Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguyên nhân gây chóng mặt và nôn mửa?

Chóng mặt và nôn mửa đều là những triệu chứng không đặc hiệu, có nghĩa là chúng có thể có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn, tuy nhiên, nguyên nhân thường là một dấu hiệu bệnh tạm thời, chẳng hạn như lo lắng. Trong bài viết này, hãy tìm hiểu về một loạt các nguyên nhân có thể gây ra chóng mặt và nôn mửa, cũng như thời điểm nên đến gặp bác sĩ.

Nguyên nhân có thể gây ra nôn mửa và chóng mặt bao gồm:

1. Lo lắng và các vấn đề sức khỏe tâm thần khác

Lo lắng dữ dội có thể gây ra cảm giác buồn nôn và nôn mửa. Một số người cũng có thể cảm thấy chóng mặt, bối rối và như thể mất kiểm soát suy nghĩ của họ. Loại lo lắng này thường xuất hiện trước một sự kiện cụ thể, chẳng hạn như một bài kiểm tra hoặc một tình huống khó khăn về tình cảm. Khi tình trạng căng thẳng được giải quyết, lo lắng cũng sẽ biến mất. Khi lo lắng gây chóng mặt và nôn mửa, nó có thể bắt đầu một chu kỳ liên tục. Bạn cảm thấy lo lắng, sau đó nôn mửa, và sau đó lo lắng về nguyên nhân gây ra nôn mửa. Các yếu tố sức khỏe tâm thần khác cũng có thể đóng một vai trò trong việc nôn mửa và chóng mặt. Một số người mắc chứng cuồng ăn hoặc sợ ăn có thể bị nôn mửa khi tiếp xúc với những tình huống này. Trầm cảm cũng có thể góp phần gây ra các vấn đề về dạ dày cấp tính hoặc mãn tính.

2. Virus và nhiễm trùng dạ dày

Nhiều bệnh nhiễm trùng dạ dày gây buồn nôn và nôn. Tình trạng viêm thường là kết quả của những bệnh nhiễm trùng này được gọi là viêm dạ dày ruột. Viêm dạ dày ruột có nhiều mức độ từ nhẹ đến nặng. Trong một số trường hợp hiếm hoi, nó có thể đe dọa tính mạng đặc biệt là ở trẻ sơ sinh, người lớn tuổi và những người có nguy cơ mất nước. Nôn quá nhiều có thể dẫn đến chóng mặt, đặc biệt nếu một người bị mất nước. Một số người cũng cảm thấy chóng mặt khi buồn nôn. Một số nguyên nhân phổ biến nhất của viêm dạ dày ruột bao gồm:

  • vi rút, chẳng hạn như norovirus và rotavirus
  • nhiễm trùng do vi khuẩn, chẳng hạn như E. coli và Salmonella

3. Bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường khiến cơ thể khó chuyển hóa glucose hơn, có thể làm tăng lượng đường trong máu. Những người mắc bệnh tiểu đường có thể bị nôn mửa hoặc cảm thấy chóng mặt khi lượng đường trong máu của họ tăng quá cao hoặc quá thấp. Trong một số trường hợp, bệnh tiểu đường gây ra một tình trạng đe dọa tính mạng được gọi là nhiễm toan ceton do tiểu đường. Các triệu chứng của nhiễm toan ceton bao gồm:

  • đau bụng
  • da khô, đỏ bừng
  • khát nhiều và đi tiểu thường xuyên
  • lú lẫn
  • hơi thở hoặc nước tiểu có mùi trái cây

4. Các vấn đề về tai trong

Tai trong giúp điều chỉnh thăng bằng. Các vấn đề với tai trong, bao gồm nhiễm trùng và chấn thương thực thể, có thể gây chóng mặt hoa mắt. Chóng mặt là cảm giác cơ thể đang di chuyển trong không gian, ngay cả khi đang ngồi yên. Một số người cũng có thể bị buồn nôn do chóng mặt và nôn mửa. Các vấn đề về tai trong có thể phát triển chậm theo thời gian hoặc đột ngột. Nếu bạn có vấn đề về tai trong xuất hiện đột ngột, bạn có thể mắc một chứng bệnh gọi là hội chứng tiền đình cấp tính.

