Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguyên nhân gây chóng mặt và nôn mửa?

Chóng mặt và nôn mửa đều là những triệu chứng không đặc hiệu, có nghĩa là chúng có thể có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn, tuy nhiên, nguyên nhân thường là một dấu hiệu bệnh tạm thời, chẳng hạn như lo lắng. Trong bài viết này, hãy tìm hiểu về một loạt các nguyên nhân có thể gây ra chóng mặt và nôn mửa, cũng như thời điểm nên đến gặp bác sĩ.

Nguyên nhân có thể gây ra nôn mửa và chóng mặt bao gồm:

1. Lo lắng và các vấn đề sức khỏe tâm thần khác

Lo lắng dữ dội có thể gây ra cảm giác buồn nôn và nôn mửa. Một số người cũng có thể cảm thấy chóng mặt, bối rối và như thể mất kiểm soát suy nghĩ của họ. Loại lo lắng này thường xuất hiện trước một sự kiện cụ thể, chẳng hạn như một bài kiểm tra hoặc một tình huống khó khăn về tình cảm. Khi tình trạng căng thẳng được giải quyết, lo lắng cũng sẽ biến mất. Khi lo lắng gây chóng mặt và nôn mửa, nó có thể bắt đầu một chu kỳ liên tục. Bạn cảm thấy lo lắng, sau đó nôn mửa, và sau đó lo lắng về nguyên nhân gây ra nôn mửa. Các yếu tố sức khỏe tâm thần khác cũng có thể đóng một vai trò trong việc nôn mửa và chóng mặt. Một số người mắc chứng cuồng ăn hoặc sợ ăn có thể bị nôn mửa khi tiếp xúc với những tình huống này. Trầm cảm cũng có thể góp phần gây ra các vấn đề về dạ dày cấp tính hoặc mãn tính.

2. Virus và nhiễm trùng dạ dày

Nhiều bệnh nhiễm trùng dạ dày gây buồn nôn và nôn. Tình trạng viêm thường là kết quả của những bệnh nhiễm trùng này được gọi là viêm dạ dày ruột. Viêm dạ dày ruột có nhiều mức độ từ nhẹ đến nặng. Trong một số trường hợp hiếm hoi, nó có thể đe dọa tính mạng đặc biệt là ở trẻ sơ sinh, người lớn tuổi và những người có nguy cơ mất nước. Nôn quá nhiều có thể dẫn đến chóng mặt, đặc biệt nếu một người bị mất nước. Một số người cũng cảm thấy chóng mặt khi buồn nôn. Một số nguyên nhân phổ biến nhất của viêm dạ dày ruột bao gồm:

  • vi rút, chẳng hạn như norovirus và rotavirus
  • nhiễm trùng do vi khuẩn, chẳng hạn như E. coli và Salmonella

3. Bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường khiến cơ thể khó chuyển hóa glucose hơn, có thể làm tăng lượng đường trong máu. Những người mắc bệnh tiểu đường có thể bị nôn mửa hoặc cảm thấy chóng mặt khi lượng đường trong máu của họ tăng quá cao hoặc quá thấp. Trong một số trường hợp, bệnh tiểu đường gây ra một tình trạng đe dọa tính mạng được gọi là nhiễm toan ceton do tiểu đường. Các triệu chứng của nhiễm toan ceton bao gồm:

  • đau bụng
  • da khô, đỏ bừng
  • khát nhiều và đi tiểu thường xuyên
  • lú lẫn
  • hơi thở hoặc nước tiểu có mùi trái cây

4. Các vấn đề về tai trong

Tai trong giúp điều chỉnh thăng bằng. Các vấn đề với tai trong, bao gồm nhiễm trùng và chấn thương thực thể, có thể gây chóng mặt hoa mắt. Chóng mặt là cảm giác cơ thể đang di chuyển trong không gian, ngay cả khi đang ngồi yên. Một số người cũng có thể bị buồn nôn do chóng mặt và nôn mửa. Các vấn đề về tai trong có thể phát triển chậm theo thời gian hoặc đột ngột. Nếu bạn có vấn đề về tai trong xuất hiện đột ngột, bạn có thể mắc một chứng bệnh gọi là hội chứng tiền đình cấp tính.

5. Các vấn đề về gan

Gan hoạt động như hệ thống giải độc của cơ thể. Nếu gan không hoạt động bình thường, bạn có thể cảm thấy chóng mặt hoặc nôn mửa. Các vấn đề về gan cũng có thể gây ra tình trạng nước tiểu sẫm màu, đau dữ dội ở phần trên bên phải của cơ thể, vàng da và mắt. Đôi khi sỏi mật có thể làm tắc ống mật, gây ra các vấn đề về gan. Nếu cơ thể có thể đào thải sỏi mật, các triệu chứng có thể đột ngột tự biến mất. Nếu sỏi mật không thể tự thải ra được, các triệu chứng có xu hướng ngày càng dữ dội hơn. Các vấn đề về sức khỏe gan luôn cần được nói chuyện với bác sĩ.

