Khả năng sinh sản của nam giới và nữ giới suy giảm theo tuổi. Tuổi càng cao thì càng khó có thể thụ thai hơn và nguy cơ biến chứng thai kỳ cũng cao hơn.
Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản
Khả năng sinh sản của nam và nữ giới giảm theo tuổi. Đối với phụ nữ, khả năng sinh sản sẽ cao cao nhất ở tuổi vị thành niên và đầu những năm 20 tuổi, và có thể bắt đầu giảm ở tuổi 30.
Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) , khoảng 1/4 phụ nữ khỏe mạnh ở độ tuổi 20 hoặc 30 đều có khả năng thụ thai trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt, trong khi tỷ lệ này chỉ là 1/10 với phụ nữ khỏe mạnh ở độ tuổi 40. Điều này là do, khi phụ nữ có tuổi, nguồn cung cấp và khả năng tồn tại của trứng sẽ giảm. Ngoài ra, nồng độ hormone có thể thay đổi, khiến cơ thể gặp khó khăn để có được thai kỳ khỏe mạnh.
Tuổi tác cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới, nhưng sự suy giảm ở nam giới ít dự đoán được hơn so với nữ giới. Ngoài ra, nam giới trên 45 tuổi có thể khiến việc thụ thai trở nên khó khăn hơn. Nó cũng có thể làm tăng khả năng biến chứng thai kỳ.
Cụ thể, tuổi càng cao có thể làm tăng nguy cơ :
Sảy thai
Bất thường di truyền
Hở hàm ếch
Tiểu đường thai kỳ
Tiền sản giật
Sinh non
Cân nặng khi sinh thấp
Bệnh tim
Co giật
Ảnh hưởng đến thai kỳ
Cha mẹ cao tuổi có thể làm tăng khả năng xuất hiện các bất thường bẩm sinh và sảy thai.
Bất thường bẩm sinh
Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, 1 trên 33 trẻ ở Hoa Kỳ sinh ra có các bất thường bẩm sinh.
Một nghiên cứu năm 2015 cho thấy phụ nữ từ 40 tuổi trở lên có nhiều nguy cơ sinh con với các dị tật bẩm sinh, bao gồm:
Liền sớm khớp sọ, bệnh mà các thóp của sọ liền sớm
Lỗ đái thấp - một dị tật mà niệu đạo hình thành ở mặt dưới của dương vật
Teo thực quản bẩm sinh, trong đó thực quản không kết nối với dạ dày
Tuổi mẹ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh em bé mắc hội chứng Down. Theo CDC, khoảng 1 trên 700 trẻ sơ sinh được sinh ra ở Mỹ mắc hội chứng Down. Đây là bệnh lý do thừa nhiễm sắc thể, khi đó cơ thể người có 47 nhiễm sắc thể thay vì 46 nhiễm sắc thể như bình thường. Thông thường nhiễm sắc thể thừa này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển tinh thần và thể chất của em bé trước và sau khi sinh.
Biểu đồ dưới đây mô tả mức độ ảnh hưởng của tuổi mẹ đến khả năng sinh em bé mắc hội chứng Down:
|
Tuổi mẹ |
Cơ hội của hội chứng Down |
|
20 năm |
1 trên 1.480 |
|
30 năm |
1 trong 940 |
|
35 năm |
1 trong 353 |
|
40 năm |
1 trên 85 |
|
45 năm |
1 trên 35 |
Mang thai và thai chết lưu
Thụ thai khi tuổi đã cao cũng có thể làm tăng nguy cơ sảy thai. Một nghiên cứu năm 2019 về phụ nữ ở Na Uy cho thấy,mặc dù tỷ lệ sảy thai chung là 12,8%, tỷ lệ này ở phụ nữ từ 45 tuổi trở lên là 53%.
Điều quan trọng là cần lưu ý rằng có một loạt các yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ sảy thai. Các tác giả của nghiên cứu trên cũng nhận định những lần sảy thai và các biến chứng thai kỳ trước đó cũng được coi là các yếu tố nguy cơ.
Nguy cơ thai chết lưu cũng tăng theo tuổi của mẹ. Các số liệu dưới đây đến từ một nghiên cứu dựa trên dân số năm 2015 tại Thụy Điển:
|
Tuổi mẹ |
Nguy cơ thai chết lưu |
|
25 tuổi29 năm |
0,27% |
|
30 tuổi34 năm |
0,31% |
|
35 tuổi39 năm |
0,40% |
|
Hơn 40 năm |
0,53% |
Tiền sản giật
Tiền sản giật là một tình trạng đặc trưng bởi huyết áp cao, và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong mẹ và bệnh tật ở trẻ sơ sinh. ACOG lưu ý rằng huyết áp bắt đầu tăng thường sau tuần thứ 20 của thai kỳ.
Các rối loạn do tăng huyết áp, bao gồm tiền sản giật, ảnh hưởng đến 10% thai kỳ trên toàn thế giới. Nguy cơ tiền sản giật cao hơn ở những phụ nữ mang thai trên 40 tuổi.
Bất cứ ai gặp các triệu chứng tiền sản giật nên đến các cơ sở y tế ngay. Một số triệu chứng này bao gồm:
sưng ở mặt và tay
giảm tần suất và lượng nước tiểu
khó thở
cáu gắt
những thay đổi về tầm nhìn, chẳng hạn như tăng độ nhạy cảm với ánh sáng hoặc nhìn thấy những tia sáng
tăng cân 1.5-2.5kg trong 1 tuần
đau đầu
đau bụng
buồn nôn
nôn
Khi nào thì nên đến gặp bác sĩ hỗ trợ sinh sản ?
Dù nguy cơ biến chứng thai kỳ có tăng lên sau 35 tuổi, thì nhiều phụ nữ ở độ tuổi này vẫn có thai kỳ khỏe mạnh. Theo ACOG , nếu phụ nữ trên 35 tuổi đã cố gắng mang thai, không có kết quả, trong ít nhất 6 tháng, thì có thể đến gặp bác sĩ hỗ trợ sinh sản. Ngoài ra, bất kỳ phụ nữ nào trên 40 tuổi nên được khám tổng quát trước khi cố gắng thụ thai. Một chuyên gia về hỗ trợ sinh sản có thể kiểm tra mức độ hormone, đề xuất các cách để tăng khả năng sinh sản, và cung cấp các lựa chọn điều trị, nếu cần thiết.
Đối với bất cứ ai đang cố gắng thụ thai, chăm sóc trước khi sinh đúng cách là điều cần thiết.
Lựa chọn thay thế
Nếu một phụ nữ gặp khó khăn khi mang thai hoặc muốn trì hoãn việc mang thai, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) hoặc trứng đông lạnh có thể là lựa chọn hữu ích. IVF liên quan đến việc kết hợp tinh trùng với trứng bên ngoài cơ thể. Nếu phôi phát triển, một người phụ nữ có thể chọn cấy nó hoặc đông lạnh nó và lưu trữ. Một lựa chọn khác là bảo quản lạnh noãn bào - đông lạnh và lưu trữ trứng để sử dụng vào một ngày sau đó. Tuy nhiên, những lựa chọn thay thế này có thể tốn kém.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mang thai và tuổi tác của chị em
Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.