Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

TÌnh trạng hạ thân nhiệt đột ngột

Hạ thân nhiệt là tình trạng xảy ra khi nhiệt độ trong cơ thể con người giảm xuống dưới 35 độ C. Đây là một tình trạng y tế cực kỳ nguy hiểm. Khi cơ thể bị hạ thân nhiệt, các hệ thống như tim mạch, hệ thần kinh và các cơ quan khác sẽ không thể hoạt động bình thường. Nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có thể dẫn tới hệ tim mạch và hô hấp dừng hoạt động, nặng nhất là tử vong.

1. Triệu chứng

Khi nhiệt độ bắt đầu giảm, cơ thể có thể bắt đầu run. Run là phản ứng tự làm ấm của cơ thể. Đây là cơ chế tự vệ chống lại tình trạng giảm nhiệt độ.

Các triệu chứng của hạ thân nhiệt bao gồm:

  • Rùng mình.
  • Nói lắp bắp 
  • Thở chậm, nông.
  • Mạch yếu.
  • Vụng về hoặc thiếu phối hợp.
  • Ngủ gà hoặc lờ đờ.
  • Lú lẫn hoặc mất trí nhớ.
  • Mất ý thức.
  • Ở trẻ sơ sinh, da đỏ tươi, lạnh.

Những người bị hạ thân nhiệt thường không nhận thức được tình trạng của mình. Các triệu chứng thường bắt đầu từ từ. Ngoài ra, những người bị hạ thân nhiệt khó có thể để ý tới tình trạng sức khỏe của bản thân. Hoang tưởng, mất phương hướng nhận thức là biểu hiện tâm lý rõ nhất của việc bị hạ thân nhiệt.

2. Nguyên nhân:

Hạ thân nhiệt xảy ra khi cơ thể mất nhiệt nhanh hơn tốc độ sản sinh nhiệt. Nguyên nhân phổ biến nhất gây hạ thân nhiệt là tiếp xúc với điều kiện thời tiết lạnh hoặc nước lạnh. Tuy nhiên, việc tiếp xúc lâu dài với bất kỳ môi trường nào lạnh hơn cơ thể có thể dẫn đến hạ thân nhiệt nếu người bệnh mặc quần áo không phù hợp hoặc không thể kiểm soát được điều kiện thời tiết.

Các nguyên nhân phổ biến dẫn đến hạ thân nhiệt bao gồm:

  • Mặc quần áo không đủ ấm so với điều kiện thời tiết.
  • Ở ngoài trời lạnh quá lâu.
  • Không thể cởi bỏ quần áo ướt hoặc di chuyển đến nơi ấm áp, khô ráo.
  • Ngã xuống nước, chẳng hạn như trong tai nạn thuyền.
  • Sống trong nhà quá lạnh, do hệ thống sưởi kém hoặc quá nhiều điều hòa.
3. Các tác động ảnh hưởng tới hạ thân nhiệt:

Các cơ chế mất nhiệt từ cơ thể bao gồm:

  • Nhiệt bức xạ: Phần lớn nhiệt mất đi là do nhiệt bức xạ từ các bề mặt không được bảo vệ của cơ thể.
  • Tiếp xúc trực tiếp: Tiếp xúc trực tiếp với vật rất lạnh sẽ làm mất nhiệt khỏi cơ thể. Ví dụ bao gồm tiếp xúc với nước lạnh hoặc mặt đất lạnh. Vì nước rất tốt trong việc truyền nhiệt từ cơ thể, nhiệt độ cơ thể bị mất nhanh hơn nhiều trong nước lạnh so với trong không khí lạnh. Tương tự, nhiệt độ cơ thể mất đi nhanh hơn nhiều nếu quần áo ướt, chẳng hạn như khi bị dính mưa.
  • Gió: Gió làm giảm nhiệt độ cơ thể bằng cách mang đi lớp không khí ấm mỏng trên bề mặt da. Yếu tố gió lạnh đóng vai trò quan trọng trong việc gây mất nhiệt.

