Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tập thể dục thường xuyên giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ

Tập thể dục không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ não bộ khỏi nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tập thể dục thường xuyên có thể giúp cải thiện chức năng não và giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.

Tập thể dục và sức khỏe não bộ

Chứng mất trí nhớ là thuật ngữ chung để chỉ các bệnh lý gây suy giảm trí nhớ và nhận thức, trong đó bệnh Alzheimer là phổ biến nhất. Theo thống kê, cứ mỗi ba giây trên thế giới lại có một trường hợp mắc chứng mất trí mới, với số ca mắc dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2060. Ngoài yếu tố tuổi tác, các nguyên nhân như tăng huyết áp, đường huyết cao và kháng insulin cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Chạy bộ vào buổi sáng mang lại lợi ích kép: không chỉ tốt cho tim mạch mà còn giúp bảo vệ não bộ khỏi nguy cơ suy giảm trí nhớ. Một nghiên cứu đã khám phá mối liên quan giữa tập thể dục và insulin trong não, cho thấy việc vận động thường xuyên giúp não điều chỉnh insulin, từ đó cải thiện chức năng nhận thức.

Cơ bắp cũng giống như một miếng bọt biển. Nếu không vận động, cơ bắp của chúng ta sẽ trở nên cứng, làm giảm hiệu quả của insulin. Ngược lại, khi tập thể dục, cơ bắp được kích hoạt, giúp cơ thể phản ứng tốt hơn với insulin, từ đó giảm nguy cơ mất trí nhớ. Vì vậy việc tìm cách để cơ thể giảm tình trạng kháng insulin chính là một phương pháp hữu hiệu để giúp bạn có thể ngăn ngừa chứng mất trí

Đọc thêm tại bài viết: Tập thể dục khi mang thai

Tại sao tập thể dục giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí?

Nghiên cứu đã phát hiện rằng tập thể dục giúp não bộ điều chỉnh insulin, từ đó cải thiện trực tiếp chức năng nhận thức. Một nghiên cứu theo dõi 21 người lớn tuổi bị tiền tiểu đường cho thấy sau khi họ hoàn thành 12 buổi tập thể dục cường độ vừa đến cao trong hai tuần, não bộ của họ có sự thay đổi tích cực.

Phát hiện quan trọng từ nghiên cứu này là sự gia tăng đáng kể các túi ngoại bào có nguồn gốc từ não, mang theo protein liên quan đến insulin. Những túi ngoại bào này đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các tế bào thần kinh giao tiếp và duy trì chức năng của não bộ.

Protein kinase B - Akt – yếu tố quan trọng trong quá trình truyền tín hiệu insulin – có vai trò then chốt đối với sức khỏe và sự phát triển của tế bào thần kinh.

Khả năng phản ứng kém với insulin có thể dẫn đến chứng mất trí. Do đó, việc tập thể dục có thể giúp ngăn ngừa tình trạng này bằng cách thúc đẩy tín hiệu insulin trong não. Sẽ cần thêm nhiều nghiên cứu hơn nữa để xác định được cơ chế chính xác, tuy nhiên những phát hiện này nhấn mạnh rằng hoạt động thể chất có thể là một phương pháp dễ tiếp cận và tiết kiệm chi phí để bảo vệ sức khỏe não bộ lâu dài.

Trong giai đoạn tiếp theo của nghiên cứu, các nhà khoa học sẽ sử dụng bình xịt insulin và chụp MRI để tìm hiểu sâu hơn về cách insulin ảnh hưởng đến chức năng não. Họ sẽ theo dõi lưu lượng máu trong não trước và sau khi sử dụng insulin để đánh giá tác động của insulin một cách rõ ràng hơn.

Đọc thêm tại bài viết: 7 lý do để tập thể dục ngoài trời và cách bắt đầu

Tại sao insulin quan trọng đối với não bộ?

