Mối liên hệ giữa trào ngược dạ dày – thực quản và bệnh hen

Mối liên hệ giữa trào ngược dạ dày – thực quản và bệnh hen

Chứng khó thở thường đi kèm với trào ngược dạ dày - thực quản (GERD) do acid dịch vị khi trào ngược trở lại thực quản có thể khiến nó bị hẹp lại. Khi acid tràn vào thanh quản, các ống dẫn khí và phổi, nó có thể gây sưng đường dẫn khí và hình thành các triệu chứng của hen phế quản không điển hình. Những tổn thương này có thể ảnh hưởng nhiều đến khả năng hô hấp bởi chúng khiến người bệnh bị ho, thở khò khè và việc nuốt các thức ăn rắn trở nên khó khăn hơn.

GERD và hen phế quản

Những bệnh nhân mắc chứng trào ngược dạ dày - thực quản (GERD) có thể chỉ bị khó thở đơn thuần, tuy nhiên trong một số trường hợp thường tiến triển tới hen phế quản. Hai căn bệnh này có một mối liên hệ nhất định. Trên thực tế, Cleveland Clinic ước tính rằng:

• Khoảng hơn 3/4 bệnh nhân hen phế quản cũng đồng thời mắc GERD
• Những người mắc hen phế quản có nguy cơ mắc GERD cao gấp hai lần những người không bị hen
• Những bệnh nhân bị hen phế quản nặng mạn tính kháng với liệu pháp điều trị là những đối tượng có nguy cơ mắc GERD cao nhất

Mặc dù các nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa bệnh hen phế quản và chứng trào ngược dạ dày – thực quản, tuy nhiên cơ chế bệnh sinh liên quan giữa hai căn bệnh này vẫn còn chưa được làm sáng tỏ. Một giả thuyết cho rằng chính acid dịch vị gây ra tổn thương niêm mạc họng, đường dẫn khí và phổi và gây khó thở. Một khả năng khác lại cho rằng acid tràn vào thực quản và gây kích thích các phản xạ thần kinh khiến cho đường dẫn khí co hẹp lại để đẩy acid ra ngoài, và đây là nguyên nhân dẫn đến khó thở.

Những bệnh nhân mắc hen phế quản kèm theo GERD có thể làm nặng thêm các triệu chứng hen, do vậy việc điều trị khỏi GERD cũng sẽ giúp cải thiện căn bệnh hen phế quản. Những trường hợp hen phế quản dưới đây thường được cho là có nguyên nhân bắt nguồn từ chứng trào ngược dạ dày – thực quản:

• Hen phế quản khởi phát khi trưởng thành
• Các triệu chứng hen nặng hơn sau khi bị stress, sau ăn uống, luyện tập, nằm nghỉ hay vào ban đêm
• Hen không đáp ứng với liệu pháp điều trị chuẩn

Thay đổi thói quen sinh hoạt

Khi chứng khó thở có liên quan mật thiết đến căn bệnh trào ngược dạ dày – thực quản, một số mẹo nhỏ dưới đây có thể giúp bạn phòng và điều trị bệnh. Thông thường thì các biện pháp hiệu quả nhất để phòng GERD đó là thay đổi một số thói quen sinh hoạt.

• Thay đổi thói quen ăn uống: ăn khẩu phần nhỏ hơn mỗi bữa và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, tránh ăn uống trước khi đi ngủ.
• Nếu bạn bị thừa cân thì nên tập luyện để giảm cân.
• Nhận biết các yếu tố kích thích gây khởi phát các triệu chứng của GERD để tránh. Ví dị như nếu nước sốt cà chua là nguyên nhân khiến bạn bị trào ngược acid, hãy tránh ăn những thức ăn có chứa sốt cà chua.
• Bỏ thuốc lá: khó thuốc có thể gây kích thích các triệu chứng của GERD.

Nếu việc thay đổi lối sống đơn thuần không giúp cải thiện chứng khó thở có liên quan đến bệnh trào ngược acid, bác sỹ có thể áp dụng kỹ thuật đặt nong thực quản để làm rộng thực quản, sử dụng một số thuốc điều trị GERD và trong một số trường hợp có thể chỉ định phẫu thuật.

Những cách làm giảm triệu chứng trào ngược dạ dày – thực quản

Có một số mẹo nhỏ sẽ giúp bạn giảm bớt các triệu chứng khó chịu khi mắc GERD. Bạn có thể kê phần đầu giường cao hơn khoảng từ 10 – 20 cm để khi ngủ phần thức ăn vẫn dốc xuống dạ dày mà không trào ngược trở lại thực quản. Bạn cũng không nên kê quá nhiều gối xung quanh giường khi ngủ bởi chúng sẽ khiến cơ thể bạn ở những tư thế không chuẩn và làm nặng thêm các triệu chứng của GERD. Ngoài ra, cần tránh đeo thắt lưng hay mặc quần áo quá chật chội gây áp lực lên phần bụng.

Trường hợp bạn vừa mắc chứng trào ngược acid kết hợp với hen phế quản, hãy tiếp tục điều trị bằng các thuốc trị hen đã được kê kèm theo các thuốc điều trị trào ngược dạ dày – thực quản, đồng thời hạn chế tối đa tiếp xúc với những tác nhân gây khởi phát cơn hen và chứng trào ngược acid.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Đồ uống có cồn và bệnh trào ngược dạ dày - thực quản