Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thiếu Iốt

Thiếu iốt có thể khiến tuyến giáp của bạn không sản xuất đủ hormone tuyến giáp, gây ra các tình trạng sức khỏe khác, bao gồm bướu cổ và suy giáp.

Thiếu iốt ảnh hưởng đến khoảng 2,2 tỷ người trên toàn thế giới. Bệnh này phổ biến nhất ở các nước đang phát triển - nơi mọi người có thể không tiếp cận được với đủ thực phẩm lành mạnh. Nhưng nó cũng có thể ảnh hưởng đến những người có chế độ ăn uống không đầy đủ hoặc cơ thể không xử lý iốt đúng cách.

Phụ nữ mang thai và người đang cho con bú cần nhiều iốt hơn. Do đó, họ có khả năng bị thiếu hụt nếu không tiêu thụ thực phẩm giàu iốt hoặc uống chất bổ sung có chứa iốt, chẳng hạn như các loại vitamin trước khi sinh.

Iốt là gì?

Cơ thể bạn cần một lượng iốt nhất định để tạo ra hormone tuyến giáp. Hormone tuyến giáp kiểm soát sự trao đổi chất của bạn và các chức năng thiết yếu khác trong cơ thể. Việc thiếu iốt có thể khiến tuyến giáp của bạn to ra, cùng với các vấn đề khác.

Cơ thể bạn không tạo ra iốt một cách tự nhiên, vì vậy chế độ ăn uống của bạn là cách duy nhất để có được iốt. Người lớn thường cần 150 microgam (mcg) iốt mỗi ngày. Người mang thai cần 220 mcg iốt/ngày, trong khi phụ nữ đang cho con bú cần 290 mcg iốt/ngày.

Iốt được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm. Các nguồn có iốt bao gồm:

  • Muối ăn iốt và thực phẩm được chế biến với iốt, chẳng hạn như mì chũ nấu trong nước có muối iốt
  • Cá, bao gồm cả cá tuyết
  • Hải sản, bao gồm cả tôm và hàu
  • Rong biển
  • Trứng
  • Các sản phẩm từ sữa, bao gồm sữa chua, phô mai và sữa tươi
  • Thịt, bao gồm cả thịt bò và gan bò

Dấu hiệu thiếu iốt là gì?

Thiếu iốt có thể gây ra các triệu chứng liên quan đến lượng hormone tuyến giáp thấp. Trẻ sơ sinh được sinh ra từ những người mang thai bị thiếu iốt có thể gặp các vấn đề vĩnh viễn. Các dấu hiệu và triệu chứng thiếu iốt có thể bao gồm:

Sưng tuyến giáp ở cổ: Điều này có thể gây ra một khối u có thể nhìn thấy, được gọi là bướu cổ, hình thành trên cổ của bạn.

Đọc thêm bài viết: Hướng dẫn áp dụng chế độ ăn ít muối

Nồng độ hormone tuyến giáp thấp (suy giáp)

Suy giáp thường gây ra các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Mệt mỏi
  • Tăng nhạy cảm với lạnh
  • Táo bón
  • Da khô
  • Tăng cân
  • Mặt sưng húp
  • Yếu cơ
  • Nồng độ cholesterol trong máu tăng cao
  • Đau hoặc cứng cơ và khớp
  • Nhịp tim chậm lại
  • Tóc mỏng
  • Trầm cảm
  • Trí nhớ kém
  • Chu kỳ kinh nguyệt nặng hơn

Ở trẻ sơ sinh, suy giáp có thể gây ra các triệu chứng như:

  • Nghẹt thở thường xuyên
  • Lưỡi to
  • Mặt sưng húp
  • Táo bón
  • Trương lực cơ kém
  • Buồn ngủ cực độ

Ở trẻ em và thanh thiếu niên, tình trạng này có thể gây ra:

  • Tăng trưởng kém
  • Chậm phát triển răng
  • Dậy thì muộn
  • Trí tuệ kém phát triển

