lợi tiểu quai phổ biến bao gồm furosemide, ethacrynic acid và torsemide.

Thuốc lợi tiểu tiết kiệm Kali: Thuốc lợi tiểu tiết kiệm kali sẽ kích thích cơ thể đào thải nước và natri. Tuy nhiên, những loại thuốc này sẽ không làm mất đi kali của cơ thể. Các loại thuốc này bao gồm triamterene, eplerenone và spironolactone.

Sự khác biệt giữa các loại thuốc lợi tiểu

Các loại thuốc lợi tiểu ở trên sẽ làm tăng lượng natri bạn đào thải qua nước tiểu nhưng cũng sẽ ảnh hưởng đến các vùng khác ở thận. Thận chính là cơ quan chịu trách nhiệm lọc các chất độc và nước thừa ra khỏi cơ thể. Khi bạn sử dụng thuốc lợi tiểu, thuốc sẽ truyền tín hiệu đến thận để báo rằng bạn cần loại bỏ nhiều natri hơn. Nước sẽ gẵn với natri và sau đó được loại bỏ ra qua nước tiểu, giúp bạn làm giảm lượng máu. Giảm lưu lượng máu sẽ làm chận tốc độ máu chảy qua các mạch máu, giúp làm giảm huyết áp.

Thiazide và thuốc lợi tiểu quai cũng có thể khiến bạn sẽ mất thêm cả kali ngoài việc mất nước và mất natri. Kali là một khoáng chất quan trọng giúp duy trì lượng dịch khỏe mạnh và điều hòa nhịp tim cũng như chức năng của cơ bắp. Bác sĩ có thể sẽ kê thêm cho bạn thực phẩm chức năng bổ sung kali hoặc ăn các thực phẩm giàu kali để tránh tình trạng suy giảm kali.

Các thực phẩm giàu kali bao gồm: chuối, mơ khô, chocolate đen, đậu trắng, cá hồi, khoai tây nướng, cá tuyết, mầm cải Brussels, trái bơ.

Các loại thuốc lợi tiểu tiết kiệm kali sẽ không gây ảnh hưởng nhiều đến lượng kali của cơ thể bạn. Tuy nhiên, những thuốc này không hiệu quả trong việc điều trị tăng huyết áp như các loại thuốc lợi tiểu khác, vì vậy, bác sĩ thường kê loại thuốc này cùng với các thuốc khác.

Mặc dù thuốc lợi tiểu thiazide là thuốc điều trị đầu tay đối với những người bị tăng huyết áp liên quan đến tim mạch, nhưng bác sĩ sẽ điều chỉnh đơn thuốc đối với từng tình trạng sức khỏe cụ thể. Một đơn thuốc cụ thể có thể sẽ chứa nhiều hơn một thành phần lợi tiểu trong một viên hoặc một liều.

Nguy cơ và phản ứng phụ

Thuốc lợi tiểu thường được coi là an toàn đối với đa số người dùng. Phản ứng phụ phổ biến của việc sử dụng thuốc lợi tiểu là tăng tiểu tiện. Lượng kali, glucose và cholesterol cũng có thể thay đổi phụ thuộc vào loại thuốc lợi tiểu bạn đang sử dụng. Bác sĩ cũng có thể tiến hành các loại xét nghiệm máu để đo lượng lượng vi chất của bạn trong suốt quá trình điều trị. Các phản ứng phụ phổ biến bao gồm:

  • Đau đầu
  • Chóng mặt hoặc choáng nhẹ
  • Tăng nhạy cảm với ánh sáng
  • Yếu cơ hoặc chuột rút.

Các phản ứng phụ nghiêm trọng hơn bao gồm:

  • Giảm ham muốn tình dục
  • Nhịp tim bất thường
  • Mất cân bằng điện giải
  • Mất nước nghiêm trọng
  • Tăng kali máu

Phản ứng phụ có thể sẽ giảm dần theo thời gian. Hãy thông báo cho bác sĩ nếu bạn gặp phải bất cứ phản ứng phụ nghiêm trọng hoặc kéo dài nào trên đây khi sử dụng thuốc lợi tiểu để bác sĩ có thể điều chỉnh liều hoặc đổi thuốc cho bạn.

Các thuốc lợi tiểu tự nhiên

Một số loại thực phẩm và thảo mộc có thể có tác dụng lợi tiểu với cơ thể, làm tăng tiểu tiện. Tuy nhiên, chưa có bất cứ bằng chứng khoa học nào chứng minh được các thực phẩm dưới đây có thể thay thế được các loại thuốc điều trị. Do vậy, bạn cần trao đổi với bác sĩ trước khi bổ sung bất cứ loại thực phẩm nào dưới đây.