Insulin không chỉ điều hòa đường huyết mà còn đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe não bộ. Khi insulin liên kết với các thụ thể trong não, nó giúp các tế bào thần kinh giao tiếp và tăng cường kết nối synap, hỗ trợ trí nhớ và khả năng học tập. Tuy nhiên, khi tín hiệu insulin bị suy giảm - thường gặp ở bệnh nhân tiểu đường type2 - nguy cơ suy giảm nhận thức sẽ gia tăng.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng kháng insulin có thể góp phần vào sự tích tụ của mảng bám amyloid-beta và đám rối Tau - những đặc điểm chính của bệnh Alzheimer. Điều này có nghĩa là cải thiện độ nhạy insulin thông qua tập thể dục có thể giúp làm chậm hoặc ngăn ngừa sự suy giảm chức năng não.

Tập thể dục – giải pháp đơn giản để giảm nguy cơ mất trí nhớ

Bạn không cần tập luyện cường độ cao để bảo vệ não bộ. Đi bộ chỉ 4.000 bước mỗi ngày cũng có thể giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Ngoài ra, các bài tập aerobic như chạy bộ, đạp xe và bơi lội đều mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe não bộ.

Theo các chuyên gia tập thể dục từ lâu đã được biết đến là có tác động tích cực đến sức khỏe não bộ. Bên cạnh đó, các thói quen như duy trì hoạt động xã hội, ngủ đủ giấc, chế độ ăn uống lành mạnh và kiểm soát căng thẳng cũng giúp tăng cường chức năng nhận thức.

Lời khuyên

Nếu bạn hoặc người thân có nguy cơ cao mắc chứng mất trí nhớ do tiền tiểu đường hoặc tiểu đường, tập thể dục thường xuyên có thể là giải pháp hiệu quả để giảm nguy cơ mắc bệnh. Ngoài ra, duy trì lối sống lành mạnh như ăn uống cân bằng và giảm căng thẳng cũng giúp bảo vệ não bộ lâu dài. Quan trọng nhất, hãy bắt đầu càng sớm càng tốt để tối ưu hóa lợi ích sức khỏe não bộ của bạn.

 

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo verywell health
Bình luận
Tin mới
  • 13/04/2026

    Lý do nên bỏ muối vào nước luộc trứng

    Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.

  • 13/04/2026

    Bố mẹ nên làm gì để giúp con ôn thi học kỳ tiểu học hiệu quả

    Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.

  • 12/04/2026

    Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?

    Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?

  • 12/04/2026

    Bệnh đái tháo đường type 5

    Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.

  • 11/04/2026

    Mối liên quan giữa giấc ngủ và tăng trưởng ở trẻ từ 5 – 8 tuổi

    Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

  • 11/04/2026

    6 loại thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều

    Mọi người thường nghe nhiều về canxi nhưng ít chú ý đến magie - khoáng chất liên quan đến hàng trăm phản ứng sinh hóa trong cơ thể như ổn định nhịp tim, thư giãn cơ bắp, củng cố hệ thần kinh, kiểm soát đường huyết. Tham khảo một số thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều.

  • 11/04/2026

    Bệnh tay chân miệng : Dấu hiệu và phòng tránh cho trẻ

    Bệnh tay chân miệng là một bệnh phổ biến ở trẻ em, thường bùng phát trong những tháng giao mùa trời lạnh do điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển. Với tốc độ lây lan nhanh qua đường tiếp xúc và tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm, việc hiểu rõ dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin khoa học, thực tiễn giúp phụ huynh nhận diện sớm bệnh và áp dụng các biện pháp phòng tránh hiệu quả.

  • 11/04/2026

    Các nhà khoa học phát hiện yếu tố dự đoán tuổi thọ trong một nghiên cứu gây bất ngờ

    Các nhà khoa học cho biết họ đã xác định được một chỉ số quan trọng giúp dự đoán tuổi thọ con người. Kết quả cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò lớn hơn nhiều so với những gì từng ước tính. Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh vẫn giữ vai trò thiết yếu trong việc sống lâu và sống khỏe.

Xem thêm