Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những khám phá mới về não bộ

Mặc dù là cơ quan thiết yếu đối với sự tồn tại của chúng ta, não bộ vẫn là một bí ẩn giống như một hành tinh từ một thiên hà xa xôi.

Các nhà khoa học thần kinh trên khắp thế giới mới đây đã khám phá những điều mới mẻ về não bộ con người.

Não bộ không chỉ phản ánh sự riêng biệt của mỗi con người, mà còn là thế giới chúng ta trải nghiệm. Não phản ánh những câu chuyện khi chúng ta đang ngủ; gửi tín hiệu báo động và thúc đẩy cơ thể chạy hoặc chiến đấu khi cảm thấy nguy hiểm... Bộ não giúp chúng ta thích nghi với môi trường để chúng ta không khó chịu bởi những thay đổi đột ngột bởi thời gian, thời tiết... và quan trọng hơn, là lưu trữ những ký ức vui buồn trong suốt cuộc đời mỗi chúng ta.

nhung-kham-pha-moi-ve-nao-bo-1

nhung-kham-pha-moi-ve-nao-bo-2

Còn rất nhiều điều bí ẩn về não người và các tế bào thần kinh mà chúng ta chưa khám phá hết được.

Não vẫn hoạt động tốt khi bị mất một phần

Một bệnh nhi bị mất một phần ba bán cầu não phải cách đây 4 năm. Ca phẫu thuật loại bỏ não này là cần thiết để giúp giảm các cơn động kinh suy nhược ở bệnh nhân. Phần não bị cắt bỏ bao gồm bên phải thùy chẩm (trung tâm xử lý thị giác của não) và hầu hết thùy thái dương bên phải, trung tâm xử lý âm thanh của não. Bệnh nhân 11 tuổi này không thể nhìn thấy phía bên trái của mình như những người bình thường, nhưng não của cậu bé lại hoạt động tốt như những người khác cùng tuổi trong việc xử lý nhận thức và thị giác, ngay cả khi không có phần quan trọng đó của bộ não. Đó là bởi vì cả hai bên não đều có khả năng xử lý hầu hết các chức năng của tầm nhìn. Nhưng bên phải chiếm ưu thế trong việc phát hiện khuôn mặt, trong khi bên trái chiếm ưu thế trong việc xử lý ngôn ngữ. Nghiên cứu cho thấy não phát triển khá linh hoạt, trong trường hợp không có trung tâm xử lý tầm nhìn bên phải, trung tâm bên trái sẽ phát triển như một cách để bù đắp.

Căng thẳng có thể khiến não bị thu nhỏ

Đó là kết quả của một nghiên cứu được công bố mới đây. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã xem xét hơn 2.000 người khỏe mạnh ở độ tuổi trung niên và phát hiện ra rằng những người có nồng độ hormon căng thẳng cortisol cao có khối lượng não nhỏ hơn một chút so với những người có lượng hormon bình thường. Những người có nồng độ cortisol cao hơn cũng thực hiện các bài kiểm tra trí nhớ kém hơn so với những người có mức độ hormon bình thường.

Căng thẳng là bình thường đối với cơ thể. Trong những lúc căng thẳng, nồng độ cortisol tăng lên cùng với các hormon khác, adrenalin. Những hormon này phối hợp với nhau để đưa cơ thể vào phản ứng chiến đấu. Nhưng một khi căng thẳng kết thúc, nồng độ cortisol sẽ giảm. Điều này không thường xuyên xảy ra trong não. Một số người, đặc biệt là trong cuộc sống hiện đại, có thể có mức độ cortisol tăng cao trong thời gian dài. Giảm căng thẳng - chẳng hạn như bằng cách ngủ ngon hơn, tập thể dục, tham gia các kỹ thuật thư giãn và dùng thuốc giảm cortisol - có thể mang lại lợi ích...

Thuốc ảo giác có thể thay đổi cấu trúc của các tế bào não

Theo một nghiên cứu mới đây, thuốc ảo giác có thể làm thay đổi cấu trúc tế bào não. Kết quả nghiên cứu giúp mở ra hy vọng cho những loại thuốc có thể giúp những người bị rối loạn tâm trạng nhất định. Đó là bởi vì ở những người bị trầm cảm, lo âu hoặc rối loạn tâm trạng khác, các tế bào thần kinh ở vỏ não trước trán, một phần não có chức năng kiểm soát cảm xúc, có xu hướng co lại. Và các nhánh mà các nơron sử dụng để truyền tín hiệu với các nơron khác - có xu hướng co rút lại. Nhưng khi các nhà khoa học bổ sung các loại thuốc gây ảo giác bao gồm LSD và MDMA vào các đĩa petri có tế bào thần kinh chuột, họ phát hiện ra rằng số lượng kết nối và các nhánh trong các tế bào thần kinh tăng lên.