4. Các yếu tố nguy cơ:

  • Kiệt sức: Mệt mỏi làm giảm khả năng chịu nhiệt của cơ thể.
  • Tuổi cao: Khả năng điều hòa nhiệt độ và cảm nhận lạnh của cơ thể có thể giảm dần theo tuổi tác. Và một số người lớn tuổi có thể không thể nói với ai đó khi họ bị lạnh hoặc không thể di chuyển đến nơi ấm áp nếu họ cảm thấy lạnh.
  • Trẻ em mất nhiệt nhanh hơn người lớn: Trẻ em cũng có thể phớt lờ cái lạnh vì mải chơi. Chúng có thể không có khả năng phán đoán để mặc quần áo phù hợp trong thời tiết lạnh hoặc không biết cách thoát khỏi cái lạnh khi cần.
  • Các bệnh lý tâm lý: Những người mắc bệnh tâm thần, chứng mất trí nhớ hoặc các tình trạng khác ảnh hưởng đến khả năng phán đoán có thể không mặc quần áo phù hợp với thời tiết hoặc không hiểu được nguy cơ của thời tiết lạnh. Người mắc chứng mất trí nhớ có thể đi lang thang khỏi nhà hoặc dễ bị lạc, khiến họ dễ bị mắc kẹt bên ngoài trong thời tiết lạnh hoặc ẩm ướt.
  • Sử dụng chất kích thích và đồ uống có cồn: Rượu bia có thể khiến cơ thể cảm thấy ấm áp bên trong, nhưng lại khiến các mạch máu giãn nở. Kết quả là, bề mặt da mất nhiệt nhanh hơn. Rượu bia cũng làm giảm phản ứng run rẩy tự nhiên của cơ thể.
  • Ngoài ra, việc sử dụng rượu bia hoặc ma túy có thể ảnh hưởng đến khả năng phán đoán về việc cần vào nhà hoặc mặc quần áo ấm trong điều kiện thời tiết lạnh. Một người say rượu và ngất xỉu trong thời tiết lạnh có khả năng bị hạ thân nhiệt.
  • Một số tình trạng bệnh lý: Một số rối loạn sức khỏe ảnh hưởng đến khả năng điều hòa nhiệt độ cơ thể. Ví dụ bao gồm suy giáp, suy dinh dưỡng hoặc chán ăn tâm thần; tiểu đường; đột quỵ; viêm khớp nặng; bệnh Parkinson; chấn thương; và chấn thương tủy sống.
  • Thuốc: Một số loại thuốc có thể làm thay đổi khả năng điều hòa nhiệt độ của cơ thể. Ví dụ bao gồm một số loại thuốc chống trầm cảm, thuốc chống loạn thần, thuốc giảm đau gây nghiện và thuốc an thần.

5. Các biện pháp phòng ngừa hạ thân nhiệt:

  • Mặc quần áo ấm và mặc nhiều lớp để ngăn nhiệt thoát ra khỏi đầu, mặt và cổ. Đeo găng tay để giữ ấm. Quần áo làm từ len, lụa hoặc vải polypropylene giữ nhiệt tốt hơn vải cotton.
  • Tránh hoạt động nặng để làm khô và hạn chế đổ mồ hôi nhiều khi trời lạnh.
  • Luôn giữ tay chân khô ráo, không mặc quần áo ướt hoặc đẫm mồ hôi.
  • Hạn chế sử dụng bia rượu trong mùa đông để sụt giảm nhiệt độ cơ thể.
  • Đối với trẻ em, hãy mặc cho trẻ quần áo nhiều lớp, đeo găng tay, tất và mũ nhiệt để giữ ấm cho trẻ. Hãy chọn quần áo làm từ chất liệu dệt chặt, chống thấm nước. 
Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

Xem thêm