Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

TÌnh trạng hạ thân nhiệt đột ngột

Hạ thân nhiệt là tình trạng xảy ra khi nhiệt độ trong cơ thể con người giảm xuống dưới 35 độ C. Đây là một tình trạng y tế cực kỳ nguy hiểm. Khi cơ thể bị hạ thân nhiệt, các hệ thống như tim mạch, hệ thần kinh và các cơ quan khác sẽ không thể hoạt động bình thường. Nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có thể dẫn tới hệ tim mạch và hô hấp dừng hoạt động, nặng nhất là tử vong.

1. Triệu chứng

Khi nhiệt độ bắt đầu giảm, cơ thể có thể bắt đầu run. Run là phản ứng tự làm ấm của cơ thể. Đây là cơ chế tự vệ chống lại tình trạng giảm nhiệt độ.

Các triệu chứng của hạ thân nhiệt bao gồm:

  • Rùng mình.
  • Nói lắp bắp 
  • Thở chậm, nông.
  • Mạch yếu.
  • Vụng về hoặc thiếu phối hợp.
  • Ngủ gà hoặc lờ đờ.
  • Lú lẫn hoặc mất trí nhớ.
  • Mất ý thức.
  • Ở trẻ sơ sinh, da đỏ tươi, lạnh.

Những người bị hạ thân nhiệt thường không nhận thức được tình trạng của mình. Các triệu chứng thường bắt đầu từ từ. Ngoài ra, những người bị hạ thân nhiệt khó có thể để ý tới tình trạng sức khỏe của bản thân. Hoang tưởng, mất phương hướng nhận thức là biểu hiện tâm lý rõ nhất của việc bị hạ thân nhiệt.

2. Nguyên nhân:

Hạ thân nhiệt xảy ra khi cơ thể mất nhiệt nhanh hơn tốc độ sản sinh nhiệt. Nguyên nhân phổ biến nhất gây hạ thân nhiệt là tiếp xúc với điều kiện thời tiết lạnh hoặc nước lạnh. Tuy nhiên, việc tiếp xúc lâu dài với bất kỳ môi trường nào lạnh hơn cơ thể có thể dẫn đến hạ thân nhiệt nếu người bệnh mặc quần áo không phù hợp hoặc không thể kiểm soát được điều kiện thời tiết.

Các nguyên nhân phổ biến dẫn đến hạ thân nhiệt bao gồm:

  • Mặc quần áo không đủ ấm so với điều kiện thời tiết.
  • Ở ngoài trời lạnh quá lâu.
  • Không thể cởi bỏ quần áo ướt hoặc di chuyển đến nơi ấm áp, khô ráo.
  • Ngã xuống nước, chẳng hạn như trong tai nạn thuyền.
  • Sống trong nhà quá lạnh, do hệ thống sưởi kém hoặc quá nhiều điều hòa.
3. Các tác động ảnh hưởng tới hạ thân nhiệt:

Các cơ chế mất nhiệt từ cơ thể bao gồm:

  • Nhiệt bức xạ: Phần lớn nhiệt mất đi là do nhiệt bức xạ từ các bề mặt không được bảo vệ của cơ thể.
  • Tiếp xúc trực tiếp: Tiếp xúc trực tiếp với vật rất lạnh sẽ làm mất nhiệt khỏi cơ thể. Ví dụ bao gồm tiếp xúc với nước lạnh hoặc mặt đất lạnh. Vì nước rất tốt trong việc truyền nhiệt từ cơ thể, nhiệt độ cơ thể bị mất nhanh hơn nhiều trong nước lạnh so với trong không khí lạnh. Tương tự, nhiệt độ cơ thể mất đi nhanh hơn nhiều nếu quần áo ướt, chẳng hạn như khi bị dính mưa.
  • Gió: Gió làm giảm nhiệt độ cơ thể bằng cách mang đi lớp không khí ấm mỏng trên bề mặt da. Yếu tố gió lạnh đóng vai trò quan trọng trong việc gây mất nhiệt.

