Viêm tủy xương và cách phòng chống trong thời tiết lạnh

Bệnh viêm tủy xương là gì?

Viêm tủy xương là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính hoặc mạn tính ở xương, bao gồm tủy xương và các mô mềm xung quanh. Bệnh thường do các loại vi khuẩn như tụ cầu vàng hoặc liên cầu trùng gây ra. Những vi khuẩn này xâm nhập vào xương thông qua đường máu, sau khi cơ thể bị một trong các tình trạng sau:

• Gãy xương
• Nhọt hoặc vết loét trên da
• Viêm tai giữa
• Viêm phổi
• Hoặc bất kỳ bệnh nhiễm trùng nào khác

Bệnh có thể khởi phát nhanh chóng với những cơn đau dữ dội, hoặc cũng có thể diễn biến từ từ với ít triệu chứng đau hơn.

Viêm tủy xương cấp và mạn tính

• Viêm tủy xương cấp tính có các triệu chứng bùng phát một cách rầm rộ. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành viêm tủy xương mạn tính.
• Viêm tủy xương mạn tính là một bệnh lý kéo dài, với các giai đoạn bệnh không hoạt động xen kẽ với những đợt bùng phát. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của xương, gây biến dạng xương, hạn chế vận động và gây đau đớn cho người bệnh.

Đối với trẻ em, tổn thương tủy xương thường bắt đầu từ thân xương. Vì vậy, việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là yếu tố quan trọng nhất để ngăn chặn những hậu quả nghiêm trọng của bệnh.

Nguyên nhân và triệu chứng của viêm tủy xương

Nguyên nhân chính của bệnh viêm tủy xương là do vi khuẩn, đặc biệt là tụ cầu vàng, chiếm khoảng 50% các trường hợp. Các vi khuẩn khác bao gồm liên cầu, phế cầu, E.coli và trực khuẩn mủ xanh. Chúng xâm nhập vào máu từ một ổ nhiễm trùng trên cơ thể (như mụn nhọt, vết xước, viêm họng, viêm amidan) và đi đến xương, thường là ở những vùng giàu mạch máu như đầu xương dài, gây ra viêm nhiễm.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

• Chấn thương là nguyên nhân thuận lợi, làm suy giảm sức đề kháng của cơ thể.
• Suy nhược cơ thể do làm việc quá sức, ăn uống kém hoặc mệt mỏi cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Triệu chứng và diễn biến bệnh

Bệnh có thể diễn biến nhanh (cấp tính) hoặc từ từ (mạn tính).

• Viêm tủy xương cấp tính: Thường gặp ở trẻ em, chiếm 80% trường hợp.
  • Triệu chứng toàn thân: Sốt cao, rét run, sưng, nóng và đỏ vùng tổn thương.
  • Triệu chứng tại chỗ: Trẻ đau nhức ở chi, hạn chế vận động.
  • Ở người lớn, bệnh thường biểu hiện dưới dạng viêm đốt sống đĩa đệm, gây đau âm ỉ ở cột sống.
• Viêm tủy xương mạn tính: Bệnh diễn tiến kéo dài, có các giai đoạn không hoạt động xen kẽ với các đợt bùng phát.
• Đặc điểm nổi bật: Hình thành lỗ rò từ xương ra da, có mủ và đôi khi có cả mảnh xương chết chảy ra. Khi lỗ rò bị tắc, bệnh có thể bùng phát trở lại.

Viêm tủy xương cấp tính nếu không được điều trị kịp thời sẽ dễ chuyển thành mạn tính, gây ra biến dạng xương và hạn chế vận động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người bệnh.

Phòng ngừa viêm tủy xương

Phòng ngừa viêm tủy xương là một việc vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe xương khớp.

• Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời. Cách tốt nhất để phòng tránh bệnh là chăm sóc sức khỏe tổng thể và đặc biệt là kiểm soát các nguy cơ tiềm ẩn.
• Đầu tiên, hãy luôn giữ vệ sinh các vết thương hở sạch sẽ, dù là vết cắt nhỏ hay vết trầy xước. Vệ sinh vết thương đúng cách bằng xà phòng và nước, sau đó băng bó cẩn thận để tránh vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể, đặc biệt là vào xương.
• Đối với những người vừa phẫu thuật, việc tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn của bác sĩ về chăm sóc vết mổ là vô cùng cần thiết. Thứ hai, kiểm soát tốt các bệnh nền như tiểu đường hay bệnh thận mãn tính cũng giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và làm cho vết thương mau lành hơn.
• Cuối cùng, tăng cường hệ miễn dịch bằng cách có một chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, và hạn chế rượu bia, thuốc lá cũng là cách hiệu quả để cơ thể chống lại vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh khác.

Bằng cách áp dụng những biện pháp này, bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc viêm tủy xương và duy trì một cuộc sống khỏe mạnh.

