7 nguyên tắc quan trọng của chế độ ăn cho bệnh nhân suy tim
Việc thay đổi lối sống, thực hiện chế độ ăn chuyên biệt có thể giúp bệnh nhân suy tim phòng ngừa tình trạng bệnh nặng hơn, ngăn chặn sự phát triển một số bệnh mạn tính và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Theo BS. Nguyễn Thị Bích Ngọc - Mạng lưới Thầy thuốc đồng hành, suy tim là tình trạng tim không đủ khả năng bơm để cung cấp máu, đảm bảo cho các nhu cầu hoạt động của cơ thể. Đây là bệnh lý thường gặp và nguy hiểm. Tuy nhiên nếu được phát hiện, điều trị bệnh đúng và kịp thời sẽ làm giảm biến chứng, kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân.
Đối với bệnh nhân được chẩn đoán suy tim, việc tuân thủ điều trị là rất cần thiết. Ngoài ra, bệnh nhân cần thực hiện lối sống lành mạnh, khoa học, tập luyện, nghỉ ngơi phù hợp, thay đổi thực đơn theo chế độ ăn chuyên biệt cho bệnh suy tim.
1. Tầm quan trọng của chế độ ăn cho bệnh nhân suy tim
Theo ThS.BS. Lê Thị Hải, nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, khi bị suy tim, ngoài việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tim mạch thì chế độ dinh dưỡng cho bệnh suy tim cũng rất cần thiết, góp phần hạn chế sự tiến triển và biến chứng của bệnh, làm giảm các triệu chứng khó thở, mệt mỏi, đau ngực, ho, phù...
Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng đối với bệnh nhân suy tim. Người bệnh suy tim cần thực hiện chế độ ăn theo khuyến cáo của bác sĩ. Chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn của bệnh để hạn chế sự tiến triển và biến chứng của bệnh, giúp người bệnh suy tim cải thiện chất lượng sống.
Chế độ ăn phù hợp góp phần hạn chế sự tiến triển và biến chứng của bệnh suy tim.
Chế độ ăn giúp kiểm soát các triệu chứng bệnh
Các loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, giúp chống viêm, làm giảm bớt tình trạng phù nề, khó thở, mệt mỏi, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh suy tim.
Các thực phẩm tốt cho tim giúp ngăn ngừa biến chứng của bệnh
Giảm nguy cơ suy tim tiến triển, nhập viện và tử vong.
Thực phẩm lành mạnh giúp bệnh nhân suy tim cải thiện sức khỏe tổng thể
Giúp bệnh nhân duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát huyết áp, cholesterol và lượng đường trong máu.
2. Những dưỡng chất cần thiết cho bệnh nhân suy tim
Bên cạnh việc tuân thủ chế độ dinh dưỡng hợp lý, bệnh nhân suy tim cũng cần bổ sung đầy đủ các dưỡng chất cần thiết để hỗ trợ điều trị, cải thiện sức khỏe. Dưới đây là một số dưỡng chất quan trọng:
Vitamin B1 (Thiamin)
Vitamin B1 có chức năng hỗ trợ cơ thể chuyển hóa carbohydrate thành năng lượng, giúp tim hoạt động hiệu quả hơn. Thiếu vitamin B1 có thể dẫn đến mệt mỏi, yếu cơ, khó thở.
Các thực phẩm giàu vitamin B1 bao gồm: thịt nạc, cá, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, hạt.
Vitamin D
Giúp cơ thể hấp thu canxi, cần thiết cho sức khỏe của tim và xương. Thiếu vitamin D có thể dẫn đến suy tim, loãng xương, yếu cơ.
Các thực phẩm giàu vitamin D bao gồm: cá béo, trứng, sữa, các sản phẩm từ sữa tăng cường, nấm.
Kali cần thiết cho bệnh nhân suy tim
Bệnh nhân suy tim nên ăn thực phẩm có kali vì chúng rất cần cho hoạt động của tế bào cơ tim, giúp điều hòa huyết áp, nhịp tim. Bệnh nhân suy tim thường bị giảm kali do tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu.
Thiếu kali có thể dẫn đến nhịp tim không đều, yếu cơ, chuột rút. Các thực phẩm giàu kali bao gồm: thịt lợn nạc, bông cải xanh, bơ, nho, chuối, khoai lang, rau bina, cà chua, bắp cải, đậu nành, đỗ các loại, các sản phẩm từ sữa.
Magie
Magie là một khoáng chất cần thiết giúp cơ bắp hoạt động bình thường, điều hòa huyết áp. Thiếu magie có thể dẫn đến nhịp tim không đều, yếu cơ, chuột rút.
Các thực phẩm giàu magie bao gồm: các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, đậu nành, các sản phẩm từ sữa.
Coenzyme Q10 (CoQ10)
Là một chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tim khỏi tổn thương. CoQ10 có thể giúp cải thiện các triệu chứng suy tim như mệt mỏi, khó thở.
CoQ10 được tìm thấy trong một số thực phẩm như thịt, cá, trái cây, rau xanh. Tuy nhiên, lượng CoQ10 trong thực phẩm thường không đủ để đáp ứng nhu cầu của bệnh nhân suy tim. Do đó, bệnh nhân suy tim có thể cần bổ sung CoQ10 dưới dạng thực phẩm chức năng theo chỉ định của bác sĩ.
Ngoài những dưỡng chất trên, bệnh nhân suy tim cũng cần bổ sung đầy đủ các vitamin, khoáng chất khác như vitamin C, vitamin E, selen, kẽm, acid béo omega-3.
Trái cây, rau xanh tốt cho người bệnh suy tim. Ảnh minh họa.
3. Một số nguyên tắc chung trong chế độ ăn cho bệnh nhân suy tim
Người bệnh suy tim nên ăn nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt
Trái cây và rau quả chứa ít calo, có thể giúp người bệnh duy trì cân nặng khỏe mạnh. Chúng cũng chứa nhiều vitamin, khoáng chất, nhiều chất xơ, giúp cơ thể điều chỉnh lượng đường trong máu, điều hòa huyết áp, giảm cholesterol - những tác nhân khiến cho bệnh suy tim tiến triển nhanh hơn.
Các loại rau củ quả chứa nhiều chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa rất tốt cho sức khỏe tim mạch, làm giảm hấp thu cholesterol, hạn chế hình thành mảng xơ vữa. Rau xanh, trái cây cũng là thực phẩm chứa chất chống oxy hóa tự nhiên tốt cho sức khỏe tim mạch. Một số trái cây tốt đối với bệnh tim mạch như bưởi có thể làm giảm mỡ trong máu, lycopene trong cà chua có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ...
Chọn thực phẩm giàu protein nạc
Protein nạc giúp cơ thể phục hồi, duy trì sức mạnh cơ bắp. Các nguồn protein nạc tốt bao gồm cá, thịt gà, đậu nành, các sản phẩm từ sữa ít béo.
Người bệnh suy tim nên ăn cá, thịt gia cầm (bỏ da), thịt nạc hoặc các thực phẩm được chế biến từ những nguồn đạm ít béo như trứng, dầu hạt cải, đậu nành… Không nên ăn quá nhiều chất đạm có nguồn gốc từ thịt đỏ, nội tạng động vật, thịt muối...
Giảm tiêu thụ muối
Bệnh nhân suy tim cần hạn chế lượng muối tiêu thụ.
Tiêu thụ quá nhiều muối (natri) có thể dẫn đến giữ nước ở những người bình thường. Ở những người bị suy tim, lượng natri dư thừa gây ra các biến chứng như phù nề, tăng huyết áp khó kiểm soát, làm nặng hơn tình trạng suy tim hiện có.
Người bệnh suy tim ăn nhiều muối sẽ làm tăng giữ nước và phù, ảnh hưởng xấu đến tình trạng bệnh. Vì vậy, cần hạn chế tối đa lượng muối sử dụng trong chế độ ăn uống, càng ăn nhạt càng tốt. Lượng muối khuyến nghị cho bệnh nhân suy tim thường là dưới 2g mỗi ngày. Đối với những bệnh nhân suy tim nặng cần loại bỏ muối hoàn toàn. Người bệnh cần thực hiện đúng theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
Người bệnh suy tim cần tránh thực phẩm chứa nhiều chất béo
Bệnh nhân suy tim luôn được khuyên giảm tối đa chất béo khi ăn. Cụ thể, hạn chế các loại thịt mỡ, thịt đỏ, nên ăn thịt nạc, cá; ưu tiên các món ăn chế biến bằng cách hấp, luộc, thay vì chiên, xào, rán...
Thực phẩm chứa nhiều chất béo và giàu calo góp phần gây béo phì và các biến chứng đối với bệnh nhân tim mạch. Chất béo bão hòa từ động vật, đặc biệt khi kết hợp với carbohydrate có thể tác động xấu đến sức khỏe của tim.
Bệnh nhân suy tim nên kiểm soát lượng nước uống
Người bệnh suy tim không nên uống quá nhiều nước, phải hạn chế nước đưa vào để giảm tải cho tim, tùy theo tình trạng bệnh để cân bằng lượng nước hằng ngày. Lượng nước khuyến nghị cho bệnh nhân suy tim thường là 1,5-2 lít mỗi ngày. Hạn chế lượng nước giúp giảm bớt tình trạng phù nề.
Bệnh nhân suy tim cần bỏ uống rượu, bia, không hút thuốc lá
Càng uống nhiều rượu, bia càng nguy hiểm với người bệnh tim như gây tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, bệnh mạch vành, cơ tim giãn nở dẫn đến suy tim, khiến cho tình trạng bệnh ngày càng xấu đi. Rượu, bia làm ngăn cản tim bơm máu tốt như trước đây và có thể làm suy yếu cơ tim. Tốt nhất nên tránh rượu bia dưới mọi hình thức, kể cả rượu vang.
Hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh tim mạch và đột quỵ. Các hóa chất trong thuốc lá có thể trực tiếp làm hỏng các động mạch và góp phần gây ra chứng suy tim sung huyết. Thuốc lá chứa nicotin kích thích khiến tim làm việc nhiều hơn, gây tăng huyết áp, khó thở, tức ngực, đau ngực cho người bệnh suy tim.
Vì vậy tốt nhất là người bệnh suy tim không uống rượu bia, không hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe và kiểm soát bệnh của mình.
Hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn
Các loại đồ ăn nhanh chế biến sẵn như: đồ hộp, thịt nguội, thịt xông khói, xúc xích, lạp xưởng, giăm bông, mì ăn liền, bánh mì, bánh ngọt, nước ngọt có gas... thường chứa nhiều muối, chất béo, đường, chất phụ gia, bảo quản làm tăng nguy cơ mắc các bệnh béo phì, tăng huyết áp, bệnh tim mạch.
Chế độ ăn cho bệnh nhân suy tim cần được xây dựng dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể của từng người. Do đó, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn về chế độ ăn phù hợp nhất.
Ngoài ra, bệnh nhân suy tim cũng cần lưu ý một số điều sau:
-
Chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày: Thay vì ăn 3 bữa chính lớn, hãy chia nhỏ thành 5-6 bữa nhỏ để giảm bớt gánh nặng cho tim.
-
Nhai kỹ thức ăn: Nhai kỹ thức ăn giúp tiêu hóa dễ dàng hơn, giảm nguy cơ đầy bụng, khó tiêu.
-
Tránh ăn quá no: Ăn quá no có thể khiến bệnh nhân cảm thấy khó thở, khó chịu.
Bệnh nhân suy tim chỉ nên bổ sung vitamin và khoáng chất theo hướng dẫn của bác sĩ. Bên cạnh chế độ ăn uống, bệnh nhân suy tim cũng cần tuân thủ các biện pháp điều trị khác như sử dụng thuốc, tập thể dục và kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những yếu tố nguy hại trong dinh dưỡng - người bệnh suy tim cần tránh để bệnh không nặng hơn.
