Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tập thể dục thường xuyên giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ

Tập thể dục không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ não bộ khỏi nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tập thể dục thường xuyên có thể giúp cải thiện chức năng não và giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.

Tập thể dục và sức khỏe não bộ

Chứng mất trí nhớ là thuật ngữ chung để chỉ các bệnh lý gây suy giảm trí nhớ và nhận thức, trong đó bệnh Alzheimer là phổ biến nhất. Theo thống kê, cứ mỗi ba giây trên thế giới lại có một trường hợp mắc chứng mất trí mới, với số ca mắc dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2060. Ngoài yếu tố tuổi tác, các nguyên nhân như tăng huyết áp, đường huyết cao và kháng insulin cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Chạy bộ vào buổi sáng mang lại lợi ích kép: không chỉ tốt cho tim mạch mà còn giúp bảo vệ não bộ khỏi nguy cơ suy giảm trí nhớ. Một nghiên cứu đã khám phá mối liên quan giữa tập thể dục và insulin trong não, cho thấy việc vận động thường xuyên giúp não điều chỉnh insulin, từ đó cải thiện chức năng nhận thức.

Cơ bắp cũng giống như một miếng bọt biển. Nếu không vận động, cơ bắp của chúng ta sẽ trở nên cứng, làm giảm hiệu quả của insulin. Ngược lại, khi tập thể dục, cơ bắp được kích hoạt, giúp cơ thể phản ứng tốt hơn với insulin, từ đó giảm nguy cơ mất trí nhớ. Vì vậy việc tìm cách để cơ thể giảm tình trạng kháng insulin chính là một phương pháp hữu hiệu để giúp bạn có thể ngăn ngừa chứng mất trí

Đọc thêm tại bài viết: Tập thể dục khi mang thai

Tại sao tập thể dục giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí?

Nghiên cứu đã phát hiện rằng tập thể dục giúp não bộ điều chỉnh insulin, từ đó cải thiện trực tiếp chức năng nhận thức. Một nghiên cứu theo dõi 21 người lớn tuổi bị tiền tiểu đường cho thấy sau khi họ hoàn thành 12 buổi tập thể dục cường độ vừa đến cao trong hai tuần, não bộ của họ có sự thay đổi tích cực.

Phát hiện quan trọng từ nghiên cứu này là sự gia tăng đáng kể các túi ngoại bào có nguồn gốc từ não, mang theo protein liên quan đến insulin. Những túi ngoại bào này đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các tế bào thần kinh giao tiếp và duy trì chức năng của não bộ.

Protein kinase B - Akt – yếu tố quan trọng trong quá trình truyền tín hiệu insulin – có vai trò then chốt đối với sức khỏe và sự phát triển của tế bào thần kinh.

Khả năng phản ứng kém với insulin có thể dẫn đến chứng mất trí. Do đó, việc tập thể dục có thể giúp ngăn ngừa tình trạng này bằng cách thúc đẩy tín hiệu insulin trong não. Sẽ cần thêm nhiều nghiên cứu hơn nữa để xác định được cơ chế chính xác, tuy nhiên những phát hiện này nhấn mạnh rằng hoạt động thể chất có thể là một phương pháp dễ tiếp cận và tiết kiệm chi phí để bảo vệ sức khỏe não bộ lâu dài.

Trong giai đoạn tiếp theo của nghiên cứu, các nhà khoa học sẽ sử dụng bình xịt insulin và chụp MRI để tìm hiểu sâu hơn về cách insulin ảnh hưởng đến chức năng não. Họ sẽ theo dõi lưu lượng máu trong não trước và sau khi sử dụng insulin để đánh giá tác động của insulin một cách rõ ràng hơn.

Đọc thêm tại bài viết: 7 lý do để tập thể dục ngoài trời và cách bắt đầu

Tại sao insulin quan trọng đối với não bộ?

Insulin không chỉ điều hòa đường huyết mà còn đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe não bộ. Khi insulin liên kết với các thụ thể trong não, nó giúp các tế bào thần kinh giao tiếp và tăng cường kết nối synap, hỗ trợ trí nhớ và khả năng học tập. Tuy nhiên, khi tín hiệu insulin bị suy giảm - thường gặp ở bệnh nhân tiểu đường type2 - nguy cơ suy giảm nhận thức sẽ gia tăng.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng kháng insulin có thể góp phần vào sự tích tụ của mảng bám amyloid-beta và đám rối Tau - những đặc điểm chính của bệnh Alzheimer. Điều này có nghĩa là cải thiện độ nhạy insulin thông qua tập thể dục có thể giúp làm chậm hoặc ngăn ngừa sự suy giảm chức năng não.

Tập thể dục – giải pháp đơn giản để giảm nguy cơ mất trí nhớ

Bạn không cần tập luyện cường độ cao để bảo vệ não bộ. Đi bộ chỉ 4.000 bước mỗi ngày cũng có thể giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Ngoài ra, các bài tập aerobic như chạy bộ, đạp xe và bơi lội đều mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe não bộ.

