Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những ai có nguy cơ cao mắc ung thư não?

Bất kỳ ai cũng có thể phát triển ung thư não, nhưng một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Các yếu tố nguy cơ này khác nhau tùy thuộc vào loại ung thư não và bao gồm các yếu tố di truyền, cá nhân và nhân khẩu học.

Ung thư não tấn công trực tiếp vào não và các cấu trúc xung quanh hoặc di căn đến não từ các nơi khác trong cơ thể. Mắc một loại ung thư khác là một yếu tố nguy cơ chính của ung thư não. Tuy nhiên, các yếu tố khác, chẳng hạn như tuổi tác và tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư, ảnh hưởng đến nguy cơ này. Một yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng phát triển ung thư não. Tuy nhiên, có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ không có nghĩa là ai đó sẽ bị ung thư. Nhiều người không có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào cũng có thể phát triển ung thư não. Bài viết này thảo luận về các yếu tố nguy cơ của ung thư não và cách giải quyết một số yếu tố trong số đó.

Ai có thể bị ung thư não?

Bất kỳ ai cũng có thể phát triển ung thư não, kể cả những người không có yếu tố nguy cơ hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), hầu hết các khối u não phát triển ở những người không có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào. Tuy nhiên, một số yếu tố thường sẽ làm tăng nguy cơ ung thư não, bao gồm các yếu tố di truyền, môi trường, nhân khẩu học và cá nhân. Những người có một hoặc nhiều trong số này sẽ có khả năng bị ung thư não cao hơn so với người không có chúng.

Nhân tố môi trường

Tiếp xúc với các yếu tố môi trường nhất định có thể làm tăng nguy cơ ung thư não, bao gồm:

  • Chất độc hại: Tiếp xúc với các chất độc hại, chẳng hạn như sơn, dung môi và một số thuốc trừ sâu, có thể làm tăng nguy cơ ung thư não
  • Điện từ trường: Một số người cho rằng điện từ trường từ điện thoại di động có thể làm tăng khả năng phát triển khối u não. Tuy nhiên, vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng để chứng minh cho tuyên bố này.
  • Nitrat
  • Virus: Tiếp xúc với một số loại virus, chẳng hạn như virus Epstein-Barr và virus cytomegalovirus, có thể làm cho ung thư não dễ xảy ra hơn

Yếu tố di truyền

Tiền sử gia đình bị u não có thể có nghĩa là một cá nhân có thể đã thừa hưởng một đột biến di truyền gây ra tình trạng này. Các rối loạn di truyền có thể làm tăng nguy cơ ung thư não bao gồm:

  • Bệnh u xơ thần kinh: Tình trạng này xảy ra khi đột biến gen NF1 hoặc NF2 làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư như schwannomas, u thần kinh đệm và u màng não.
  • Hội chứng von Hippel-Lindau: Những thay đổi trong gen VHL làm cho sự phát triển của nhiều khối u lành tính và ung thư, bao gồm cả trong não và tủy sống
  • Hội chứng Li-Fraumeni: Những thay đổi trong gen TP53 làm tăng nguy cơ u thần kinh đệm trong não và các khu vực khác của cơ thể, chẳng hạn như vú
  • Hội chứng Turcot: Đây là nơi mọi người có đột biến trên gen APC, MLH1 hoặc PMS2 làm tăng nguy cơ u não và u thần kinh đệm
  • Bệnh xơ cứng củ: Những thay đổi trong gen TSC1 hoặc TSC2 làm cho các khối u lành tính trong não và các nơi khác trong cơ thể dễ xuất hiện hơn

Nhân tố nhân khẩu học

Có một số yếu tố nguy cơ chung của ung thư có thể gây ra ung thư não hoặc một loại ung thư di căn đến não, chẳng hạn như:

  • Tuổi càng cao: Lão hóa làm tăng nguy cơ phát triển ung thư
  • Giới tính: Theo ACS, phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh ung thư não cao hơn nam giới một chút. Tuy nhiên, nam giới có nhiều khả năng phát triển khối u não ác tính hơn nữ giới
  • Tiền sử ung thư: Những người mắc bệnh ung thư hiện tại hoặc trước đó có khả năng phát triển ung thư não cao hơn

Giảm rủi ro ung thư não

Không thể loại bỏ tất cả các yếu tố nguy cơ ung thư não. Tuy nhiên, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đề xuất một số mẹo để giảm nguy cơ ung thư, bao gồm:

  • đi khám sức khỏe định kỳ
  • tránh hoặc giảm tiếp xúc với chất độc tại nơi làm việc bằng cách đeo khẩu trang
  • giảm thiểu tiếp xúc với bức xạ ion hóa tại nơi làm việc bằng cách mặc đồ bảo hộ
  • thực hiện các bước để giảm thiểu phơi nhiễm với các tình trạng như HIV
  • chủng ngừa virus u nhú ở người để giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung
  • tập thể dục thường xuyên và ăn một chế độ ăn uống bổ dưỡng và cân bằng
  • tránh hoặc bỏ hút thuốc

Các khối u não thường nghiêm trọng nhưng có thể điều trị được. Trong một số trường hợp, chăm sóc và điều trị thích hợp có thể giúp một người vượt qua tình trạng bệnh. Chẩn đoán sớm cũng rất quan trọng để điều trị ung thư thành công.

Hầu hết các cá nhân có các yếu tố nguy cơ ung thư não sẽ không phát triển tình trạng này. Tuy nhiên, nhận thức được các yếu tố nguy cơ này có thể khuyến khích một người thực hiện các biện pháp phòng ngừa, chẳng hạn như bỏ hút thuốc, tuân theo một chế độ ăn uống cân bằng và tập thể dục thường xuyên.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ung thư não, triệu chứng và dấu hiệu nhận biết

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (tổng hợp từ Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 21/10/2026

    Vận động thông minh cho người bận rộn

    Dù bận rộn trong nhịp sống hiện đại, phụ nữ hoàn toàn không cần phải dành hàng giờ tại phòng gym để duy trì vóc dáng. Giải pháp vận động thông minh chú trọng vào chất lượng bài tập sẽ mang lại hiệu quả vượt trội cả về thể chất lẫn tinh thần.

  • 20/10/2026

    Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng

    Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.

  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm