2 loại chất xơ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh Crohn

Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây nhưng hiện chưa có phương pháp điều trị dứt điểm. Việc xác định các yếu tố nguy cơ có thể can thiệp được, trong đó có chế độ ăn uống, đang được xem là hướng nghiên cứu quan trọng nhằm phòng ngừa bệnh ở những người có nguy cơ cao, đặc biệt là người có quan hệ huyết thống gần với bệnh nhân Crohn.

1. Về nghiên cứu

1.1. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện trên hơn 3.300 người khỏe mạnh là người thân thế hệ thứ nhất (cha mẹ, anh chị em ruột, con) của bệnh nhân Crohn, thuộc dự án GEM (Genetic, Environmental, Microbial) tại Mỹ và Israel. Người tham gia hoàn thành bảng câu hỏi tần suất ăn uống đã được kiểm chứng khi bắt đầu nghiên cứu, sau đó được theo dõi định kỳ mỗi 6 tháng trong thời gian trung bình khoảng 9 năm để ghi nhận việc khởi phát bệnh Crohn. Lượng tiêu thụ các loại chất xơ như pectin, beta-glucan, inulin, fructooligosaccharide (FOS) và arabinoxylan được định lượng và điều chỉnh theo năng lượng khẩu phần.

1.2. Kết quả chính

Trong số những người tham gia, có 96 trường hợp phát triển thành bệnh Crohn trong thời gian theo dõi. Kết quả cho thấy những người có lượng tiêu thụ beta-glucan (có trong yến mạch, lúa mạch, nấm) và inulin cao hơn có nguy cơ mắc bệnh Crohn thấp hơn đáng kể, mỗi loại chất xơ liên quan đến mức giảm khoảng 30% nguy cơ. Đồng thời, chức năng hàng rào bảo vệ ruột ở nhóm này cũng được duy trì tốt hơn.

1.3. Cơ chế tác động có thể có

Các nhà nghiên cứu cho rằng lượng tiêu thụ inulin, FOS và pectin cao hơn có liên quan đến sự thay đổi trong thành phần hệ vi sinh đường ruột theo hướng có lợi, từng được ghi nhận có vai trò bảo vệ trong các nghiên cứu trước đó thuộc dự án GEM, bao gồm giảm một số nhóm vi khuẩn có liên quan đến khởi phát bệnh. Nhóm nghiên cứu nhận định rằng việc duy trì hàng rào bảo vệ ruột khỏe mạnh có thể là một trong những cơ chế giúp giảm nguy cơ phát triển bệnh Crohn ở nhóm nguy cơ cao.

2. Nguồn thực phẩm giàu beta-glucan và inulin

Beta-glucan có nhiều trong yến mạch, lúa mạch và một số loại nấm, trong khi inulin thường được tìm thấy trong các thực phẩm như tỏi, hành, atisô và một số loại rau củ giàu chất xơ hòa tan khác. Việc bổ sung các thực phẩm này vào khẩu phần ăn hằng ngày là một cách tự nhiên để tăng lượng chất xơ lên men, đồng thời mang lại nhiều lợi ích khác cho hệ tiêu hóa.

3. Một số lưu ý về nghiên cứu

Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý một số hạn chế của nghiên cứu này. Đối tượng tham gia là người thân thế hệ thứ nhất của bệnh nhân Crohn, nên kết quả có thể chưa phản ánh đầy đủ cho toàn bộ dân số chung. Dữ liệu về chế độ ăn uống dựa trên tự khai báo của người tham gia, và nghiên cứu quan sát này chưa đủ cơ sở để khẳng định mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa lượng chất xơ tiêu thụ và việc phòng ngừa bệnh.

Lời khuyên từ chuyên gia

Dù cần thêm các nghiên cứu quy mô lớn hơn để khẳng định chắc chắn, kết quả bước đầu này cho thấy việc duy trì chế độ ăn giàu chất xơ lên men, đặc biệt là beta-glucan và inulin, có thể là một biện pháp đơn giản và an toàn để hỗ trợ sức khỏe đường ruột, nhất là đối với những người có người thân mắc bệnh Crohn. Với những người thuộc nhóm nguy cơ cao, việc trao đổi với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để được tư vấn chế độ ăn phù hợp vẫn là điều cần thiết.

https://www.medscape.com/viewarticle/two-dietary-fibers-may-cut-crohns-risk-certain-patients-2026a1000nqk?src=