Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Stress có gây ra trào ngược dạ dày thực quản không?

Bạn có cảm thấy rằng các triệu chứng của trào ngược axit hay trào ngược dạ dày thực quản thường trở nên tệ hơn vào những thời điểm quan trọng, ví dụ như trước một cuộc phỏng vấn xin việc hoặc trước đám cưới của con gái bạn?

Đa số những người hay bị ợ nóng sẽ tránh xa những đồ ăn cay mặn và không uống nước cam vào bữa sáng. Nhưng thường không ai để ý rằng, các sự kiện quan trọng, như lần đầu tiên ra mắt bố mẹ vợ/chồng hoặc thuyết trình trước đám đông cũng có thể ảnh hưởng đến các triệu chứng của họ.

Theo một số nghiên cứu, stress có thể là một nguyên nhân gây nên ợ nóng. Đó sẽ là một tin xấu với những người thường xuyên bị stress trong cuộc sống. Nhưng chỉ với vài kỹ năng đơn giản, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được các triệu chứng này trong những khoảng thời gian tưởng chùng khó vượt qua nhất.

Mối liên quan giữa stress và ợ nóng

Các yếu tố về lối sống có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc một căn bệnh ảnh hưởng đến bạn như thế nào.

Một nghiên cứu năm 2010 trên 40.000 người Na Uy cho thấy, những người thường xuyên bị stress trong công việc sẽ có nguy cơ bị các triệu chứng của trào ngược dạ dày thực quản cao hơn. Những người nói rằng họ không hài lòng với công việc hiện tại sẽ có nguy cơ bị các triệu chứng này cao hơn gấp 2 lần so với những người hài lòng với công việc hiện tại.

Một nghiên cứu gần đây hơn, được công bố trên tạp chí Internal Medicine phỏng vấn 12.653 người bị trào ngược dạ dày thực quản và thấy rằng gần một nửa trong số đó nhận thấy stress là yếu tố lớn nhất làm các triệu chứng trở nên nặng hơn, kể cả khi họ đang dùng thuốc.

Stress có thực sự làm triệu chứng nặng hơn không?

Vẫn còn đang có rất nhiều tranh cãi quanh việc liệu stress có thực sự làm tăng việc sản xuất axit dạ dày không hay chỉ làm nặng hơn các triệu chứng về mặt thể chất. Gần đây, các nhà khoa học tin rằng khi bạn bị stress, bạn sẽ trở nên nhạy cảm hơn, cho dù lượng axit trong thực quản của bạn rất nhỏ.

Năm  1993, các nghiên cứu xuất bản trên tạp chí American Journal of Gastroenterology cho thấy, các bệnh nhân bị trào ngược mà thường xuyên lo lắng và stress thì sẽ xuất hiện các triệu chứng đau liên quan đến trào ngược axit nhiều hơn, nhưng không có bệnh nhân nào khi xét nghiệm có lượng axit dạ dày tăng lên. Nói cách khác, cho dù những người này cảm thấy khó chịu thường xuyên hơn nhưng các nhà khoa học không thấy sự tăng sản xuất axit dạ dày. 

Một nghiên cứu khác vào năm 2008 đã cung cấp thêm bằng chứng cho kết luận này. Ở những người bị trào ngược axit, stress làm các triệu chứng tăng nặng lên bằng cách khiến đường tiêu hóa của họ nhạy cảm hơn khi tiếp xúc với axit dạ dày.

Như vậy, tất cả triệu chứng là nằm trong đầu?

Những kết luận trên có nghĩa là tất cả các triệu chứng đều ở trong đầu bạn không? Không hẳn như vậy. Các nhà nghiên cứu cho rằng, stress sẽ gây ra các thay đổi trong não và làm kích hoạt các thụ thể đau (pain receptor), từ đó làm bạn nhạy cảm hơn với axit hơn là việc chỉ tăng một lượng nhỏ axit. Stress cũng có thể làm giảm sản xuất progtaglandin – chất bảo vệ dạ dày khỏi tác dụng của axit. Điều này có thể làm tăng cảm giác khó chịu của bạn.