• Thói quen lười mặc áo, không đủ ấm: Nhiều người Việt Nam vẫn còn chủ quan trong thời tiết lạnh. Khi nhiệt độ giảm xuống, sức đề kháng cũng bị suy giảm. Do đó điều quan trọng khi bước vào mùa đông là giữ ấm cơ thể. Hãy mặc quần áo nhiều lớp, áo có cổ, mặc quần áo khít để không bị nhiễm lạnh. Khi có dấu hiệu đau nhức, tế cứng, hãy làm ấm xung quanh vị trí bị nhiễm lạnh
• Ngồi làm việc nhiều giờ: Việc ngại đứng lên đi lại sẽ khiến các khớp bất động trong thời gian dài, ảnh hưởng đến các khớp. Để phòng ngừa, hãy chủ động vận động trong vài phút để cơ thể thoái mái và ngăn ngừa các bệnh thoái hóa cổ, vai, cột sống
• Ngại uống nước: Nhiều người có thói quen ngại uống nước khi trời trở lạnh. Khi không cảm thấy khát, họ thường bỏ qua việc này, nhưng chính điều đó có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của các khớp.
• Việc uống đủ nước mỗi ngày là vô cùng quan trọng, đặc biệt là trong mùa lạnh. Nước giúp cung cấp đủ chất bôi trơn cho các khớp và mô sụn, giúp chúng hoạt động trơn tru và hiệu quả. Vì vậy, hãy đảm bảo uống đủ nước để bảo vệ và duy trì sức khỏe tối ưu cho xương khớp của bạn.
• Ngại ăn rau xanh, quả chín: Khi thời tiết trở lạnh, nhiều người thường có xu hướng ăn các món chiên, xào hoặc đồ ăn chế biến sẵn có nhiều gia vị để cảm thấy ấm hơn, đồng thời lại ngại ăn rau củ. Thói quen này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe xương khớp.
• Để bảo vệ và duy trì sức khỏe xương khớp trong mùa lạnh, bạn nên xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng và đầy đủ dinh dưỡng. Điều này giúp kiểm soát cân nặng, tránh tình trạng thừa cân, béo phì gây áp lực lên các khớp. Đảm bảo cung cấp đủ protein, các loại vitamin (đặc biệt là vitamin C, D) và khoáng chất. Nên ăn nhiều thực phẩm giàu canxi như sữa, đậu phụ, các loại hạt, rau xanh. Ngoài ra, các món ăn giàu collagen cũng rất tốt cho khớp.
• Ngại vận động, tập thể dục: Nhiều người có thói quen ngại vận động và tập thể dục khi trời lạnh, đặc biệt là khi các khớp bị đau nhức. Tuy nhiên, việc giữ nguyên một tư thế và không cử động có thể khiến các khớp càng trở nên tê cứng và đau hơn.

Viêm tủy xương trong mùa lạnh

Mặc dù thời tiết lạnh không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh viêm tủy xương, nhưng nó có thể làm tăng cảm giác đau và khó chịu cho những người đã mắc các bệnh lý về xương khớp, bao gồm cả viêm tủy xương.

• Co cứng gân, cơ và mạch máu: Khi trời lạnh, nhiệt độ thấp và độ ẩm cao có thể làm cho gân và cơ bị co cứng, dịch khớp đặc hơn, dẫn đến khớp bị cứng và đau nhiều hơn. Sự lưu thông máu cũng kém đi, làm giảm lượng máu nuôi dưỡng xương khớp.
• Áp suất khí quyển: Một số nghiên cứu cho thấy những người bị viêm khớp có thể nhạy cảm với sự thay đổi của áp suất khí quyển. Khi áp suất giảm vào mùa đông hoặc khi thời tiết lạnh, các khớp, gân và cơ có xu hướng co lại, gây ra các cơn đau nhức.
• Hệ miễn dịch: Mùa đông là thời điểm các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp trên (như viêm họng, viêm amidan) và các bệnh nhiễm trùng khác dễ bùng phát. Vì viêm tủy xương thường xuất phát từ một ổ nhiễm trùng ở nơi khác trên cơ thể (như đã nói ở phần trước), nên nguy cơ mắc bệnh có thể tăng lên nếu hệ miễn dịch suy yếu và cơ thể dễ bị nhiễm khuẩn.

Để tri ân sự tin tưởng mà quý khách hàng đã dành cho Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM  thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam, VIAM Clinic gửi tặng bạn Chương trình "Tri Ân Bạn Cũ – Chào Đón Bạn Mới" với những ưu đãi đặc biệt: Tặng ngay 300K cho các dịch vụ khám dinh dưỡng & xét nghiệm và voucher giảm 10% khi mua TPBS tại Nhà thuốc VIAM.  Chi tiết tại đây.

Thời gian áp dụng: 15/12/2025 – 15/02/2026