Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thay đổi thuốc không làm giảm tình trạng kháng kháng sinh

Việc vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh là một vấn đề sức khỏe toàn cầu. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng khi một số vi khuẩn phát triển khả năng đề kháng với một loại kháng sinh, chúng có thể cùng lúc phát triển đề kháng với một loại kháng sinh khác. Chuyển đổi giữa các loại kháng sinh có thể là một cách để giảm bớt tình trạng kháng kháng sinh ngày càng tăng. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho thấy rất ít vi khuẩn hoạt động theo cách này, điều này cho thấy rằng chu trình kháng sinh còn hạn chế.

Trong một nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng chu kỳ kháng sinh liên quan đến việc các bác sĩ chuyển đổi giữa các loại kháng sinh để khắc phục tình trạng kháng kháng sinh, có thể là một chiến lược không hiệu quả và không bền vững. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng một số loại vi khuẩn thích hợp để sử dụng kháng sinh.

Kháng thuốc kháng sinh

Thuốc kháng sinh rất quan trọng để điều trị và ngăn ngừa nhiễm trùng do vi khuẩn. Việc sử dụng vi sinh vật để bảo vệ khỏi nhiễm trùng đã được ghi nhận ở Trung Quốc cổ đại, Hy Lạp và Ai Cập, trong khi việc sử dụng kháng sinh hiện đại bắt đầu sau khi Alexander Fleming phát hiện ra penicillin trong 1928. Tuy nhiên, ngày nay vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh là một vấn đề sức khỏe ngày càng nghiêm trọng. Tổ chức Y tế Thế giới mô tả kháng kháng sinh là “một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe toàn cầu, an ninh lương thực và sự phát triển ngày nay.” Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng tình trạng kháng kháng sinh ngày càng trầm trọng hơn do lạm dụng kháng sinh, kê đơn không phù hợp và việc sử dụng rộng rãi các loại thuốc này trong chăn nuôi gia súc. Ngoài ra còn thiếu các nghiên cứu về kháng sinh mới, nghiên cứu các phương pháp điều trị bệnh mãn tính thay vì các phương pháp điều trị chữa bệnh. Dựa theo các mối đe dọa từ kháng thuốc kháng sinh ở Hoa Kỳ, một báo cáo năm 2019 từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh, vi khuẩn và nấm kháng thuốc kháng sinh gây ra cái chết của khoảng 35.000 người mỗi năm. Nghiên cứu cho thấy các bác sĩ chẩn đoán 178 ca nhiễm trùng kháng thuốc kháng sinh mỗi ngày. Thật đáng lo ngại là ngày càng có nhiều bệnh nhiễm trùng kháng lại thuốc kháng sinh. Uống thuốc kháng sinh khi không cần thiết có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe của bạn và gia đình bạn, bây giờ và trong tương lai.

Sự nhạy cảm của vi khuẩn

Các nhà nghiên cứu đã gợi ý một cách để chống lại tình trạng kháng thuốc kháng sinh là xác định các chủng vi khuẩn có đề kháng với một loại kháng sinh đồng thời nhạy cảm với một loại kháng sinh khác, do có sự tiến hóa giống nhau. Trong những trường hợp này, có thể tạm dừng hai loại thuốc kháng sinh hoặc ức chế sự kháng thuốc của vi khuẩn. Tuy nhiên, nghiên cứu về quá trình này đã tạo ra nhiều kết quả khác nhau và nhiều nghiên cứu đã xác định “độ nhạy cảm”, không phải nghiên cứu trên động vật sống. Các nhà khoa học đã nhấn mạnh cách vi khuẩn phản ứng khác nhau với thuốc kháng sinh tùy thuộc vào điều kiện trao đổi chất của chúng, và do đó, sự kháng thuốc của vi khuẩn trong phòng thí nghiệm có thể khác với sự đề kháng của vi khuẩn trên người. Sự tồn tại của các cặp kháng sinh được mong đợi vì hiện tượng được gọi là nhạy cảm với thuốc: Khi mầm bệnh thích ứng với một loại thuốc, nó có thể trở nên nhạy cảm hơn với các thuốc khác hoặc có thể trở nên kháng nhiều hơn (đề kháng chéo).

Bốn năm nghiên cứu

Trong một nghiên cứu về tính nhảy cảm giữa 448.563 loại thuốc kháng sinh. Các số liệu được lấy từ 23 bệnh viện trong khoảng thời gian từ tháng 1 năm 2015 đến tháng 12 năm 2018. Sau đó, các nhà nghiên cứu đã phát triển một phương pháp tính điểm để xác định các loại kháng sinh kháng độc lập, kháng đồng thời hoặc kháng riêng rẽ, phương pháp sau cung cấp tiềm năng cho việc quay vòng kháng sinh.