Vấn đề nhận thức

Các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Chỉ số thông minh (IQ) thấp
  • Khó học
  • Khuyết tật tâm thần (đặc biệt là ở trẻ em nếu mẹ bị thiếu iốt khi mang thai hoặc cho con bú)

Ở người mang thai

Các dấu hiệu và triệu chứng thiếu i-ốt ở người mang thai có thể bao gồm:

  • Phì đại tuyến giáp và bướu cổ
  • Tăng nồng độ thyroxine và triiodothyronine - hai hormone tuyến giáp
  • Nồng độ hormone kích thích tuyến giáp tăng cao

Các rối loạn và biến chứng do thiếu iốt

Khi không được điều trị, thiếu iốt có thể dẫn đến suy giáp nặng. Các biến chứng có thể bao gồm:

  • Bệnh tim và các rối loạn liên quan, chẳng hạn như tim to và suy tim
  • Các vấn đề về sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm và suy giảm nhận thức
  • Tổn thương dây thần kinh ngoại vi của cơ thể, được gọi là bệnh thần kinh ngoại vi
  • Suy giảm rụng trứng, có thể gây vô sinh ở nữ giới

Lượng hormone tuyến giáp thấp ở người mang thai có thể làm tăng nguy cơ khuyết tật bẩm sinh của em bé trong bụng mẹ. Các vấn đề liên quan đến thai kỳ mà thiếu iốt có thể gây ra bao gồm:

  • Sẩy thai
  • Thai chết lưu
  • Sinh non
  • Dị tật bẩm sinh ở trẻ sơ sinh
  • Suy giáp bẩm sinh

Khi nào bạn nên tới gặp bác sĩ?

Myxedema (bệnh phù niêm) là một biến chứng hiếm gặp nhưng đe dọa tính mạng của bệnh suy giáp. Nhiều tình trạng sức khỏe, bao gồm thiếu iốt có thể gây ra bệnh phù niêm. Các triệu chứng của bệnh này có thể bao gồm:

  • Huyết áp tâm thu thấp và huyết áp tâm trương cao
  • Nhịp tim thấp
  • Không chịu được nhiệt độ lạnh
  • Mệt mỏi nhiều
  • Hôn mê

Myxedema là một tình trạng khẩn cấp cần điều trị y tế ngay lập tức. Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào của bệnh này, hãy gọi cấp cứu hoặc các dịch vụ khẩn cấp tại địa phương của bạn.

Làm thế nào để bạn kiểm tra tình trạng thiếu hụt iốt?

Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn bị thiếu iốt, họ thường kiểm tra nồng độ iốt của bạn để xác định chẩn đoán. Các xét nghiệm có thể bao gồm:

  • Xét nghiệm nước tiểu: Bạn có thể nhận được kết quả sau vài phút, nhưng nó không chính xác như một số xét nghiệm iốt khác.
  • Xét nghiệm máu: Đây là xét nghiệm đơn giản và chính xác về nồng độ iốt trong cơ thể, nhưng mất nhiều thời gian hơn xét nghiệm nước tiểu.
  • Xét nghiệm miếng dán iốt: Thử nghiệm miếng dán iốt là một xét nghiệm mà các bác sĩ bôi một miếng iốt lên da của bạn và kiểm tra xem nó trông như thế nào trong 24 giờ sau đó. Thử nghiệm này không tốn kém và tương đối nhanh, nhưng có thể không chính xác như những thử nghiệm khác.
  • Xét nghiệm tải lượng iốt: Xét nghiệm này đo lượng iốt bạn bài tiết qua nước tiểu trong khoảng thời gian 24 giờ. Bạn cần thu thập mọi mẫu nước tiểu bạn có trong khoảng thời gian 24 giờ. Nó có thể chính xác hơn các xét nghiệm khác.