-
Bộ Y tế: 2 đối tượng được tăng mức hưởng khám chữa bệnh BHYT lên 100% từ năm 2026
Bộ Y tế cho biết, Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định: "Người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình cận nghèo, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT..." Bộ Y tế ngày 6/1 đã có văn bản hoả tốc gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính); Các Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong toàn quốc về việc chuyển đổi mã quyền lợi đối tượng tham gia BHYT theo Nghị quyết số 261/2025/QH15.
-
Thu hồi sữa Nestlé ở nước ngoài, Cục An toàn thực phẩm vào cuộc kiểm soát tại Việt Nam
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết tập đoàn thực phẩm Nestlé thông báo thu hồi mang tính phòng ngừa một số lô sữa bột dành cho trẻ sơ sinh mang nhãn hiệu Beba và Alfamino được bán tại Đức, do phát hiện khả năng tồn tại Cereulid, một độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra có thể gây hại cho trẻ nhỏ...
-
Cách uống nước đậu đen rang giảm cân an toàn và hiệu quả
Nước đậu đen rang là một thức uống có lợi cho sức khỏe và hỗ trợ tốt cho việc giảm cân. Để đạt được hiệu quả tối ưu và giảm cân an toàn cần hiểu rõ về liều lượng, cách chế biến và thành phần dinh dưỡng.
-
Những lợi ích bất ngờ của mùa đông với sức khỏe
Khi những cơn gió mùa đông bắc tràn về, mang theo cái se lạnh đặc trưng của miền Bắc Việt Nam, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, những căn bệnh giao mùa và cảm giác uể oải. Chúng ta thường gắn mùa đông với hình ảnh của những chiếc lò sưởi ấm cúng, ly ca cao nóng hổi và những buổi tối cuộn mình trong chăn ấm đọc sách. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ thông thường, mùa đông không chỉ là mùa của sự nghỉ ngơi mà còn là một giai đoạn mang lại nhiều lợi ích đáng kinh ngạc cho sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Mùa đông là thời điểm để cơ thể chúng ta có cơ hội "ngủ đông" theo một cách riêng, làm chậm lại nhịp sống hối hả và tự phục hồi. Đây cũng là mùa của lễ hội, của những khoảnh khắc sum vầy ấm áp. Thay vì chỉ nhìn vào những mặt tiêu cực, hãy cùng khám phá những lý do tại sao chúng ta nên yêu mến và tận hưởng mùa đông.
-
7 lợi ích sức khỏe của thực phẩm bổ sung vitamin A
Vitamin A là loại vitamin tan trong chất béo, một trong những chất dinh dưỡng thiết yếu, nghĩa là cơ thể bạn không thể tự tổng hợp đủ mà phải bổ sung từ chế độ ăn uống.
-
Những mối nguy hại tới sức khoẻ từ nhà vệ sinh công cộng
Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng đã từng phải sử dụng nhà vệ sinh công cộng, tuy nhiên, đa số nhà vệ sinh công cộng trông không được sạch sẽ lắm, liệu bạn có can đảm ngồi lên bệ ngồi ở những nhà vệ sinh này không? Còn nếu trông nó khá sạch sẽ, bạn có thể vẫn sẽ lo lắng rằng việc ngồi lên bệ ngồi có thể khiến bạn bị mắc những vấn đề về sức khoẻ. Những lo lắng này của bạn hoàn toàn là có căn cứ, cùng tìmg hiểu qua bài viết sau đây!
-
Bộ Y tế quy định mới nhất những bệnh truyền nhiễm, đối tượng phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm bắt buộc
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương vừa ký ban hành Thông tư số 52/2025/TT-BYT quy định danh mục bệnh truyền nhiễm, đối tượng và phạm vi phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế bắt buộc.
-
6 loại trà hỗ trợ giảm cân và giảm mỡ bụng
Uống trà không phải là giải pháp giảm cân nhanh chóng nhưng nếu biết chọn loại trà và sử dụng đúng cách có thể hỗ trợ giảm cân, giảm mỡ bụng theo thời gian.