Theo các chuyên gia tập thể dục từ lâu đã được biết đến là có tác động tích cực đến sức khỏe não bộ. Bên cạnh đó, các thói quen như duy trì hoạt động xã hội, ngủ đủ giấc, chế độ ăn uống lành mạnh và kiểm soát căng thẳng cũng giúp tăng cường chức năng nhận thức.

Lời khuyên

Nếu bạn hoặc người thân có nguy cơ cao mắc chứng mất trí nhớ do tiền tiểu đường hoặc tiểu đường, tập thể dục thường xuyên có thể là giải pháp hiệu quả để giảm nguy cơ mắc bệnh. Ngoài ra, duy trì lối sống lành mạnh như ăn uống cân bằng và giảm căng thẳng cũng giúp bảo vệ não bộ lâu dài. Quan trọng nhất, hãy bắt đầu càng sớm càng tốt để tối ưu hóa lợi ích sức khỏe não bộ của bạn.

 

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo verywell health
Bình luận
Tin mới
  • 24/02/2026

    Mất ngủ khi mang thai: Bí quyết giúp mẹ bầu ngủ ngon và an toàn cho thai nhi

    Mất ngủ khi mang thai không chỉ là nỗi lo về sức khỏe mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của mẹ bầu. Hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng các giải pháp hỗ trợ sẽ giúp mẹ cải thiện giấc ngủ nhanh chóng.

  • 24/02/2026

    Hồi phục sức khỏe sau kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán

    Tết Nguyên Đán là khoảng thời gian quan trọng trong văn hóa người Việt, nhưng cũng là thời điểm gây ra những xáo trộn lớn về nhịp sinh học, chế độ dinh dưỡng và thói quen vận động. Những thay đổi đột ngột này dẫn đến hội chứng "mệt mỏi hậu kỳ nghỉ", làm suy giảm hệ miễn dịch và gia tăng nguy cơ tái phát các bệnh lý mạn tính.

  • 23/02/2026

    U xơ tử cung có gây hiếm muộn không?

    Thực tế một số trường hợp vô sinh hoặc chậm có thai khi đi khám phát hiện mắc u xơ tử cung. Vậy có phải tất cả bệnh nhân mắc u xơ tử cung đều khó có thai hay không?

  • 23/02/2026

    Lên kế hoạch tập luyện cho năm mới: Đặt mục tiêu và thực hiện hiệu quả

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để bắt đầu hành trình cải thiện sức khỏe và vóc dáng thông qua việc xây dựng một kế hoạch tập luyện khoa học. Việc tập luyện không chỉ giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện sức bền tim mạch mà còn mang lại lợi ích lâu dài như giảm nguy cơ bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và cải thiện tâm trạng. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu sức khỏe, việc thiết lập một kế hoạch cụ thể, phù hợp với nhu cầu cá nhân và duy trì thói quen tập luyện là điều tối quan trọng. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách lập kế hoạch tập luyện hiệu quả, từ việc xác định mục tiêu đến cách duy trì động lực lâu dài.

  • 22/02/2026

    Những tác hại kinh hoàng với sức khoẻ khi dùng thực phẩm bẩn

    Thực phẩm ôi thiu, nhiễm bẩn, kém vệ sinh là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh đường tiêu hóa, ung thư, dậy thì sớm, thai dị tật... và gây nhiều hệ lụy lâu dài cho sức khoẻ.

  • 22/02/2026

    Tầm soát sức khỏe định kỳ: Đầu tư cho một năm mới an lành và hạnh phúc

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để thiết lập mục tiêu mới cho bản thân, trong đó sức khỏe toàn diện của bản thân và gia đình là yếu tố thiết yếu và là tài sản quý giá nhất, tạo nền tảng cho niềm vui và thành công. Để có sức khỏe tốt, việc chủ động phòng bệnh thông qua tầm soát sức khỏe định kỳ là một khoản đầu tư thông minh và quan trọng bậc nhất. Bài viết này sẽ phân tích tầm quan trọng, lợi ích cụ thể và các bước thực hiện tầm soát sức khỏe hiệu quả, giúp bạn đón một năm mới khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng.

  • 21/02/2026

    Thảo mộc và trà – Sự hòa hợp tự nhiên trong hỗ trợ chăm sóc sức khỏe toàn diện

    Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, xu hướng tìm về các giá trị tự nhiên như một giải pháp bền vững để chăm sóc sức khỏe. Trong số đó, sự kết hợp tinh tế giữa thảo mộc và trà không chỉ đơn thuần tạo nên một thức uống giải khát, mà còn là giải pháp "thanh nhiệt", cân bằng cơ thể dựa trên nền tảng y học cổ truyền.

  • 21/02/2026

    Giải đáp 10 câu hỏi cấp bách về thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh

    Ngày càng nhiều phụ nữ nhận thức rõ và quan tâm tìm hiểu về tầm quan trọng của thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh đối với cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Xem thêm