Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những khám phá mới về não bộ

Mặc dù là cơ quan thiết yếu đối với sự tồn tại của chúng ta, não bộ vẫn là một bí ẩn giống như một hành tinh từ một thiên hà xa xôi.

Các nhà khoa học thần kinh trên khắp thế giới mới đây đã khám phá những điều mới mẻ về não bộ con người.

Não bộ không chỉ phản ánh sự riêng biệt của mỗi con người, mà còn là thế giới chúng ta trải nghiệm. Não phản ánh những câu chuyện khi chúng ta đang ngủ; gửi tín hiệu báo động và thúc đẩy cơ thể chạy hoặc chiến đấu khi cảm thấy nguy hiểm... Bộ não giúp chúng ta thích nghi với môi trường để chúng ta không khó chịu bởi những thay đổi đột ngột bởi thời gian, thời tiết... và quan trọng hơn, là lưu trữ những ký ức vui buồn trong suốt cuộc đời mỗi chúng ta.

nhung-kham-pha-moi-ve-nao-bo-1

nhung-kham-pha-moi-ve-nao-bo-2

Còn rất nhiều điều bí ẩn về não người và các tế bào thần kinh mà chúng ta chưa khám phá hết được.

Não vẫn hoạt động tốt khi bị mất một phần

Một bệnh nhi bị mất một phần ba bán cầu não phải cách đây 4 năm. Ca phẫu thuật loại bỏ não này là cần thiết để giúp giảm các cơn động kinh suy nhược ở bệnh nhân. Phần não bị cắt bỏ bao gồm bên phải thùy chẩm (trung tâm xử lý thị giác của não) và hầu hết thùy thái dương bên phải, trung tâm xử lý âm thanh của não. Bệnh nhân 11 tuổi này không thể nhìn thấy phía bên trái của mình như những người bình thường, nhưng não của cậu bé lại hoạt động tốt như những người khác cùng tuổi trong việc xử lý nhận thức và thị giác, ngay cả khi không có phần quan trọng đó của bộ não. Đó là bởi vì cả hai bên não đều có khả năng xử lý hầu hết các chức năng của tầm nhìn. Nhưng bên phải chiếm ưu thế trong việc phát hiện khuôn mặt, trong khi bên trái chiếm ưu thế trong việc xử lý ngôn ngữ. Nghiên cứu cho thấy não phát triển khá linh hoạt, trong trường hợp không có trung tâm xử lý tầm nhìn bên phải, trung tâm bên trái sẽ phát triển như một cách để bù đắp.

Căng thẳng có thể khiến não bị thu nhỏ

Đó là kết quả của một nghiên cứu được công bố mới đây. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã xem xét hơn 2.000 người khỏe mạnh ở độ tuổi trung niên và phát hiện ra rằng những người có nồng độ hormon căng thẳng cortisol cao có khối lượng não nhỏ hơn một chút so với những người có lượng hormon bình thường. Những người có nồng độ cortisol cao hơn cũng thực hiện các bài kiểm tra trí nhớ kém hơn so với những người có mức độ hormon bình thường.

Căng thẳng là bình thường đối với cơ thể. Trong những lúc căng thẳng, nồng độ cortisol tăng lên cùng với các hormon khác, adrenalin. Những hormon này phối hợp với nhau để đưa cơ thể vào phản ứng chiến đấu. Nhưng một khi căng thẳng kết thúc, nồng độ cortisol sẽ giảm. Điều này không thường xuyên xảy ra trong não. Một số người, đặc biệt là trong cuộc sống hiện đại, có thể có mức độ cortisol tăng cao trong thời gian dài. Giảm căng thẳng - chẳng hạn như bằng cách ngủ ngon hơn, tập thể dục, tham gia các kỹ thuật thư giãn và dùng thuốc giảm cortisol - có thể mang lại lợi ích...

