Thói quen thức khuya có hại với sức khỏe tinh thần ra sao?

Theo báo cáo đăng tải trên tạp chí Nghiên cứu Tâm thần học (Psychiatry Research), người thường xuyên đi ngủ sau 1h sáng có nguy cơ mắc các chứng rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu hơn người ngủ trước khung giờ trên.

Kết quả này dựa dữ liệu thu thập từ Ngân hàng Sinh học Anh Quốc (UK Biobank) thói quen ngủ và sức khỏe của gần 74.000 người, đa số là người da trắng ở độ tuổi ngoài trung niên.

Nghiên cứu phát hiện ra rằng, dù bạn dậy sớm hay ngủ nướng, thói quen thức khuya ngủ muộn đều có hại với sức khỏe tinh thần. Trong đó, nhóm “cú đêm” (người có nhiều năng lượng hơn vào ban đêm và tỉnh giấc muộn vào ban ngày) chịu tác động mạnh nhất.

Theo PGS. Matthew Lehrer – Khoa Tâm thần học, Đại học Pittsburgh (Mỹ), thói quen thức khuya có thể làm nhịp cơ thể bạn “lệch sóng” với chu kỳ sáng tối của môi trường bên ngoài. Đây có thể là nguyên nhân dẫn tới nhiều vấn đề về sinh lý, trong đó có ảnh hưởng tới não bộ.

“Trong não có một số cơ chế liên quan tới hành vi và trạng thái bốc đồng. Nếu bạn thức tới tận đêm muộn, các cơ chế này suy yếu dần, có thể dẫn đến sức khỏe tinh thần kém”, PGS Lehrer cho hay.

Thường xuyên thức khuya gây ra nhiều dấu hiệu về rối loạn tâm thần.

Theo các chuyên gia, một vài chức năng của não rất dễ bị tổn thương khi bạn không ngủ đủ giấc. Điển hình là vùng thùy trán vốn có nhiệm vụ điều hòa tâm trạng. Thiếu ngủ, thức đêm muộn có thể khiến bạn có nhiều cảm xúc tiêu cực và lo âu hơn.

Với người có đặc thù công việc làm ca đêm, các chuyên gia gợi ý một vài biện pháp giúp đảm bảo ngủ đủ giấc và hạn chế tác hại khi phải thức khuya. Theo GS. Indira Gurubhagavatula – Khoa Y học giấc ngủ, Đại học Pennsylvania (Mỹ), bạn nên thử nghiệm một số kỹ thuật “chợp mắt” như: Ngủ một giấc ngắn trong ca làm khi mắt sắp “dính vào nhau”; Hoặc ngủ 20-30 phút trước khi ca đêm bắt đầu. Khi đó, bạn đã có đủ thời gian nghỉ ngơi để bắt đầu ca làm việc về đêm.

Ngoài ra, người làm việc về đêm có thể tiếp xúc với ánh sáng trắng mạnh từ đèn nhân tạo để duy trì cảm giác tỉnh táo, giảm mệt mỏi.

Theo PGS. Lehrer, thói quen ăn uống cũng góp phần cải thiện tâm trạng cho người phải thức khuya thường xuyên. Nghiên cứu cho thấy, người ăn nhiều bữa vào ban ngày có tinh thần tích cực hơn người ăn muộn về đêm. 

Nếu bạn không đảm bảo ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi ngày, đây có thể là dấu hiệu của các chứng rối loạn giấc ngủ khác, cần đi thăm khám để tìm ra hướng can thiệp. GS. Gurubhagavatula khẳng định, giấc ngủ là nhu cầu sinh học cần thiết với con người không khác gì không khí, thực phẩm và đồ uống vậy.