5. Các vấn đề về gan

Gan hoạt động như hệ thống giải độc của cơ thể. Nếu gan không hoạt động bình thường, bạn có thể cảm thấy chóng mặt hoặc nôn mửa. Các vấn đề về gan cũng có thể gây ra tình trạng nước tiểu sẫm màu, đau dữ dội ở phần trên bên phải của cơ thể, vàng da và mắt. Đôi khi sỏi mật có thể làm tắc ống mật, gây ra các vấn đề về gan. Nếu cơ thể có thể đào thải sỏi mật, các triệu chứng có thể đột ngột tự biến mất. Nếu sỏi mật không thể tự thải ra được, các triệu chứng có xu hướng ngày càng dữ dội hơn. Các vấn đề về sức khỏe gan luôn cần được nói chuyện với bác sĩ.

6. Vấn đề sức khỏe thần kinh

Khi có vấn đề gì đó xảy ra trong não, có thể gây buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt và một loạt các triệu chứng khác. Nhiễm trùng, u nang, chấn thương, đột quỵ, chảy máu hoặc khối u đều có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác nhau của não. Những người bị chóng mặt sau tai nạn xe hơi hoặc bị va đập vào đầu nên đi khám.

7. Chứng đau nửa đầu

Nhiều người trải qua những thay đổi về tầm nhìn và nhận thức ngay lập tức trước khi bị đau nửa đầu. Người bệnh cũng thường cảm thấy chóng mặt, nôn mửa và nhạy cảm với ánh đèn sáng. Có thể cảm thấy chóng mặt do đau nửa đầu kèm theo ít hoặc không đau đầu.

8. Say tàu xe

Di chuyển trên ô tô, thuyền, máy bay hoặc phương tiện khác có thể làm rối loạn hệ thống cân bằng của cơ thể. Đối với một số người, say tàu xe có thể gây ra đau đầu, chóng mặt hoặc nôn mửa. Các triệu chứng thường biến mất sau khi bạn trở lại ổn định.

9. Rượu hoặc ma túy

Một loạt các loại thuốc bất hợp pháp có thể gây buồn nôn và nôn, cũng như chóng mặt. Những triệu chứng này đặc biệt có thể xảy ra sau khi sử dụng nhiều. Một đêm uống rượu say cũng có thể dẫn đến một loạt các triệu chứng bao gồm nôn mửa, chóng mặt, quay cuồng và đau đầu.

10. Ngộ độc

Chóng mặt và nôn mửa đột ngột không rõ nguyên nhân đôi khi có thể là dấu hiệu của ngộ độc. Ngộ độc có nhiều khả năng xảy ra khi bạn ở trong các khu vực bị ô nhiễm, hít phải các chất độc hại tiềm tàng, tiếp xúc với bức xạ, hoặc tiêu thụ thực phẩm hoặc nước có thể bị ô nhiễm.

11. Tổn thương nội tạng

Suy nội tạng và chấn thương thể chất có thể gây buồn nôn và đau dạ dày dữ dội, cũng như nôn mửa và chóng mặt. Nếu bạn gần đây đã bị chấn thương thực thể, bị nhiễm trùng nặng hoặc có nguy cơ bị suy nội tạng, bạn nên xem xét khả năng có thể vấn đề về nội tạng gây ra chóng mặt và nôn mửa. Một lỗ thủng trong ruột có thể gây ra buồn nôn và chóng mặt. Viêm ruột thừa nghiêm trọng và chấn thương tuyến tụy cũng có thể gây ra các triệu chứng tương tự.

12. Mang thai

Hormone thai kỳ có thể gây chóng mặt và nôn mửa, đặc biệt là trong ba tháng đầu. Một số người nhận thấy rằng tránh một số loại thực phẩm, nghỉ ngơi, uống nhiều nước hơn và ngăn chặn cơn đói giúp giảm các triệu chứng.

13. Đột quỵ

Đột quỵ có thể là một trường hợp khẩn cấp đe dọa tính mạng. Hầu hết các cơn đột quỵ là do cục máu đông trong não. Một mạch máu trong não bị vỡ cũng có thể gây ra đột quỵ chảy máu. Một số người bị buồn nôn và nôn trong cơn đột quỵ. Tuy nhiên, hầu như tất cả những người bị đột quỵ cũng gặp phải các triệu chứng khác. Chỉ buồn nôn và nôn mửa không có nghĩa là một người đang bị đột quỵ.

Các biện pháp khắc phục tại nhà

Uống đủ nước có thể giúp giảm các triệu chứng nhẹ của nôn mửa và chóng mặt.