4. Các yếu tố nguy cơ:

  • Kiệt sức: Mệt mỏi làm giảm khả năng chịu nhiệt của cơ thể.
  • Tuổi cao: Khả năng điều hòa nhiệt độ và cảm nhận lạnh của cơ thể có thể giảm dần theo tuổi tác. Và một số người lớn tuổi có thể không thể nói với ai đó khi họ bị lạnh hoặc không thể di chuyển đến nơi ấm áp nếu họ cảm thấy lạnh.
  • Trẻ em mất nhiệt nhanh hơn người lớn: Trẻ em cũng có thể phớt lờ cái lạnh vì mải chơi. Chúng có thể không có khả năng phán đoán để mặc quần áo phù hợp trong thời tiết lạnh hoặc không biết cách thoát khỏi cái lạnh khi cần.
  • Các bệnh lý tâm lý: Những người mắc bệnh tâm thần, chứng mất trí nhớ hoặc các tình trạng khác ảnh hưởng đến khả năng phán đoán có thể không mặc quần áo phù hợp với thời tiết hoặc không hiểu được nguy cơ của thời tiết lạnh. Người mắc chứng mất trí nhớ có thể đi lang thang khỏi nhà hoặc dễ bị lạc, khiến họ dễ bị mắc kẹt bên ngoài trong thời tiết lạnh hoặc ẩm ướt.
  • Sử dụng chất kích thích và đồ uống có cồn: Rượu bia có thể khiến cơ thể cảm thấy ấm áp bên trong, nhưng lại khiến các mạch máu giãn nở. Kết quả là, bề mặt da mất nhiệt nhanh hơn. Rượu bia cũng làm giảm phản ứng run rẩy tự nhiên của cơ thể.
  • Ngoài ra, việc sử dụng rượu bia hoặc ma túy có thể ảnh hưởng đến khả năng phán đoán về việc cần vào nhà hoặc mặc quần áo ấm trong điều kiện thời tiết lạnh. Một người say rượu và ngất xỉu trong thời tiết lạnh có khả năng bị hạ thân nhiệt.
  • Một số tình trạng bệnh lý: Một số rối loạn sức khỏe ảnh hưởng đến khả năng điều hòa nhiệt độ cơ thể. Ví dụ bao gồm suy giáp, suy dinh dưỡng hoặc chán ăn tâm thần; tiểu đường; đột quỵ; viêm khớp nặng; bệnh Parkinson; chấn thương; và chấn thương tủy sống.
  • Thuốc: Một số loại thuốc có thể làm thay đổi khả năng điều hòa nhiệt độ của cơ thể. Ví dụ bao gồm một số loại thuốc chống trầm cảm, thuốc chống loạn thần, thuốc giảm đau gây nghiện và thuốc an thần.

5. Các biện pháp phòng ngừa hạ thân nhiệt:

  • Mặc quần áo ấm và mặc nhiều lớp để ngăn nhiệt thoát ra khỏi đầu, mặt và cổ. Đeo găng tay để giữ ấm. Quần áo làm từ len, lụa hoặc vải polypropylene giữ nhiệt tốt hơn vải cotton.
  • Tránh hoạt động nặng để làm khô và hạn chế đổ mồ hôi nhiều khi trời lạnh.
  • Luôn giữ tay chân khô ráo, không mặc quần áo ướt hoặc đẫm mồ hôi.
  • Hạn chế sử dụng bia rượu trong mùa đông để sụt giảm nhiệt độ cơ thể.
  • Đối với trẻ em, hãy mặc cho trẻ quần áo nhiều lớp, đeo găng tay, tất và mũ nhiệt để giữ ấm cho trẻ. Hãy chọn quần áo làm từ chất liệu dệt chặt, chống thấm nước. 
Bình luận
Tin mới
  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

  • 14/10/2026

    5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện

    Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.

Xem thêm