Stress cùng với kiệt sức có thể tạo ra những thay đổi lớn trong cơ thể, dẫn đến tăng hiện tượng trào ngược axit. Nhưng cho có chuyện gì xảy ra trong não và trong cơ thể đi nữa, những người bị trào ngược axit đều biết rằng, stress làm họ cảm thấy khó chịu và thay đổi các yếu tố về lối sống là rất quan trọng. Giảm strees và những hậu quả do nó gây ra sẽ giúp bạn giảm rất nhiều khó chịu, trong đó có trào ngược axits và ợ nóng.

Bạn có thể làm những gì?

Áp dụng các kỹ năng đối phó với căng thẳng trong cuộc sống có thể giúp bạn giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ, béo phì, hội chứng ruột kích thích và trầm cảm. Bạn càng đối phó với stress tốt, bạn càng cảm thấy dễ chịu.

Tập thể thao: Luyện tập giúp bạn thư giãn các cơ bắp bị căng, giúp bạn tránh xa môi trường ở cơ quan hoặc những môi trường căng thẳng và giúp bạn giải phóng ra các hoocmôn tự nhiên, giúp bạn cảm thấy khỏe hơn. Luyện tập cũng có thể giúp bạn giảm cân, từ đó giảm áp lực lên dạ dày của bạn.

Thận trọng với chế độ ăn: Điều này là đặc biệt quan trọng nếu bạn đang bị căng thẳng và nếu bạn trở nên nhạy cảm hơn khi bạn ăn các loại đồ ăn có thể là nguyên nhân của chứng trào ngược như socola, caffeine, hoa quả họ cam quýt, cà chua, đồ ăn cay nóng và thức ăn có nhiều chất béo.

Ngủ đủ giấc: Căng thẳng và giấc ngủ thường là một vòng tròn luẩn quẩn. Ngủ đủ giấc là cách tự nhiên để giảm stress và ít căng thẳng sẽ giúp bạn ngủ tốt hơn. Để tránh các triệu chứng ợ nóng khi bạn ngáy, hãy luôn giữ đầu của bạn nâng cao hơn.

Luyện tập các kỹ năng thư giãn: Hãy thử tập yoga, thái cực quyền hoặc nghe nhạc để thư giãn hơn.

Học cách nói “không”: Hãy nói không với những người hoặc những thứ không nằm trong danh sách ưu tiên của bạn.

Cười: Xem một bộ phim hài, đến rạp xem hài kịch hoặc ra ngoài chơi với bạn bè. Cười là một trong những cách tự nhiên nhất để giảm stress.

Dành thời gian cho thú cưng của bạn: Nếu bạn không có thú cưng, hãy cân nhắc về việc nhận nuôi một chú chó hoặc mèo. Thú cưng có thể làm bạn bình tĩnh và trẻ trung hơn.

Đi mát xa: Mát xa sẽ làm thư giãn các cơ của bạn và có thể củng cố hoạt động của não bộ.

Đọc thêm các thông tin cần biết trong bài viết: Ung thư thực quản và chứng trào ngược dạ dày thực quản

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 27/05/2026

    6 loại trái cây tốt cho thận

    Thận đảm nhiệm nhiều chức năng để duy trì sức khỏe như điều hòa lượng nước và loại bỏ chất thải. Nếu không chăm sóc thận đúng cách, chức năng thận có thể bị suy giảm. Tham khảo một số loại trái cây tốt cho thận.

  • 27/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe từ vỏ cam

    Có lẽ ít người biết rằng vỏ cam rất giàu một số chất dinh dưỡng, bao gồm chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật như polyphenol rất có lợi cho sức khỏe.

  • 27/05/2026

    Ngủ đúng giờ: Bí mật đơn giản giúp giảm huyết áp hiệu quả

    Bạn có biết một thói quen đơn giản, dễ thực hiện vào mỗi đêm lại có thể là "chiến lược vàng" để quản lý huyết áp của mình không? Câu trả lời là: Đi ngủ đều đặn mỗi tối.

  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Chiều cao của người Việt: Không chỉ là câu chuyện bữa ăn

    Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

  • 25/05/2026

    Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

    Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.

  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

Xem thêm