Điều trị thiếu iốt

Điều trị thiếu iốt thường liên quan đến việc tăng lượng iốt của bạn. Điều này có thể bao gồm:

Ăn một chế độ ăn uống giàu iốt

Thiếu iốt được khắc phục tốt nhất bằng cách kết hợp nhiều thực phẩm có chứa iốt hơn vào chế độ ăn uống của bạn. Những người có thể không nhận đủ iốt qua thực phẩm thường bao gồm:

  • Người ăn chay
  • Người mang thai
  • Những người đang cho con bú
  • Những người không sử dụng muối iốt
  • Những người ăn ít hoặc không ăn các sản phẩm từ sữa, hải sản và trứng

Đọc thêm bài viết: Muối trong chế độ ăn của trẻ: Bao nhiêu là đủ?

Uống bổ sung có chứa iốt

Bác sĩ có thể đề nghị bổ sung iốt cho tình trạng thiếu iốt. Các chất bổ sung iốt có chứa kali được cơ thể hấp thụ dễ dàng nhất. Bạn có thể muốn chọn các chất bổ sung có chứa kali iodua và kali iodate. Tuy nhiên, bạn cần cố gắng tránh bổ sung iốt vượt quá 150 mcg mỗi ngày, bởi tình trạng quá tải iốt cũng có hại cho tuyến giáp. Hầu hết những người bị thiếu iốt có thể khắc phục các vấn đề sức khỏe của họ bằng cách thay đổi chế độ ăn uống và bổ sung iốt.

Thuốc

Bác sĩ có thể khuyên những người bị suy giáp, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, dùng levothyroxine. Thuốc này giúp điều trị tuyến giáp hoạt động kém. Bác sĩ có thể điều chỉnh liều của bạn sau mỗi 6 - 8 tuần cho đến khi mức độ hormone tuyến giáp của bạn ổn định.

Hormone tuyến giáp

Những người bị phù niêm thường phải nhập viện. Tại bệnh viện, các bác sĩ thường truyền dịch tĩnh mạch và các phương pháp điều trị ổn định khác. Bác sĩ cũng có thể quản lý hormone tuyến giáp để điều chỉnh tình trạng này. Sau khi một người bị phù niêm đã ổn định, bác sĩ thường theo dõi chức năng tuyến giáp của họ và xác định xem việc thay đổi chế độ ăn uống để đảm bảo họ tiêu thụ đủ iốt có thể giữ mức hormone của họ ổn định hay không.

Thời gian phục hồi

Mất bao lâu để hồi phục sau tình trạng thiếu iốt có thể phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng và chức năng tuyến giáp của bạn. Bạn có thể mất 24 tuần để cải thiện tình trạng thiếu iốt nhẹ bằng cách bổ sung iốt.

Triển vọng của tình trạng thiếu iốt là gì?

Nếu được phát hiện sớm, tình trạng thiếu iốt có thể được đảo ngược mà ít hoặc không có tác dụng phụ. Tuy nhiên, nếu nó được phát hiện sau khi các biến chứng phát sinh thì nhiều biến chứng có thể là vĩnh viễn, đặc biệt là ở trẻ em. Tuy nhiên, ngay cả khi các biến chứng đã phát triển sau khi thiếu iốt  thì việc đảm bảo bạn có đủ iốt trong tương lai có thể ngăn ngừa các biến chứng trở nên tồi tệ hơn.

Kết luận

Thiếu iốt có thể khiến tuyến giáp của bạn không sản xuất đủ hormone tuyến giáp, gây ra các tình trạng sức khỏe khác, bao gồm bướu cổ và suy giáp. Điều trị thường liên quan đến việc tăng lượng iốt của bạn, cho dù thông qua chế độ ăn uống, chất bổ sung hoặc cả hai.

Chúng tôi mong rằng bài viết này đã cung cấp thông tin quan trọng về sức khỏe dành cho bạn. Nhằm đáp ứng nhu cầu của các khách hàng trong việc chăm sóc sức khỏe, Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ với cam kết hỗ trợ phát triển sức khỏe và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân, tư vấn dinh dưỡng cho tất cả các đối tượng… Hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 0935.18.39.39  hoặc 0243.633.5678 để nhận tư vấn chi tiết.

