Ung thư buồng trứng và tuổi tác
Có rất nhiều mối liên quan giữa sự phát triển của ung thư buồng trứng và tuổi tác. Đó không chỉ là sự tăng tỷ lệ ung thư theo tuổi mà còn là nhiều yếu tố nguy cơ đã được biết đến liên quan đến tuổi và các sự kiện về sức khỏe sinh sản trong đời.
Ung thư buồng trứng và tuổi tác
Yếu tố liên quan đến tuổi
Ung thư buồng trứng thường rất hiếm gặp ở phụ nữ dưới 40 tuổi (theo Hội Ung thư Mỹ - ACS). 50% trong số tất cả các ca ung thư buồng trứng xảy ra ở những phụ nữ trên 63 tuổi, và tỷ lệ mắc ung thư buồng trứng cao nhất là những phụ nữ từ 55 đến 64 tuổi. Ung thư buồng trứng sẽ dễ xảy ra hơn sau khi phụ nữ mãn kinh.
Dưới đây là tỷ lệ mắc ung thư buồng trứng theo nhóm tuổi tại Mỹ
|
Nhóm tuổi |
Tỷ lệ số ca mắc mới |
|
Dưới 20 tuổi |
1.2% |
|
20-34 |
3.7% |
|
35-44 |
7.2% |
|
45-54 |
18.6% |
|
55-64 |
23.9% |
|
65-74 |
20.7% |
|
75-84 |
16.6% |
|
Trên 84 tuổi |
8.1% |
Nguồn: Báo cáo SEER, 2007-2011
Tỷ lệ sống sau khi mắc ung thư cũng sẽ thay đổi theo tuổi. Tỷ lệ tử vong cao nhất xảy ra ở những phụ nữ từ 75-84 tuổi. Tuổi tử vong trung bình là 71. Dưới đây là bảng thống kê về tỷ lệ tử vong theo tuổi
|
Nhóm tuổi |
Tỷ lệ tử vong |
|
Dưới 20 tuổi |
0.1% |
|
20-34 |
0.7% |
|
35-44 |
2.5% |
|
45-54 |
10.5% |
|
55-64 |
21.1% |
|
65-74 |
25.2% |
|
75-84 |
25.8% |
|
Trên 84 tuổi |
14.2% |
Nguồn: Báo cáo SEER, 2007-2011.
Nguy cơ liên quan đến các sự kiện về sức khỏe sinh sản
Độ tuổi người phụ nữ xuất hiện các sự kiện về sức khỏe sinh sản cũng đóng một vai trò quan trọng trong nguy cơ phát triển ung thư buồng trứng.
- Yếu tố đầu tiên là chu kỳ kinh nguyệt. Nếu bạn có kinh trước 12 tuổi, bạn sẽ có nguy cơ bị ung thư buồng trứng cao hơn những người bắt đầu có kinh ở độ tuổi muộn hơn. Những người mãn kinh sau tuổi 50 cũng có nguy cơ cao hơn những người mãn kinh sớm.
- 2 yếu tố nguy cơ khác là tuổi mang thai lần đầu và số lần mang thai. Nếu bạn mang thai lần đầu trước 26 tuổi, nguy cơ ung thư buồng trứng của bạn sẽ thấp hơn những người mang thai lần đầu sau 26 tuổi. Sau đó, mỗi một lần mang thai an toàn sẽ giúp làm giảm nguy cơ của bạn đi một chút. Sinh con đầu lòng sau tuổi 35 hoặc chưa bao giờ sinh con sẽ làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng của bạn.
Tuổi tác là một yếu tố lớn, nhưng không phải là yếu tố nguy cơ duy nhất của ung thư buồng trứng. Tiền sử gia đình cũng đóng một vai trò quan trọng. Bạn sẽ dễ bị ung thư buồng trứng hơn nếu mẹ, chị gái hoặc con gái bạn bị ung thư buồng trứng. Có một loại bất thường về gen, ví dụ như bất thường ở gen BRCA1 và BRCA2 sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư buồng trứng. Bạn có thể có các bất thường về gen này do bố hoặc mẹ. Bất thường về gen BRCA cũng sẽ làm tăng nguy cơ bị ung thư vú.
Phụ nữ đã từng được chẩn đoán bị ung thư vú cũng sẽ có nguy cơ ung thư buồng trứng cao hơn. Béo phì, đặc biệt là khi chỉ số khối cơ thể (BMI) lớn hơn 30 cũng sẽ làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng của bạn.
Vô sinh hoặc sử dụng các thuốc kích thích sinh sản cũng có thể dẫn đến nguy cơ cao hơn. Nguy cơ tương tự cũng xảy ra ở những người điều trị thay thế hormone sau khi mãn kinh, đặc biệt là khi bạn chỉ sử dụng estrogen trong vòng hơn 5 năm.
Tuy nhiên, bạn nên nhớ rằng, việc có rất nhiều yếu tố nguy cơ không đồng nghĩa với việc chắc chắn bạn sẽ bị ung thư buồng trứng. Ngược lại, những phụ nữ không có yếu tố nguy cơ nào không có nghĩa là sẽ không bao giờ bị bệnh.
Làm giảm các yếu tố nguy cơ
Thắt ống dẫn trứng sẽ làm giảm 2/3 nguy cơ ung thư buồng trứng của bạn. Phẫu thuật cắt bỏ tử cung có thể làm giảm 1/3 nguy cơ (theo ACS). Ở những phụ nữ bị bất thường về gen BRCA, cắt bỏ buồng trứng có thể làm giảm 80-90% nguy cơ (theo Mayo Clinic).
Các nhà nghiên cứu không biết chính xác nguyên nhân của ung thư buồng trứng, nhưng việc biết bạn là đối tượng nguy cơ cao có thể sẽ giúp ích cho bạn.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Toàn cảnh về ung thư buồng trứng
-
Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi
Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
-
8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương
Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
-
Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
-
FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
-
Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
-
Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
-
Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
-
7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.
