Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Vai trò của màng cầu chất béo sữa (MFGM) với sức khỏe xương

Màng cầu chất béo sữa (Milk Fat Globule Membrane - MFGM) hay còn gọi là lớp màng bảo vệ chất béo trong sữa, là một cấu trúc phức tạp bao quanh giọt chất béo trong sữa mẹ hoặc sữa động vật. Nó chứa các thành phần quý phospholipid, glycoprotein và bioactive peptide có hoạt tính sinh học cao.

Trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu đã cho thấy MFGM không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển chức năng thần kinh và miễn dịch mà còn góp phần đáng kể vào sức khỏe xương. Cơ chế tác động của MFGM bao gồm việc hỗ trợ hấp thu canxi, điều hòa chuyển hóa xương, giảm viêm và cải thiện chức năng tế bào xương. Bài viết này tổng hợp và phân tích các bằng chứng khoa học về vai trò của MFGM đối với sức khỏe xương, đồng thời đề xuất những tiềm năng ứng dụng trong dinh dưỡng cộng đồng và y tế lâm sàng.

Giới thiệu về MFGM

Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy các thành phần sinh học trong sữa – đặc biệt là MFGM đóng vai trò quan trọng trong duy trì cấu trúc và chuyển hóa xương.

Màng cầu chất béo sữa (MFGM), Ảnh: Wikipedia

MFGM là lớp màng có 3  lớp bao quanh giọt chất béo sữa, thành phần bao gồm phospholipid, sphingomyelin, glycoprotein, cholesterol và các protein chức năng như butyrophilin, xanthine oxidase, mucin-1, và lactadherin. Những thành phần này tham gia vào nhiều quá trình sinh học như điều hòa viêm, biệt hóa tế bào, và cân bằng nội môi lipid, từ đó ảnh hưởng gián tiếp và trực tiếp đến chuyển hóa xương.

Đặc tính sinh học của MFGM

Thành phần chính của MFGM bao gồm:

  • Phospholipid (35–40%): chủ yếu là phosphatidylcholine, phosphatidylethanolamine, phosphatidylserine và sphingomyelin, đóng vai trò trong cấu trúc màng tế bào và truyền tín hiệu nội bào.
  • Protein màng (25–30%): bao gồm butyrophilin, mucin-1, lactadherin và xanthine oxidase – những protein có hoạt tính sinh học cao, giúp điều hòa phản ứng viêm và bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa.
  • Glycoprotein và glycolipid: tham gia vào quá trình miễn dịch và kết dính tế bào, góp phần vào sự toàn vẹn mô.

Tham khảo thêm: Chế độ ăn để giữ xương chắc khỏe suốt đời

Cơ chế tác động của MFGM đến sức khỏe xương

1. Tác động đến chuyển hóa xương

Một số nghiên cứu in vitro và in vivo cho thấy MFGM và các thành phần lipid của chúng (đặc biệt là sphingomyelin và phosphatidylserine) có thể kích thích sự biệt hóa của tế bào tạo xương (osteoblasts) và ức chế tế bào hủy xương (osteoclasts).

Trong một nghiên cứu trên động vật, bổ sung MFGM trong khẩu phần của chuột bị mất xương do cắt buồng trứng giúp cải thiện mật độ khoáng xương (BMD) và giảm các chỉ dấu tiêu xương.

2. Tăng hấp thu và sử dụng canxi

Các phospholipid trong MFGM, đặc biệt là phosphatidylserinesphingomyelin, có khả năng tạo phức với ion Ca²⁺, giúp tăng độ hòa tan và hấp thu canxi ở ruột non.

Ngoài tác động trực tiếp lên niêm mạc ruột, các glycoprotein của MFGM như Mucin-1 và Lactadherin còn hỗ trợ duy trì hệ vi sinh đường ruột có lợi, làm giảm pH và tăng ion hóa canxi – điều kiện thuận lợi cho hấp thu khoáng chất.

Ở mô xương, một số thành phần phospholipid của MFGM được chứng minh giúp tăng hoạt tính enzyme alkaline phosphatase (ALP) và kích thích tế bào tạo xương, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng canxi trong khoáng hóa xương.