Không phải tất cả các biện pháp điều trị tại nhà đều có tác dụng đối với tất cả các dạng nôn mửa và chóng mặt. Nếu một trong hai triệu chứng nghiêm trọng, điều quan trọng là phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Khi các triệu chứng nhẹ hoặc đến và biến mất, bạn có thể thử một số chiến lược sau:

  • Uống nhiều nước để giữ đủ nước. Đồ uống thay thế chất điện giải cũng có thể hữu ích.
  • Sử dụng đồ uống có ga để giúp ổn định dạ dày.
  • Nằm nghỉ ngơi nơi thoáng mát, yên tĩnh.
  • Tránh ánh sáng chói, âm thanh lớn và bất cứ thứ gì có thể kích thích não bộ.
  • Ăn một chế độ ăn nhạt nhẽo cho đến khi hết nôn. Các chất lỏng trong suốt, chẳng hạn như nước dùng, trà và nước trái cây, cũng có thể hữu ích.
  • Thử dùng thuốc dạ dày không kê đơn để giảm nôn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Làm thế nào để tim không loạn nhịp?

Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo MedicalNewsToday) -
Bình luận
Tin mới
  • 30/03/2026

    Giải pháp khoa học xử lý nấm mốc tường nhà trong mùa nồm ẩm

    Mùa nồm, hay hiện tượng ngưng tụ hơi nước do độ ẩm không khí vượt ngưỡng bão hòa (thường trên 90%), tạo điều kiện lý tưởng cho các loài vi nấm như Aspergillus hoặc Cladosporium phát triển mạnh mẽ trên bề mặt tường.

  • 29/03/2026

    8 lợi ích sức khỏe bất ngờ của cá khoai

    Cá khoai là một loại cá nước mặn được đánh giá cao vì có hàm lượng protein cao và ít chất béo. Nó cũng chứa nhiều khoáng chất thiết yếu hỗ trợ các chức năng hàng ngày của cơ thể. Dưới đây là 8 lợi ích của cá khoai trong chế độ ăn uống.

  • 28/03/2026

    7 điều có thể xảy ra với cơ thể người không ăn rau và trái cây

    Có một số người không thích ăn rau và trái cây. Mặc dù sức khỏe có thể vẫn bình thường nhưng về lâu dài thói quen ăn uống này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 28/03/2026

    Vì sao flavonoids quan trọng đối với cơ thể?

    Flavonoids là một nhóm hợp chất thực vật (phytonutrients) được tìm thấy rộng rãi trong trái cây, rau củ, trà và rượu vang đỏ. Chúng đóng vai trò cốt lõi trong việc duy trì sức khỏe.

  • 28/03/2026

    Gia vị: Nên bảo quản ở đâu và khi nào nên vứt bỏ?

    Các kệ siêu thị ngày nay tràn ngập đủ loại gia vị giúp món ăn của bạn thêm bắt mắt và đậm đà. Mỗi loại gia vị có thời gian và cách bảo quản khác nhau. Bạn nên nắm được những quy tắc đó nếu không muốn những lọ gia vị của mình bị lãng phí phải bỏ đi. Hướng dẫn dưới đây sẽ giúp bạn biết nên bảo quản những loại gia vị quen thuộc (và cả những loại bạn muốn thử) ở đâu, cũng như thời gian sử dụng an toàn của chúng.

  • 27/03/2026

    Dinh dưỡng cân bằng giúp da đẹp, dáng xinh

    Trong hành trình chinh phục vẻ đẹp toàn diện, chúng ta thường mải mê tìm kiếm những dòng mỹ phẩm đắt tiền hay những bài tập cường độ cao để có da đẹp, dáng xinh mà quên mất rằng gốc rễ của một làn da rạng rỡ và một vóc dáng thanh mảnh nằm chính ở sự cân bằng năng lượng từ bên trong.

  • 27/03/2026

    VIAM clinic đồng hành cùng phát triển toàn diện cho trẻ em Việt

    Sau 8 năm hoạt động, VIAM Clinic – đơn vị trực thuộc Viện Y học Ứng dụng Việt Nam – đã triển khai các hoạt động thăm khám và tư vấn dinh dưỡng cho trẻ em theo hướng chuyên sâu và cá thể hóa.

  • 27/03/2026

    Bí quyết giảm tiểu đêm nhiều lần, giúp ngủ ngon suốt đêm

    Tiểu nhiều lần vào ban đêm là tình trạng khá phổ biến. Người mắc chứng tiểu đêm thường xuyên phải thức giấc giữa đêm để đi tiểu, khiến giấc ngủ bị gián đoạn. Về lâu dài, điều này có thể gây uể oải, mệt mỏi, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Xem thêm