3 lỗi sai thường gặp khi đọc nhãn thành phần dinh dưỡng

Kích cỡ khẩu phần (serving size)

Một trong những lỗi cơ bản và phổ biến nhất khi đọc nhãn thành phần dinh dưỡng là bỏ qua kích cỡ khẩu phần (serving size). Khi nhìn vào bảng thành phần, đa phần chúng ta lập tức chú ý đến lượng calo hoặc lượng chất béo, nhưng lại quên mất rằng những con số đó chỉ tương ứng với một khẩu phần được nhà sản xuất quy định, chứ không phải cho toàn bộ gói thực phẩm.

Thông thường, kích cỡ khẩu phần được nhà sản xuất đưa ra nhỏ hơn nhiều so với lượng thực phẩm mà chúng ta tiêu thụ trong một lần ăn. Ví dụ: một túi khoai tây chiên nhỏ có thể ghi lượng calo là 150calo, nghe có vẻ rất hợp lý cho một bữa ăn nhẹ. Tuy nhiên nếu nhìn kỹ vào phần khẩu phần, sẽ thấy túi đó chứa tới 3 khẩu phần. Điều này có nghĩa là nếu ăn hết cả túi trong một lần, cơ thể đang được nạp vào khoảng 450 calo - thay vì 150 calo như tưởng tượng. Việc không nắm rõ khẩu phần ăn dẫn đến việc tính toán sai lệch lượng calo và các chất dinh dưỡng khác, và điều này có thể ảnh hưởng tới mục tiêu giảm cân hoặc kiểm soát trong chế độ ăn uống. Do vậy, bước đầu tiên và quan trọng nhất khi cầm bất kỳ sản phẩm nào lên là hãy kiểm tra xem kích cỡ một khẩu phần ăn theo công bố là bao nhiêu và sản phẩm đó chứa tổng bao nhiêu khẩu phần.

Thông tin mỗi hộp hay mỗi khẩu phần (per container/per serving)

Lỗi thứ hai thường gặp khi đọc nhãn thực phẩm là không phân biệt rõ ràng giữa thông tin dinh dưỡng mỗi hộp/túi… (per container) và mỗi khẩu phần (per serving). Các nhãn mác được thiết kế khá dễ gây nhầm lẫn điều này. Ví dụ: một lon nước ngọt có kích thước tiêu chuẩn (330ml) có thể ghi các thông tin dinh dưỡng dựa trên 100ml, tức là chỉ khoảng 1/3 lượng dinh dưỡng mà cơ thể có thể nạp vào khi uống toàn bộ lon nước. Hoặc 1 cây xúc xích kích cỡ lớn 240gam nhưng lại ghi thông tin dinh dưỡng cơ bản trên 100gam sản phẩm, tức là chưa được 50% toàn bộ sản phẩm. Khi chúng ta chỉ đọc nhanh các chỉ số này và cho rằng đó là tổng số cho cả sản phẩm, chúng ta sẽ gặp phải tình trạng sai lệch thông tin, từ đó khiến cơ thể nạp vào phần dinh dưỡng gấp nhiều lần so với giới hạn an toàn hàng ngày đặt ra.

Để tránh người tiêu dùng đọc nhanh, đọc không kỹ mà hiểu lầm điều này, luật nhãn mác thực phẩm ở một số quốc gia hiện nay đã yêu cầu các nhà sản xuất phải in hai cột thông tin dinh dưỡng bao gòm một cột cho "mỗi khẩu phần" và một cột cho "toàn bộ ". Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào cũng có định dạng này. Vì vậy, người tiêu dùng cần phải thật sự tỉnh táo và phải tự mình làm phép toán khi lựa chọn mua thực phẩm.

Phần trăm giá trị hàng ngày (%daily value- %DV) và các thành phần ẩn

Lỗi thứ ba thường gặp là lỗi liên quan đến việc đọc hiểu tỷ lệ phần trăm sản phẩm cung cấp so với giá trị hàng ngày (% Daily Value - %DV) và việc nhận diện các thành phần ẩn trong sản phẩm. Tỷ lệ %DV giúp người tiêu dùng biết một khẩu phần thực phẩm đóng góp bao nhiêu vào chế độ ăn mốc 2000 calo mỗi ngày. Tuy nhiên, nhiều người không hiểu rõ quy tắc này và thường xem nhẹ các con số, dẫn đến việc tiêu thụ quá nhiều natri, đường bổ sung hoặc chất béo bão hòa.

Ngoài ra, đường bổ sung cũng là một trong những thành phần dễ gây nhầm lẫn nhất. Nhiều người chỉ nhìn vào tổng lượng đường mà không nhận ra rằng có sự khác biệt giữa đường tự nhiên (như trong trái cây, sữa) và đường bổ sung (được thêm vào trong quá trình chế biến). Các nhà sản xuất cũng thường ngụy trang đường dưới nhiều tên gọi khác nhau trong danh sách thành phần, chẳng hạn như siro ngô, mật hoa agave, sucrose, hoặc fructose, khiến người tiêu dùng nếu không có kiến thức thì khó lòng nhận biết. Khi không chú ý đến những loại đường ẩn này, lượng đường tiêu thụ thực tế có thể vượt xa mức khuyến nghị hàng ngày, làm tăng nguy cơ của các bệnh lý mắc phải.

Kết luận

Việc đọc hiểu đúng nhãn thành phần dinh dưỡng là một kỹ năng cần thiết để bảo vệ sức khỏe và duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh. Các chuyên gia khuyên rằng cần chú ý đến kích cỡ khẩu phần, phân biệt rõ giữa lượng dinh dưỡng của một phần và cả gói, đồng thời cẩn trọng với các thành phần ẩn như đường bổ sung là những yếu tố quan trọng nhất trong việc đọc nhãn thực phẩm. Đừng để những con số và thuật ngữ trên bao bì đánh lừa chúng ta khi mua hàng, mà hãy là một người tiêu dùng thông thái, luôn kiểm tra kỹ lưỡng trước khi quyết định đưa bất kỳ loại thực phẩm nào.

https://www.webmd.com/diet/news/20260126/3-ways-youre-misreading-nutrition-facts-label