Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

TÌnh trạng hạ thân nhiệt đột ngột

Hạ thân nhiệt là tình trạng xảy ra khi nhiệt độ trong cơ thể con người giảm xuống dưới 35 độ C. Đây là một tình trạng y tế cực kỳ nguy hiểm. Khi cơ thể bị hạ thân nhiệt, các hệ thống như tim mạch, hệ thần kinh và các cơ quan khác sẽ không thể hoạt động bình thường. Nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có thể dẫn tới hệ tim mạch và hô hấp dừng hoạt động, nặng nhất là tử vong.

1. Triệu chứng

Khi nhiệt độ bắt đầu giảm, cơ thể có thể bắt đầu run. Run là phản ứng tự làm ấm của cơ thể. Đây là cơ chế tự vệ chống lại tình trạng giảm nhiệt độ.

Các triệu chứng của hạ thân nhiệt bao gồm:

  • Rùng mình.
  • Nói lắp bắp 
  • Thở chậm, nông.
  • Mạch yếu.
  • Vụng về hoặc thiếu phối hợp.
  • Ngủ gà hoặc lờ đờ.
  • Lú lẫn hoặc mất trí nhớ.
  • Mất ý thức.
  • Ở trẻ sơ sinh, da đỏ tươi, lạnh.

Những người bị hạ thân nhiệt thường không nhận thức được tình trạng của mình. Các triệu chứng thường bắt đầu từ từ. Ngoài ra, những người bị hạ thân nhiệt khó có thể để ý tới tình trạng sức khỏe của bản thân. Hoang tưởng, mất phương hướng nhận thức là biểu hiện tâm lý rõ nhất của việc bị hạ thân nhiệt.

2. Nguyên nhân:

Hạ thân nhiệt xảy ra khi cơ thể mất nhiệt nhanh hơn tốc độ sản sinh nhiệt. Nguyên nhân phổ biến nhất gây hạ thân nhiệt là tiếp xúc với điều kiện thời tiết lạnh hoặc nước lạnh. Tuy nhiên, việc tiếp xúc lâu dài với bất kỳ môi trường nào lạnh hơn cơ thể có thể dẫn đến hạ thân nhiệt nếu người bệnh mặc quần áo không phù hợp hoặc không thể kiểm soát được điều kiện thời tiết.

Các nguyên nhân phổ biến dẫn đến hạ thân nhiệt bao gồm:

  • Mặc quần áo không đủ ấm so với điều kiện thời tiết.
  • Ở ngoài trời lạnh quá lâu.
  • Không thể cởi bỏ quần áo ướt hoặc di chuyển đến nơi ấm áp, khô ráo.
  • Ngã xuống nước, chẳng hạn như trong tai nạn thuyền.
  • Sống trong nhà quá lạnh, do hệ thống sưởi kém hoặc quá nhiều điều hòa.
3. Các tác động ảnh hưởng tới hạ thân nhiệt:

Các cơ chế mất nhiệt từ cơ thể bao gồm:

  • Nhiệt bức xạ: Phần lớn nhiệt mất đi là do nhiệt bức xạ từ các bề mặt không được bảo vệ của cơ thể.
  • Tiếp xúc trực tiếp: Tiếp xúc trực tiếp với vật rất lạnh sẽ làm mất nhiệt khỏi cơ thể. Ví dụ bao gồm tiếp xúc với nước lạnh hoặc mặt đất lạnh. Vì nước rất tốt trong việc truyền nhiệt từ cơ thể, nhiệt độ cơ thể bị mất nhanh hơn nhiều trong nước lạnh so với trong không khí lạnh. Tương tự, nhiệt độ cơ thể mất đi nhanh hơn nhiều nếu quần áo ướt, chẳng hạn như khi bị dính mưa.
  • Gió: Gió làm giảm nhiệt độ cơ thể bằng cách mang đi lớp không khí ấm mỏng trên bề mặt da. Yếu tố gió lạnh đóng vai trò quan trọng trong việc gây mất nhiệt.

4. Các yếu tố nguy cơ:

  • Kiệt sức: Mệt mỏi làm giảm khả năng chịu nhiệt của cơ thể.
  • Tuổi cao: Khả năng điều hòa nhiệt độ và cảm nhận lạnh của cơ thể có thể giảm dần theo tuổi tác. Và một số người lớn tuổi có thể không thể nói với ai đó khi họ bị lạnh hoặc không thể di chuyển đến nơi ấm áp nếu họ cảm thấy lạnh.
  • Trẻ em mất nhiệt nhanh hơn người lớn: Trẻ em cũng có thể phớt lờ cái lạnh vì mải chơi. Chúng có thể không có khả năng phán đoán để mặc quần áo phù hợp trong thời tiết lạnh hoặc không biết cách thoát khỏi cái lạnh khi cần.
  • Các bệnh lý tâm lý: Những người mắc bệnh tâm thần, chứng mất trí nhớ hoặc các tình trạng khác ảnh hưởng đến khả năng phán đoán có thể không mặc quần áo phù hợp với thời tiết hoặc không hiểu được nguy cơ của thời tiết lạnh. Người mắc chứng mất trí nhớ có thể đi lang thang khỏi nhà hoặc dễ bị lạc, khiến họ dễ bị mắc kẹt bên ngoài trong thời tiết lạnh hoặc ẩm ướt.
  • Sử dụng chất kích thích và đồ uống có cồn: Rượu bia có thể khiến cơ thể cảm thấy ấm áp bên trong, nhưng lại khiến các mạch máu giãn nở. Kết quả là, bề mặt da mất nhiệt nhanh hơn. Rượu bia cũng làm giảm phản ứng run rẩy tự nhiên của cơ thể.
  • Ngoài ra, việc sử dụng rượu bia hoặc ma túy có thể ảnh hưởng đến khả năng phán đoán về việc cần vào nhà hoặc mặc quần áo ấm trong điều kiện thời tiết lạnh. Một người say rượu và ngất xỉu trong thời tiết lạnh có khả năng bị hạ thân nhiệt.
  • Một số tình trạng bệnh lý: Một số rối loạn sức khỏe ảnh hưởng đến khả năng điều hòa nhiệt độ cơ thể. Ví dụ bao gồm suy giáp, suy dinh dưỡng hoặc chán ăn tâm thần; tiểu đường; đột quỵ; viêm khớp nặng; bệnh Parkinson; chấn thương; và chấn thương tủy sống.
  • Thuốc: Một số loại thuốc có thể làm thay đổi khả năng điều hòa nhiệt độ của cơ thể. Ví dụ bao gồm một số loại thuốc chống trầm cảm, thuốc chống loạn thần, thuốc giảm đau gây nghiện và thuốc an thần.