Ít hơn 1%

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy 69 cặp kháng sinh có đặc tính kháng riêng rẽ đối với các quần thể con của sáu loại vi khuẩn gây bệnh phổ biến nhất. Tuy nhiên, ở cấp độ loài, con số này giảm xuống còn 6 trong số 875 cặp kháng sinh -hay chỉ 0,7%. Ngược lại, hơn một nửa cặp kháng sinh cho thấy sự kháng thuốc đồng thời, có nghĩa là vi khuẩn thường đề kháng với cả hai loại kháng sinh. Sự đề kháng đồng thời này đã lên đến ba loại kháng sinh ở mức độ lớn hơn so với dự đoán của các nhà nghiên cứu dựa trên dữ liệu của các cặp kháng sinh. Điều này cho thấy rằng khi vi khuẩn phát triển đề kháng với một loại kháng sinh, chúng có nhiều khả năng phát triển khả năng kháng với nhiều loại khác.

Nghiên cứu trong tương lai

Các nhà khoa học cho biết trong khi ít cặp kháng sinh duy trì sự đề kháng riêng rẽ, 69 cặp được xác định ở cấp độ phân loài sẽ là điểm khởi đầu tốt cho các nghiên cứu sâu hơn. Một thử nghiệm để chống lại tình trạng kháng thuốc kháng sinh là sử dụng luân phiên giữa các loại thuốc kháng sinh khác nhau. Thông thường, thử nghiệm này được áp dụng bằng cách cho các bệnh nhân khác nhau dùng các loại thuốc kháng sinh khác nhau trong cùng một bệnh viện, hoặc chuyển đổi thuốc kháng sinh cho mỗi bệnh nhân khác hoặc cách tháng. Những thử nghiệm chuyển đổi này đã thất bại trong việc hạn chế tình trạng kháng thuốc, nhưng điều này có thể là do lựa chọn sai cặp kháng sinh. Các nhà khoa học đã chỉ ra cách tìm các cặp kháng sinh có nhiều khả năng thành công trong việc giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh. Đây là những ứng cử viên kháng sinh tốt cho các thử nghiệm lâm sàng trong tương lai, nhưng chúng cũng sẽ yêu cầu phân loại ở cấp độ loài phụ để được áp dụng một cách chính xác. Nghiên cứu cũng tiết lộ những cặp kháng sinh nào có khả năng kháng đồng thời kém nhất và nên tránh sử dụng những loại kháng sinh này cùng nhau.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Kháng kháng sinh - mối nguy với y tế toàn cầu

 

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 11/11/2026

    Chiều dài cổ tử cung: Tại sao yếu tố này lại quan trọng trong thai kỳ?

    Trong thai kỳ, cổ tử cung có thể bị ngắn lại quá sớm. Tình trạng này làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm và sinh non. Chuyển dạ sinh non thường xảy ra trong khoảng thời gian từ tuần thứ 20 đến tuần thứ 37 của thai kỳ. Sinh non càng sớm thì nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của em bé càng cao.

  • 11/11/2026

    Thể dục trong mùa đông giúp cải thiện hệ miễn dịch

    Mùa đông không chỉ mang theo cái lạnh mà còn khiến cơ thể dễ mệt mỏi, cảm cúm và suy giảm sức đề kháng. Tuy nhiên, thay vì “ngủ đông”, việc duy trì vận động nhẹ như đi bộ, chạy chậm hay tập yoga lại là cách tự nhiên giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Tập thể dục đều đặn giúp tăng tuần hoàn, kích hoạt tế bào bảo vệ và giảm viêm – từ đó giúp cơ thể chống lại virus, giữ năng lượng và tinh thần khỏe mạnh suốt mùa lạnh.

  • 10/11/2026

    Bí mật hormone hạnh phúc và sợi dây kết nối tình yêu đôi lứa

    Tình yêu đôi lứa không chỉ mang lại những rung cảm diệu kỳ mà còn ẩn chứa những biến chuyển bên trong cơ thể. Cảm giác say mê thăng hoa, sự gắn kết bền chặt hay niềm bình yên khi ở bên người bạn đời đều chịu sự chi phối mạnh mẽ từ hệ thống nội tiết và các tín hiệu thần kinh. Việc thấu hiểu cơ chế kỳ diệu này giúp chúng ta biết cách trân trọng, chủ động vun đắp và bảo vệ mối quan hệ lứa đôi luôn thắm thiết, bền vững theo thời gian. Nhằm mang đến cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những thông tin chi tiết cùng các góc nhìn chuyên môn ngay sau đây.

  • 10/11/2026

    Ung thư hắc tố da

    Ung thư hắc tố là một dạng ung thư da nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, bất kể mùa nào. Bệnh bắt nguồn từ các tế bào sản xuất sắc tố của da, được gọi là tế bào hắc tố. Quan niệm sai lầm cho rằng nguy cơ mắc ung thư hắc tố giảm đáng kể vào mùa đông là hoàn toàn sai lầm, vì tia UV - nguyên nhân chính gây ung thư - vẫn còn hiện hữu trong mùa đông.

  • 09/11/2026

    Chứng vẽ da là gì?

    Chứng vẽ da (tên khoa học là dermatographia) là một tình trạng gây ra các vết nổi gồ lên trên da. Phản ứng này xuất hiện khi da bị gãi, cọ xát hoặc chịu áp lực. Các vết này thường tự biến mất trong vòng 30 phút mà không cần điều trị. Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau!

  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

Xem thêm