Thuốc ảo giác có thể thay đổi cấu trúc của các tế bào não

Theo một nghiên cứu mới đây, thuốc ảo giác có thể làm thay đổi cấu trúc tế bào não. Kết quả nghiên cứu giúp mở ra hy vọng cho những loại thuốc có thể giúp những người bị rối loạn tâm trạng nhất định. Đó là bởi vì ở những người bị trầm cảm, lo âu hoặc rối loạn tâm trạng khác, các tế bào thần kinh ở vỏ não trước trán, một phần não có chức năng kiểm soát cảm xúc, có xu hướng co lại. Và các nhánh mà các nơron sử dụng để truyền tín hiệu với các nơron khác - có xu hướng co rút lại. Nhưng khi các nhà khoa học bổ sung các loại thuốc gây ảo giác bao gồm LSD và MDMA vào các đĩa petri có tế bào thần kinh chuột, họ phát hiện ra rằng số lượng kết nối và các nhánh trong các tế bào thần kinh tăng lên.

Một bộ não thứ hai trong ruột?

Hàng triệu tế bào não sống trong ruột già và do các tế bào này hoạt động mà không có bất kỳ chỉ dẫn nào từ não hoặc cột sống, đôi khi các nhà khoa học gọi chúng là “bộ não thứ hai”. Nhưng khối này cũng có một tên khoa học khác là hệ thống thần kinh ruột. Một nghiên cứu mới được thực hiện trên chuột cho thấy hệ thống này khá thông minh; nó có thể bắn ra các tế bào thần kinh đồng bộ để kích thích cơ bắp và phối hợp hoạt động của chúng để có thể làm những việc như di chuyển phân ra khỏi cơ thể...

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tập thể dục giúp não khỏe mạnh khi về già

Minh Ngọc - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

  • 12/11/2026

    Hội chứng dị ứng miệng (OAS) khi ăn trái cây sống

    Nhiều người thường cảm thấy ngứa rát môi, sưng nhẹ lưỡi hoặc ngứa cổ họng ngay khi cắn một miếng táo, đào, dưa hấu hay dưa chuột sống. Đây không phải là ngộ độc thực phẩm mà là biểu hiện của Hội chứng dị ứng miệng (OAS) - một phản ứng chéo kỳ lạ giữa phấn hoa và thực phẩm.

  • 12/11/2026

    Những điều cần biết về bệnh lao

    Bệnh lao (hay còn gọi là tuberculosis) là một bệnh truyền nhiễm do vi trùng lao gây nên. Nếu vi trùng lao thâm nhập vào một cơ quan nào đó trong cơ thể, chúng sẽ sinh sôi và khi cơ thể không thể chống lại, nó sẽ trở thành bệnh lao.

  • 11/11/2026

    Chiều dài cổ tử cung: Tại sao yếu tố này lại quan trọng trong thai kỳ?

    Trong thai kỳ, cổ tử cung có thể bị ngắn lại quá sớm. Tình trạng này làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm và sinh non. Chuyển dạ sinh non thường xảy ra trong khoảng thời gian từ tuần thứ 20 đến tuần thứ 37 của thai kỳ. Sinh non càng sớm thì nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của em bé càng cao.

  • 11/11/2026

    Thể dục trong mùa đông giúp cải thiện hệ miễn dịch

    Mùa đông không chỉ mang theo cái lạnh mà còn khiến cơ thể dễ mệt mỏi, cảm cúm và suy giảm sức đề kháng. Tuy nhiên, thay vì “ngủ đông”, việc duy trì vận động nhẹ như đi bộ, chạy chậm hay tập yoga lại là cách tự nhiên giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Tập thể dục đều đặn giúp tăng tuần hoàn, kích hoạt tế bào bảo vệ và giảm viêm – từ đó giúp cơ thể chống lại virus, giữ năng lượng và tinh thần khỏe mạnh suốt mùa lạnh.

  • 10/11/2026

    Bí mật hormone hạnh phúc và sợi dây kết nối tình yêu đôi lứa

    Tình yêu đôi lứa không chỉ mang lại những rung cảm diệu kỳ mà còn ẩn chứa những biến chuyển bên trong cơ thể. Cảm giác say mê thăng hoa, sự gắn kết bền chặt hay niềm bình yên khi ở bên người bạn đời đều chịu sự chi phối mạnh mẽ từ hệ thống nội tiết và các tín hiệu thần kinh. Việc thấu hiểu cơ chế kỳ diệu này giúp chúng ta biết cách trân trọng, chủ động vun đắp và bảo vệ mối quan hệ lứa đôi luôn thắm thiết, bền vững theo thời gian. Nhằm mang đến cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những thông tin chi tiết cùng các góc nhìn chuyên môn ngay sau đây.

Xem thêm