Tham khảo thêm: 6 dấu hiệu cảnh báo loãng xương dễ bị bỏ qua

3. Giảm viêm và giảm stress oxy hóa

Tình trạng viêm mạn tính và stress oxy hóa là những yếu tố làm tăng quá trình tiêu xương. Các protein và lipid hoạt tính sinh học trong MFGM có tác dụng kháng viêm thông qua việc điều hòa NF-κB và cytokine (IL-6, TNF-α). Điều này góp phần bảo vệ mô xương và giảm tốc độ mất xương do tuổi tác hoặc rối loạn nội tiết.

4. Cải thiện sức mạnh cơ – xương

Bên cạnh vai trò trực tiếp trong chuyển hóa xương, MFGM còn góp phần cải thiện sức mạnh cơ – xương thông qua tác động lên khối cơ và chức năng vận động. Nhiều nghiên cứu gần đây đã khẳng định rằng mối liên kết sinh học giữa cơ và xương – gọi là “đơn vị cơ – xương” (muscle–bone unit) – đóng vai trò trung tâm trong việc duy trì cấu trúc và chức năng hệ vận động.

Thành phần phospholipid và Sphingomyelin trong MFGM giúp tối ưu hóa chức năng màng tế bào cơ, tăng cường truyền tín hiệu thần kinh – cơ, đồng thời cải thiện khả năng co cơ và phục hồi sau vận động.

Một số protein đặc hiệu trong MFGM như Butyrophilin và Lactadherin có tác dụng điều hòa phản ứng viêm và giảm tổn thương cơ do stress oxy hóa, từ đó hỗ trợ duy trì sức mạnh cơ trong dài hạn.

Tham khảo thêm: Điều gì xảy ra với xương của bạn khi bạn uống sữa thường xuyên?

Khuyến cáo của Chuyên gia dinh dưỡng VIAM

MFGM là một thành phần sinh học quý giá của sữa, không chỉ đóng vai trò trong phát triển não và hệ miễn dịch mà còn góp phần quan trọng vào duy trì và cải thiện sức khỏe xương. Thông qua các cơ chế tác động lên tế bào xương, tăng hấp thu canxi, điều hòa viêm và stress oxy hóa, MFGM mở ra triển vọng mới trong dinh dưỡng phòng ngừa loãng xương và hỗ trợ sức khỏe cơ – xương – khớp.

Anlene Gold là sữa dinh dưỡng dành cho người trên 40 tuổi, cung cấp canxi, vitamin D, collagen, đạm và màng cầu chất béo sữa MFGM giúp tăng cường sức khỏe xương, cơ và khớp.

MFGM là thành phần sinh học tự nhiên trong sữa, hỗ trợ duy trì cấu trúc cơ – khớp, cải thiện khả năng vận động và thăng bằng cơ thể.

 

Tài liệu tham khảo

  1. Yano M, Minegishi Y, Sugita S, Ota N. Milk fat globule membrane supplementation with voluntary running exercise attenuates age-related motor dysfunction by suppressing neuromuscular junction abnormalities in mice. Exp Gerontol. 2017 Oct 15;97:29-37. doi: 10.1016/j.exger.2017.07.012. Epub 2017 Jul 18. PMID: 28729214.
  2. Rogers, T.S., Demmer, E., Rivera, N. et al. The role of a dairy fraction rich in milk fat globule membrane in the suppression of postprandial inflammatory markers and bone turnover in obese and overweight adults: an exploratory study. Nutr Metab (Lond) 14, 36 (2017). https://doi.org/10.1186/s12986-017-0189-z
  3. HAN L, MAO X. Effects of Milk Fat Globule Membrane Supplementation to Rats During Pregnancy and Lactation on Bone Growth and Bone Health of Offspring. Journal of Food Science and Technology, 2024, 42(5): 33-40. https://doi.org/10.12301/spxb202200936.
Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam -
Bình luận
Tin mới
  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

Xem thêm