Một bộ não thứ hai trong ruột?

Hàng triệu tế bào não sống trong ruột già và do các tế bào này hoạt động mà không có bất kỳ chỉ dẫn nào từ não hoặc cột sống, đôi khi các nhà khoa học gọi chúng là “bộ não thứ hai”. Nhưng khối này cũng có một tên khoa học khác là hệ thống thần kinh ruột. Một nghiên cứu mới được thực hiện trên chuột cho thấy hệ thống này khá thông minh; nó có thể bắn ra các tế bào thần kinh đồng bộ để kích thích cơ bắp và phối hợp hoạt động của chúng để có thể làm những việc như di chuyển phân ra khỏi cơ thể...

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tập thể dục giúp não khỏe mạnh khi về già

Minh Ngọc - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 17/05/2026

    4 tác dụng phụ bất ngờ của dưa chuột

    Dưa chuột vốn được coi là 'siêu thực phẩm' cấp nước và làm đẹp da. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá mức hoặc không đúng cách loại quả này có thể dẫn đến những phản ứng tiêu cực cho sức khỏe mà ít người ngờ tới.

  • 17/05/2026

    Hệ thần kinh bị ảnh hưởng thế nào bởi thời tiết?

    Thưc ra, thời tiết tác động lên sức khỏe con người nhiều hơn bạn nghĩ. Với từng cá nhân, đặc biệt là những người có vấn đề về sức khỏe tâm lý, khi thời tiết đổi mùa, họ sẽ xuất hiện nhiều biểu hiện khó chịu như đau nửa đầu, mệt mỏi, vấn đề về thăng bằng, thậm chí là các cơn đau bùng phát khiến cuộc sống hàng ngày bị đảo lộn.

  • 16/05/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi ăn cà tím?

    Cà tím thuộc họ cà, có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, hấp dẫn và cung cấp các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Vậy nếu thường xuyên ăn cà tím, điều gì sẽ xảy ra với cơ thể?

  • 16/05/2026

    Sức khỏe tinh thần của phụ nữ mang thai: Vượt qua lo âu, trầm cảm

    Mang thai là một hành trình thiêng liêng nhưng đầy thử thách, khiến phụ nữ phải đối mặt với những thay đổi lớn về thể chất và tâm lý, có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu và trầm cảm thai kỳ.

  • 15/05/2026

    3 cách dùng nha đam chăm sóc, bảo vệ da mùa hè

    Nha đam giúp làm dịu da, cấp ẩm, hỗ trợ phục hồi sau nắng và góp phần giảm kích ứng do tia UV. Bạn có thể kết hợp nha đam với một số nguyên liệu phù hợp để tạo hỗn hợp chăm sóc da dùng hằng ngày trong mùa hè.

  • 15/05/2026

    6 cách đơn giản giúp giảm căng thẳng, lo âu trong mùa thi

    Khi kỳ thi đến gần, học sinh thường phải dồn toàn bộ sự tập trung cho việc ôn luyện nên cảm giác áp lực, mệt mỏi là điều khó tránh. Áp dụng những cách dưới đây sẽ giúp bạn cân bằng tinh thần và giảm bớt lo âu hiệu quả. Dưới đây là 6 phương pháp đơn giản nhưng hữu ích để hạn chế stress trong mùa thi:

  • 14/05/2026

    3 thời điểm uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe

    Nước dừa là thức uống tự nhiên ngon, mát, bổ và giàu điện giải nhưng thời điểm nào uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe thì không phải ai cũng biết.

  • 14/05/2026

    Nguyên nhân gây ra đốm trắng trên móng tay và cách phòng ngừa

    Đôi khi quan sát kỹ móng tay, bạn nhận thấy một vài đốm trắng xuất hiện. Có lẽ bạn đã nghe nói rằng những đốm trắng này là dấu hiệu của tình trạng thiếu vitamin hoặc khoáng chất. Nhưng thiếu dinh dưỡng không phải là tất cả, còn nhiều nguyên nhân khác có thể dây nên các đốm trắng. Mặc dù chúng thường vô hại, do các hoạt động hàng ngày hoặc chấn thương nhỏ gây ra nhưng có một số điều bạn nên biết.

Xem thêm