5. Các biện pháp phòng ngừa hạ thân nhiệt:

  • Mặc quần áo ấm và mặc nhiều lớp để ngăn nhiệt thoát ra khỏi đầu, mặt và cổ. Đeo găng tay để giữ ấm. Quần áo làm từ len, lụa hoặc vải polypropylene giữ nhiệt tốt hơn vải cotton.
  • Tránh hoạt động nặng để làm khô và hạn chế đổ mồ hôi nhiều khi trời lạnh.
  • Luôn giữ tay chân khô ráo, không mặc quần áo ướt hoặc đẫm mồ hôi.
  • Hạn chế sử dụng bia rượu trong mùa đông để sụt giảm nhiệt độ cơ thể.
  • Đối với trẻ em, hãy mặc cho trẻ quần áo nhiều lớp, đeo găng tay, tất và mũ nhiệt để giữ ấm cho trẻ. Hãy chọn quần áo làm từ chất liệu dệt chặt, chống thấm nước. 
Bình luận
Tin mới
  • 10/10/2026

    Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

    Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

  • 09/10/2026

    Teo cơ bắp chứ không phải loãng xương khiến người cao tuổi dễ vấp ngã

    Chúng ta thường khuyên người lớn tuổi uống sữa Canxi để phòng gãy xương, nhưng chính lớp cơ bắp yếu mới là nguyên nhân khiến họ dễ vấp ngã. Hội chứng teo cơ tuổi già đang tàn phá sức khỏe người có tuổi. Ngay cả khi ăn rất nhiều thịt cá, cơ bắp của họ vẫn cứ teo dần vì một sai lầm phân bổ dinh dưỡng vô cùng phổ biến.

  • 09/10/2026

    5 yếu tố giúp sống thọ khỏe mạnh

    Sống thọ không chỉ là kéo những năm sống mà còn cần duy trì sức khỏe, khả năng vận động, sự độc lập và chất lượng cuộc sống

  • 09/10/2026

    Hội chứng kiệt sức ở học sinh cuối cấp 3 và cách phòng tránh

    Học sinh cuối cấp 3 đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp quan trọng nhất trong hành trình học tập, nơi áp lực thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học dồn nén mạnh mẽ. Nhiều em rơi vào trạng thái kiệt sức tinh thần và thể chất, hay còn gọi là hội chứng burnout. Đây không chỉ là cảm giác mệt mỏi tạm thời mà là một phản ứng sinh lý và tâm lý nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hiệu suất học tập, sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Việc nhận biết sớm hội chứng này cùng với các biện pháp phòng tránh khoa học sẽ giúp học sinh duy trì động lực và đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi quan trọng.

  • 08/10/2026

    Hướng dẫn bổ sung vitamin và khoáng chất trong mùa đông

    Để thực sự khỏe mạnh và duy trì năng lượng tích cực, việc bổ sung các loại vitamin và khoáng chất thiết yếu đóng vai trò cực kỳ quan trọng.

  • 08/10/2026

    3 cách dùng quả bơ tốt cho sức khỏe

    Quả bơ giàu dưỡng chất, vị béo ngậy, được sử dụng trong chế độ ăn và y học cổ truyền. Dùng đúng cách giúp bổ sung dinh dưỡng và phát huy giá trị của loại quả này.

  • 08/10/2026

    2 loại chất xơ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh Crohn

    Một nghiên cứu trình bày tại hội nghị Tuần lễ Tiêu hóa châu Âu (UEG Week) 2025 cho thấy việc tăng cường hai loại chất xơ lên men là beta-glucan và inulin có thể liên quan đến việc giảm khoảng 30% nguy cơ mắc bệnh Crohn ở nhóm người có nguy cơ cao. Đây được xem là một hướng đi tiềm năng trong phòng ngừa bệnh lý viêm ruột này.

  • 07/10/2026

    Sự gia tăng của bệnh cúm mùa đông: Góc nhìn khoa học và cẩm nang bảo vệ sức khỏe

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về và ngày dần ngắn lại, chúng ta không chỉ đón nhận sự thay đổi của thời tiết mà còn phải đối mặt với sự gia tăng đột biến của các ca mắc cảm cúm. Virus cúm, hay còn gọi là influenza, dường như luôn chọn mùa đông làm thời điểm "vàng" để bùng phát, mang theo hàng loạt triệu chứng khó chịu như sốt cao, đau nhức toàn thân và các vấn đề về đường hô hấp. Tại sao loài virus này lại phát triển mạnh mẽ và lây lan nhanh chóng đến vậy khi nhiệt độ xuống thấp? Bài viết này sẽ đi sâu vào những cơ sở khoa học giải thích cho sự bùng phát của bệnh cúm vào mùa đông, từ đó cung cấp các biện pháp phòng ngừa thiết thực để bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình.

Xem thêm