  • Rễ gừng: thường có lợi với những người bị buồn nôn, nhưng gừng dưới dạng viên bổ sung hoặc truyền tĩnh mạch cũng có thể có tác dụng với những người bị tăng huyết áp. Tuy nhiên, cần có nhiều nghiên cứu hơn về liều áp dụng trước khi được khẳng định.
  • Cần tây: tác dụng của cần tây với huyết áp đã được chứng minh ở các nghiên cứu trên động vật, nhưng cần có thêm nhiều thử nghiệm hơn nữa trước khi biết chính xác hiệu quả của loại rau này đối với người bị tăng huyết áp. Ngoài ra, các nghiên cứu thường sẽ tập trung sử dụng chiết xuất cần tây, sẽ có thể có tác dụng mạnh hơn là việc ăn rau
  • Tỏi: tỏi đã được sử dụng từ rất lâu trong y học cổ truyền trong nhiều thế kỷ vì có tác dụng chống viêm và kháng khuẩn. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tỏi có thể giúp ích với những người bị tăng huyết áp, mặc dù chiết xuất tỏi thường sẽ có hiệu quả cao nhất.
  • Các loại thực phẩm khác đã được chứng minh có thể có tác dụng lên huyết áp bao gồm: trà, saffron, xả chanh, nhân sâm, ngò...

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thuốc lợi tiểu điều trị tăng huyết áp và tăng kali máu 

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 23/10/2021

    5 điều cha mẹ thường lầm tưởng khi con bị sốt

    Cha mẹ khi thấy con sốt là nghĩ rằng con đang ốm rất nặng và quá mức lo lắng. Dưới đây là 5 điều lầm tưởng mà cha mẹ thường gặp phải khi con bị sốt.

  • 23/10/2021

    Đánh răng thôi chưa đủ, làm thêm 10 mẹo này giúp bạn có hàm răng chắc khỏe

    Không chỉ đánh răng, làm thêm những mẹo này thì cả đời không bao giờ cần gặp nha sĩ.

  • 23/10/2021

    Đau túi mật nên nằm nghiêng bên nào?

    Túi mật là một cơ quan tiêu hóa nhỏ giúp dữ trữ dịch mật. Dịch mật sẽ được cơ thể sử dụng để tiêu hóa chất béo và thường sẽ được giải phóng từ túi mật vào ruột non. Khi dịch mật bị mất cân bằng, dịch mật có thể sẽ kết tinh thành các cục protein nhỏ được gọi là sỏi mật. Sỏi mật có thể gây tắc ống dẫn mật và gây ra cơn đau do túi mật. Đau do túi mật có thể gây ra các triệu chứng đau nghiêm trọng ở vùng bụng trên, cơn đau có thể kéo dài trong vài giờ.

  • 23/10/2021

    Cách xử trí đúng khi trẻ bị nhức đầu cha mẹ cần biết

    Đau nhức đầu ở trẻ em khá phổ biến, trong một số trường hợp, đau nhức đầu ở trẻ lại là biểu hiện của những vấn đề nghiêm trọng như: Nhiễm trùng, mức độ căng thẳng hoặc chấn thương đầu nhẹ... Vì vậy, việc nhận biết và xử trí đúng là vô cùng quan trọng.

  • 23/10/2021

    Cảnh giác nguy cơ ho gà – bạch hầu – uốn ván ở người trưởng thành

    Ho gà, bạch hầu, uốn ván đang có xu hướng trở lại và dịch chuyển dịch tễ từ trẻ em sang người lớn. Để bảo vệ bản thân và gia đình, người trưởng thành và người lớn tuổi có các bệnh mạn tính không nên lơ là việc tiêm phòng ba bệnh, đặc biệt trong bối cảnh COVID-19 hiện nay.

  • 23/10/2021

    Khứu giác bất thường sau khi mắc COVID-19?

    COVID-19 là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp thường gây ra các triệu chứng giống như cúm, nhưng đánh giá của các nghiên cứu cho thấy 47% số người bị COVID-19 bị bất thường về khứu giác.

  • 22/10/2021

    Chăm sóc sức khỏe, tăng cường đề kháng bà mẹ mang thai và cho con bú mùa dịch

    Trong thời kỳ mang thai, cho con bú, phụ nữ đặc biệt dễ bị tổn thương vì vậy cần đặc biệt quan tâm nhất là trong mùa dịch bệnh hiện nay.

  • 22/10/2021

    9 sự thật về ung thư tuyến tiền liệt

    Có thể bạn chưa biết, nhưng không phải tất cả các trường hợp bị ung thư tuyến tiền liệt đều cầu điều trị ngay lập tức.

Xem thêm