Thời tiết ảnh hưởng thế nào đến cảm xúc của con người?

Rối loạn cảm xúc theo mùa bắt đầu và kết thúc vào cùng một thời điểm mỗi năm. Đa phần những người mắc rối loạn cảm xúc theo mùa, sẽ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng vào mùa thu và tiếp diễn đến các tháng mùa đông, làm cạn kiệt năng lượng và khiến họ cảm thấy ủ rũ. Những triệu chứng này thường biến mất trong những tháng mùa xuân và mùa hè. Ít phổ biến hơn, rối loạn cảm xúc theo mùa gây trầm cảm vào mùa xuân hoặc đầu mùa hè và biến mất trong những tháng mùa thu hoặc mùa đông. Điều trị rối loạn cảm xúc theo mùa có thể bao gồm liệu pháp ánh sáng (quang trị liệu), liệu pháp tâm lý và thuốc. Đ

Triệu chứng

Trong đa phần các trường hợp, rối loạn cảm xúc theo mùa thường xuất hiện vào cuối thu hoặc đầu đông và hết khi trời nắng vào mùa xuân hoặc hè.

Ít phổ biến hơn, những người có kiểu đối lập lại có các triệu chứng bắt đầu vào mùa xuân hoặc mùa hè. Trong cả hai trường hợp, các triệu chứng có thể bắt đầu nhẹ và trở nên nghiêm trọng hơn khi mùa tiến triển.

Các dấu hiệu và triệu chứng của rối loạn cảm xúc theo mùa có thể bao gồm:

• Cảm thấy uể oải, buồn bã hoặc chán nản, không muốn làm gì cả
• Mất hứng thú với các hoạt động thể thao
• Cảm giác mệt mỏi, không muốn vận động
• Gặp vấn đề về mất ngủ quá nhiều
• Thèm đồ, ăn quá mất cân bằng
• Không tập trung công việc
• Cảm thấy tuyệt vọng, luôn tự trách bản thân
• Có ý định tự làm hại bản thân

Rối loạn cảm xúc theo mùa vào mùa thu và mùa đông

Các triệu chứng đặc trưng của Rối loạn cảm xúc theo mùa khởi phát vào mùa đông, đôi khi được gọi là trầm cảm mùa đông, có thể bao gồm:

• Ngủ quá nhiều
• Thay đổi khẩu vị, đặc biệt là thèm các loại thực phẩm giàu carbohydrate
• Tăng cân
• Mệt mỏi hoặc năng lượng thấp

Rối loạn cảm xúc theo mùa vào mùa xuân và mùa hè

Các triệu chứng đặc trưng của Rối loạn cảm xúc theo mùa khởi phát vào mùa hè, đôi khi được gọi là trầm cảm mùa hè, có thể bao gồm:

• Khó ngủ (mất ngủ)
• Chán ăn
• Sụt cân
• Kích động hoặc lo lắng
• Tâm trạng thay đổi thất thường

Đặc biệt nguy hiểm với những người mắc rối loạn lưỡng cực

Những người mắc rối loạn lưỡng cực có nguy cơ mắc Rối loạn cảm xúc theo mùa cao hơn. Ở một số người mắc rối loạn lưỡng cực, các giai đoạn cảm xúc có thể liên quan đến một mùa cụ thể. Ví dụ, mùa xuân và mùa hè có thể gây ra các triệu chứng hưng cảm hoặc một dạng hưng cảm nhẹ, lo lắng, kích động và cáu kỉnh. Những người mắc phải cũng có thể trải qua trầm cảm trong những tháng mùa thu và mùa đông.