BS. Đoàn Thu Hồng - Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 02/02/2026

    Ăn gì để không bị mất cơ, giữ dáng săn chắc?

    Phát triển cơ bắp đã khó, duy trì và bảo toàn khối lượng cơ theo thời gian còn khó hơn trong hành trình xây dựng hình thể khỏe đẹp...

  • 02/02/2026

    Bí quyết giảm stress mùa sắm Tết và chuẩn bị cho năm mới

    Mùa Tết luôn mang đến không khí vui tươi, sum họp, nhưng đồng thời cũng là thời điểm tâm lý cuối năm dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực từ việc chuẩn bị. Từ việc mua sắm quà tặng, thực phẩm đến dọn dẹp nhà cửa, nhiều người cảm thấy lo âu và mệt mỏi, dẫn đến tình trạng stress kéo dài. Chính vì vậy, việc tìm kiếm những bí quyết giảm stress cho mùa Tết là điều cần thiết để mọi người có thể tận hưởng trọn vẹn không khí xuân an lành. Bài viết này sẽ khám phá các bí quyết khoa học để giảm stress mua sắm và chuẩn bị Tết, giúp bạn đón năm mới với tinh thần thoải mái và năng lượng tích cực.

  • 01/02/2026

    Chiến lược 15 ngày detox cơ thể đón Tết 2026

    Một cơ thể nhẹ nhàng, khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng không đến từ việc nhịn ăn khắc nghiệt vài ngày, mà là kết quả của sự tái thiết lập có hệ thống các thói quen chuyển hóa.

  • 31/01/2026

    Uống trà xanh hay trà đen tốt cho sức khỏe hơn?

    Trà xanh và trà đen đều là nguyên liệu từ cây trà. Sự khác biệt chính nằm ở cách chế biến, hàm lượng caffeine và chất chống oxy hóa. Vậy loại nào tốt cho sức khỏe hơn?

  • 31/01/2026

    Thảo dược và tác dụng bảo vệ gan - Góc nhìn khoa học ứng dụng

    Gan là cơ quan chuyển hoá trung tâm của cơ thể, giữ vai trò then chốt trong chuyển hoá dinh dưỡng, tổng hợp protein, bài tiết mật và giải độc.

  • 31/01/2026

    Các vấn đề về tim mạch trong mùa đông

    Thời tiết lạnh có thể khiến bạn cảm thấy sảng khoái, nhưng bạn có biết nguy cơ đau tim tăng mạnh vào mùa đông khi nhiệt độ giảm không? Tim của bạn phải làm việc nhiều hơn khi trời lạnh, điều này khiến các cơn đau tim có dịp xuất hiện ở những người đã có sẵn vấn đề tim mạch. Không khí lạnh có thể gây ra những cơn đau ngực, tăng huyết áp và gây căng thẳng đột ngột cho hệ thống tim mạch của bạn vào mùa đông. Hãy cùng tìm hiểu với bài viết dưới đây để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề tim mạch trong mùa đông và cách phòng ngừa.

  • 30/01/2026

    Có nên ăn bánh mì để giảm cân?

    Bánh mì thường bị gắn mác là 'thủ phạm' gây tăng cân và là nguyên nhân gây ra các vấn đề về đường huyết. Tuy nhiên, bánh mì không hoàn toàn xấu mà nằm ở loại bánh mì bạn chọn và cách bạn tiêu thụ nó.

  • 30/01/2026

    “Hãy ăn thực phẩm thật” – sự thay đổi trong tư duy dinh dưỡng

    Ngày 07 tháng 01 năm 2026, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố Hướng dẫn Chế độ ăn uống giai đoạn 2025 – 2030 (gọi tắt là Hướng dẫn dinh dưỡng) trong bối cảnh sức khỏe của người dân Mỹ đang ở mức báo động: gần 50% người Mỹ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, 75% người trưởng thành mắc ít nhất 1 bệnh mãn tính và 90% chi phí y tế được dùng để điều trị các bệnh mãn tính.

Xem thêm