Tại sao ngày càng nhiều người trẻ mắc ung thư?

Ung thư xảy ra khi các tế bào đột biến gen phát triển một cách không kiểm soát. Ung thư và có thể xảy ra ở bất kỳ cơ quan hoặc mô nào của cơ thể. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, ung thư là nguyên nhân thứ hai gây tử vong trên toàn thế giới. Trong khi ung thư thường ảnh hưởng đến những người từ 50 tuổi trở lên, các nghiên cứu chỉ ra rằng, kể từ những năm 1990, tỷ lệ mắc một số bệnh ung thư đã và đang gia tăng ở những người dưới 50 tuổi ở nhiều nơi trên thế giới. Ung thư khởi phát sớm làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe lâu dài, bao gồm vô sinh, các bệnh về tim mạch và ung thư thứ phát cũng như tăng nguy cơ chịu ảnh hưởng của các phản ứng phụ của việc điều trị ung thư. Việc hiểu các yếu tố nguy cơ của ung thư khởi phát sớm có thể giúp ngăn ngừa, phát hiện sớm và điều trị tình trạng này.

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng các yếu tố lối sống như chế độ ăn uống, béo phì và tiếp xúc với môi trường có thể góp phần vào việc khởi phát sớm ung thư. Nghiên cứu được tiến hành trên 14 loại ung thư có tỷ lệ mắc gia tăng cao ở người dưới 50 tuổi trong giai đoạn từ 2000 đến 2012, bao gồm: ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư nội mạc tử cung, ung thư thực quản, ung thư đầu cổ, ung thư thận, bệnh đa u tủy, ung thư tuyến tụy, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư dạ dày, ung thư tuyến giáp. Sau đó, các nhà nghiên cứu đã xem xét các nghiên cứu điều tra các yếu tố nguy cơ có thể gây ung thư, cùng với các tài liệu mô tả các đặc điểm lâm sàng và sinh học của khối u ung thư khởi phát sớm và muộn. 

Các yếu tố lối sống và nguy cơ ung thư

Sau khi phân tích các tài liệu, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng có thể phải mất đến nhiều thập kỷ để từ những sự tổn thương tế bào ban đầu biểu hiện thành những triệu chứng ung thư có thể phát hiện được trên lâm sàng. Sự gia tăng ung thưở người trẻ có tương quan với xu hướng lối sống gia tăng, bao gồm chế độ ăn, lối sống và môi trường Tây hóa hơn. Những thay đổi này đã bắt đầu từ giữa thế kỷ 20, có thể đã ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh ung thư khởi phát sớm từ những năm 1990.

Các yếu tố lối sống có thể làm tăng nguy cơ ung thư bao gồm:

• Chế độ ăn uống Tây hóa, được định nghĩa là có nhiều chất béo bão hòa, thịt đỏ, thịt chế biến, đường và thực phẩm chế biến cực nhanh nhưng ít trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và chất xơ
• Tỷ lệ cho con bú thấp hơn và tăng tiêu thụ sữa công thức
• Tăng uống rượu
• Thói quen hút thuốc, bao gồm cả thói quen cá nhân và hút thuốc thụ động hoặc phơi nhiễm trong tử cung của thai nhi
• Giảm giấc ngủ ở trẻ em do đèn sáng vào ban đêm
• Làm việc ca đêm, điều này làm tăng tỷ lệ mắc các yếu tố nguy cơ ung thư như béo phì và tiểu đường
• Những thay đổi về sinh sản, bao gồm dậy thì sớm, giảm số lượng con sinh ra, tuổi sinh con lần đầu và lần cuối muộn hơn cũng như gia tăng sử dụng các biện pháp tránh thai
• Ít hoạt động thể chất và lối sống ít vận động
• Tăng tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường loại 2

Các nhà nghiên cứu lưu ý thêm rằng 8 trong số 14 bệnh ung thư được nghiên cứu liên quan đến hệ tiêu hóa, cho thấy tầm quan trọng của hệ vi sinh vật đường ruột và miệng đối với nguy cơ ung thư.

Lối sống làm tăng nguy cơ ung thư như thế nào?

Chuyên gia cho rằng các yếu tố về lối sống như béo phì, ít vận động và chế độ ăn uống nghèo nàn có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh ung thư. Những yếu tố này có khả năng làm tăng nguy cơ ung thư cả trực tiếp và gián tiếp. Ví dụ, yếu tố lối sống có thể gây tăng viêm và ảnh hưởng hoặc phá vỡ các quá trình điều tiết tế bào, do đó trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc ung thư. 

Làm thế nào để giảm nguy cơ mắc ung thư?

Các chuyên gia khuyến nghị thay đổi các yếu tố lối sống sau để giảm nguy cơ mắc ung thư:

• Tránh chế độ ăn kiểu phương Tây giàu thực phẩm chế biến cao, mỡ động vật, đồ tráng miệng và quá nhiều thịt đỏ
• Giảm đường trong chế độ ăn
• Tập thể dục thường xuyên
• Tránh khói thuốc/hút thuốc lá
• Giảm tiêu thụ rượu
• Tiêu thụ thực phẩm và đồ uống bổ dưỡng cân bằng
• Cố gắng ngủ ngon với lịch trình đều đặn, tránh thức khuya
• Giảm công việc làm ca đêm càng nhiều càng tốt
• Tiêm vaccine chống lại các vi sinh vật gây ung thư như HPV và HBV

Ngoài ra, phải cẩn thận trong ăn uống, không sử dụng nguồn thực phẩm kém chất lượng, ẩm mốc, nguồn gốc không rõ ràng. Bên cạnh đó cũng nên khám tổng quát, tầm soát ung thư 6 tháng/lần để ngăn ngừa các bệnh ung thư phổ biến nhất hiện nay.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những ai có nguy cơ cao mắc ung thư não?