Nguyên nhân

Nguyên nhân cụ thể của Rối loạn cảm xúc theo mùa vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể đóng vai trò bao gồm:

• Đồng hồ sinh học (nhịp sinh học): Mức độ ánh sáng mặt trời giảm vào mùa thu và mùa đông có thể gây ra Rối loạn cảm xúc theo mùa khởi phát vào mùa đông. Sự giảm ánh sáng này có thể làm gián đoạn đồng hồ sinh học bên trong cơ thể bạn và dẫn đến cảm giác trầm cảm.
• Mức độ Serotonin: Sự sụt giảm serotonin, một chất hóa học trong não (chất dẫn truyền thần kinh) ảnh hưởng đến tâm trạng, có thể đóng vai trò xúc tác trong Rối loạn cảm xúc theo mùa. Giảm ánh sáng mặt trời có thể gây ra sự sụt giảm serotonin, từ đó có thể gây trầm cảm.
• Mức độ Melatonin: Sự thay đổi theo mùa có thể làm xáo trộn sự cân bằng mức độ melatonin trong cơ thể, loại hormone đóng vai trò trong chu kỳ giấc ngủ và tâm trạng.

Các yếu tố rủi ro

Rối loạn cảm xúc theo mùa được chẩn đoán ở phụ nữ nhiều hơn nam giới và xảy ra thường xuyên hơn ở người trẻ tuổi so với người lớn tuổi.

Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc Rối loạn cảm xúc theo mùa của bạn bao gồm:

• Tiền sử gia đình: Những người mắc Rối loạn cảm xúc theo mùa có nhiều khả năng có người thân ruột thịt mắc Rối loạn cảm xúc theo mùa hoặc một dạng trầm cảm khác.
• Mắc trầm cảm nặng hoặc rối loạn lưỡng cực: Các triệu chứng trầm cảm có thể trầm trọng hơn theo mùa nếu bạn có một trong những tình trạng này.
• Địa trí vị lý: Rối loạn cảm xúc theo mùa dường như phổ biến hơn ở những người sống ở xa phía bắc hoặc phía nam xích đạo. Điều này có thể là do ánh sáng mặt trời giảm trong mùa đông và ngày dài hơn trong những tháng mùa hè.
• Nồng độ vitamin D thấp: Một lượng vitamin D được sản xuất trong da khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Vitamin D có thể giúp tăng cường hoạt động của serotonin. Ít ánh sáng mặt trời và không nhận đủ vitamin D từ thực phẩm và các nguồn khác có thể dẫn đến mức vitamin D thấp trong cơ thể.

Biến chứng

Hãy xem xét nghiêm túc các dấu hiệu và triệu chứng của Rối loạn cảm xúc theo mùa. Cũng như các loại trầm cảm khác, Rối loạn cảm xúc theo mùa có thể trở nên tồi tệ hơn và dẫn đến các vấn đề nếu không được điều trị. Những vấn đề này có thể bao gồm:

• Tự cô lập xã hội
• Các vấn đề sức khỏe tâm lý ở môi trường học tập hoặc môi trường làm việc
• Lạm dụng chất kích thích
• Các rối loạn sức khỏe tâm lý khác như rối loạn lo âu hoặc rối loạn ăn uống
• Ý nghĩ hoặc hành vi tự làm hại bản thân

Phòng ngừa

Không có cách nào chắc chắn để ngăn chặn hoăc kìm nén sự phát triển của Rối loạn cảm xúc theo mùa. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể thực hiện các biện pháp phòng ngừa sớm để quản lý ngăn ngừa các triệu chứng. Hãy tiếp xúc với ánh nắng mặt trời nhiều hơn hoặc mô phỏng sử dụng một số biện pháp chuyên dụng để mô phỏng ánh sáng mặt trời. Bên cạnh đó, việc giữ gìn lối sống cũng rất quan trọng. Hãy đảm bảo rằng cơ thể tập thể dục đều đặn, ăn uống lành mạnh, đảm bảo ngủ đúng giờ giấc và tìm cách quản lý căng thẳng hiệu quả. Đừng quên duy trì các hoạt động xã hội và tham gia các sở thích cá nhân để giữ tinh thần lạc quan. Nếu các triệu chứng của bệnh trở nên nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, hãy tìm kiếm đến sự trợ giúp từ các chuyên gia y tế, bác sĩ tâm lý và các chuyên gia trị liệu để được tư vấn và điều trị phù hợp.