Tập thể dục và sức khỏe não bộ
Chứng mất trí nhớ là thuật ngữ chung để chỉ các bệnh lý gây suy giảm trí nhớ và nhận thức, trong đó bệnh Alzheimer là phổ biến nhất. Theo thống kê, cứ mỗi ba giây trên thế giới lại có một trường hợp mắc chứng mất trí mới, với số ca mắc dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2060. Ngoài yếu tố tuổi tác, các nguyên nhân như tăng huyết áp, đường huyết cao và kháng insulin cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Chạy bộ vào buổi sáng mang lại lợi ích kép: không chỉ tốt cho tim mạch mà còn giúp bảo vệ não bộ khỏi nguy cơ suy giảm trí nhớ. Một nghiên cứu đã khám phá mối liên quan giữa tập thể dục và insulin trong não, cho thấy việc vận động thường xuyên giúp não điều chỉnh insulin, từ đó cải thiện chức năng nhận thức.
Cơ bắp cũng giống như một miếng bọt biển. Nếu không vận động, cơ bắp của chúng ta sẽ trở nên cứng, làm giảm hiệu quả của insulin. Ngược lại, khi tập thể dục, cơ bắp được kích hoạt, giúp cơ thể phản ứng tốt hơn với insulin, từ đó giảm nguy cơ mất trí nhớ. Vì vậy việc tìm cách để cơ thể giảm tình trạng kháng insulin chính là một phương pháp hữu hiệu để giúp bạn có thể ngăn ngừa chứng mất trí
Đọc thêm tại bài viết: Tập thể dục khi mang thai
Tại sao tập thể dục giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí?
Nghiên cứu đã phát hiện rằng tập thể dục giúp não bộ điều chỉnh insulin, từ đó cải thiện trực tiếp chức năng nhận thức. Một nghiên cứu theo dõi 21 người lớn tuổi bị tiền tiểu đường cho thấy sau khi họ hoàn thành 12 buổi tập thể dục cường độ vừa đến cao trong hai tuần, não bộ của họ có sự thay đổi tích cực.
Phát hiện quan trọng từ nghiên cứu này là sự gia tăng đáng kể các túi ngoại bào có nguồn gốc từ não, mang theo protein liên quan đến insulin. Những túi ngoại bào này đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các tế bào thần kinh giao tiếp và duy trì chức năng của não bộ.

Protein kinase B - Akt – yếu tố quan trọng trong quá trình truyền tín hiệu insulin – có vai trò then chốt đối với sức khỏe và sự phát triển của tế bào thần kinh.
Khả năng phản ứng kém với insulin có thể dẫn đến chứng mất trí. Do đó, việc tập thể dục có thể giúp ngăn ngừa tình trạng này bằng cách thúc đẩy tín hiệu insulin trong não. Sẽ cần thêm nhiều nghiên cứu hơn nữa để xác định được cơ chế chính xác, tuy nhiên những phát hiện này nhấn mạnh rằng hoạt động thể chất có thể là một phương pháp dễ tiếp cận và tiết kiệm chi phí để bảo vệ sức khỏe não bộ lâu dài.
Trong giai đoạn tiếp theo của nghiên cứu, các nhà khoa học sẽ sử dụng bình xịt insulin và chụp MRI để tìm hiểu sâu hơn về cách insulin ảnh hưởng đến chức năng não. Họ sẽ theo dõi lưu lượng máu trong não trước và sau khi sử dụng insulin để đánh giá tác động của insulin một cách rõ ràng hơn.
Đọc thêm tại bài viết: 7 lý do để tập thể dục ngoài trời và cách bắt đầu
Tại sao insulin quan trọng đối với não bộ?
Insulin không chỉ điều hòa đường huyết mà còn đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe não bộ. Khi insulin liên kết với các thụ thể trong não, nó giúp các tế bào thần kinh giao tiếp và tăng cường kết nối synap, hỗ trợ trí nhớ và khả năng học tập. Tuy nhiên, khi tín hiệu insulin bị suy giảm - thường gặp ở bệnh nhân tiểu đường type2 - nguy cơ suy giảm nhận thức sẽ gia tăng.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng kháng insulin có thể góp phần vào sự tích tụ của mảng bám amyloid-beta và đám rối Tau - những đặc điểm chính của bệnh Alzheimer. Điều này có nghĩa là cải thiện độ nhạy insulin thông qua tập thể dục có thể giúp làm chậm hoặc ngăn ngừa sự suy giảm chức năng não.
Tập thể dục – giải pháp đơn giản để giảm nguy cơ mất trí nhớ
Bạn không cần tập luyện cường độ cao để bảo vệ não bộ. Đi bộ chỉ 4.000 bước mỗi ngày cũng có thể giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Ngoài ra, các bài tập aerobic như chạy bộ, đạp xe và bơi lội đều mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe não bộ.
Theo các chuyên gia tập thể dục từ lâu đã được biết đến là có tác động tích cực đến sức khỏe não bộ. Bên cạnh đó, các thói quen như duy trì hoạt động xã hội, ngủ đủ giấc, chế độ ăn uống lành mạnh và kiểm soát căng thẳng cũng giúp tăng cường chức năng nhận thức.
Lời khuyên
Nếu bạn hoặc người thân có nguy cơ cao mắc chứng mất trí nhớ do tiền tiểu đường hoặc tiểu đường, tập thể dục thường xuyên có thể là giải pháp hiệu quả để giảm nguy cơ mắc bệnh. Ngoài ra, duy trì lối sống lành mạnh như ăn uống cân bằng và giảm căng thẳng cũng giúp bảo vệ não bộ lâu dài. Quan trọng nhất, hãy bắt đầu càng sớm càng tốt để tối ưu hóa lợi ích sức khỏe não bộ của bạn.
Tốt nhất nên uống thực phẩm bổ sung dầu cá cùng với thức ăn để tăng cường khả năng hấp thụ các axit béo omega-3 có lợi. Các loại đồ uống cần tránh khi dùng thực phẩm bổ sung dầu cá bao gồm rượu và đồ uống có ga.
Nước chiếm 60-70% trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết mọi phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Thế nhưng, tình trạng thiếu nước mãn tính - không phải mất nước cấp tính - đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng triệu người Việt Nam mỗi ngày mà họ không nhận ra.
Chế độ ăn Địa Trung Hải từ lâu đã được coi là chuẩn mực cho một sức khỏe tốt. Ăn uống là một hành trình mang tính cá nhân sâu sắc, gắn liền với các mối liên hệ văn hóa, niềm tin tâm linh, thói quen và tất nhiên là cả nguồn thực phẩm sẵn có. Chế độ ăn uống trực tiếp chịu trách nhiệm cho sức sống cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi có nhiều tranh luận về việc thế nào mới chính xác là một chế độ ăn lành mạnh; bởi đây là một vấn đề quan trọng và đầy thách thức.
Tập thể dục đều đặn hàng ngày có thể làm giảm huyết áp bằng cách tăng cường sức khỏe tim mạch và cải thiện độ đàn hồi cũng như chức năng của mạch máu. Tập thể dục với cường độ vừa phải hầu hết các ngày trong tuần có thể giúp giảm huyết áp bền vững và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.
Hơn 80% người trưởng thành tại Việt Nam nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori – tác nhân chính gây viêm loét và ung thư dạ dày. Khám phá ngay cơ chế lây truyền, quá trình phát triển bệnh và thách thức kháng kháng sinh hiện nay để chủ động bảo vệ sức khỏe gia đình bạn
Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia là tình trạng khiến bạn không thể trải nghiệm niềm vui hoặc sự thích thú. Bạn có thể cảm thấy tê liệt hoặc ít hứng thú hơn với những điều mà trước đây bạn từng yêu thích. Đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Cùng tìm hiểu về hội chứng này qua bài viết sau đây!
Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.
Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.