6. Vấn đề sức khỏe thần kinh

Khi có vấn đề gì đó xảy ra trong não, có thể gây buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt và một loạt các triệu chứng khác. Nhiễm trùng, u nang, chấn thương, đột quỵ, chảy máu hoặc khối u đều có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác nhau của não. Những người bị chóng mặt sau tai nạn xe hơi hoặc bị va đập vào đầu nên đi khám.

7. Chứng đau nửa đầu

Nhiều người trải qua những thay đổi về tầm nhìn và nhận thức ngay lập tức trước khi bị đau nửa đầu. Người bệnh cũng thường cảm thấy chóng mặt, nôn mửa và nhạy cảm với ánh đèn sáng. Có thể cảm thấy chóng mặt do đau nửa đầu kèm theo ít hoặc không đau đầu.

8. Say tàu xe

Di chuyển trên ô tô, thuyền, máy bay hoặc phương tiện khác có thể làm rối loạn hệ thống cân bằng của cơ thể. Đối với một số người, say tàu xe có thể gây ra đau đầu, chóng mặt hoặc nôn mửa. Các triệu chứng thường biến mất sau khi bạn trở lại ổn định.

9. Rượu hoặc ma túy

Một loạt các loại thuốc bất hợp pháp có thể gây buồn nôn và nôn, cũng như chóng mặt. Những triệu chứng này đặc biệt có thể xảy ra sau khi sử dụng nhiều. Một đêm uống rượu say cũng có thể dẫn đến một loạt các triệu chứng bao gồm nôn mửa, chóng mặt, quay cuồng và đau đầu.

10. Ngộ độc

Chóng mặt và nôn mửa đột ngột không rõ nguyên nhân đôi khi có thể là dấu hiệu của ngộ độc. Ngộ độc có nhiều khả năng xảy ra khi bạn ở trong các khu vực bị ô nhiễm, hít phải các chất độc hại tiềm tàng, tiếp xúc với bức xạ, hoặc tiêu thụ thực phẩm hoặc nước có thể bị ô nhiễm.

11. Tổn thương nội tạng

Suy nội tạng và chấn thương thể chất có thể gây buồn nôn và đau dạ dày dữ dội, cũng như nôn mửa và chóng mặt. Nếu bạn gần đây đã bị chấn thương thực thể, bị nhiễm trùng nặng hoặc có nguy cơ bị suy nội tạng, bạn nên xem xét khả năng có thể vấn đề về nội tạng gây ra chóng mặt và nôn mửa. Một lỗ thủng trong ruột có thể gây ra buồn nôn và chóng mặt. Viêm ruột thừa nghiêm trọng và chấn thương tuyến tụy cũng có thể gây ra các triệu chứng tương tự.

12. Mang thai

Hormone thai kỳ có thể gây chóng mặt và nôn mửa, đặc biệt là trong ba tháng đầu. Một số người nhận thấy rằng tránh một số loại thực phẩm, nghỉ ngơi, uống nhiều nước hơn và ngăn chặn cơn đói giúp giảm các triệu chứng.

13. Đột quỵ

Đột quỵ có thể là một trường hợp khẩn cấp đe dọa tính mạng. Hầu hết các cơn đột quỵ là do cục máu đông trong não. Một mạch máu trong não bị vỡ cũng có thể gây ra đột quỵ chảy máu. Một số người bị buồn nôn và nôn trong cơn đột quỵ. Tuy nhiên, hầu như tất cả những người bị đột quỵ cũng gặp phải các triệu chứng khác. Chỉ buồn nôn và nôn mửa không có nghĩa là một người đang bị đột quỵ.

Các biện pháp khắc phục tại nhà

Uống đủ nước có thể giúp giảm các triệu chứng nhẹ của nôn mửa và chóng mặt.

Không phải tất cả các biện pháp điều trị tại nhà đều có tác dụng đối với tất cả các dạng nôn mửa và chóng mặt. Nếu một trong hai triệu chứng nghiêm trọng, điều quan trọng là phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Khi các triệu chứng nhẹ hoặc đến và biến mất, bạn có thể thử một số chiến lược sau:

  • Uống nhiều nước để giữ đủ nước. Đồ uống thay thế chất điện giải cũng có thể hữu ích.
  • Sử dụng đồ uống có ga để giúp ổn định dạ dày.
  • Nằm nghỉ ngơi nơi thoáng mát, yên tĩnh.
  • Tránh ánh sáng chói, âm thanh lớn và bất cứ thứ gì có thể kích thích não bộ.
  • Ăn một chế độ ăn nhạt nhẽo cho đến khi hết nôn. Các chất lỏng trong suốt, chẳng hạn như nước dùng, trà và nước trái cây, cũng có thể hữu ích.
  • Thử dùng thuốc dạ dày không kê đơn để giảm nôn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Làm thế nào để tim không loạn nhịp?

Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo MedicalNewsToday) -
Bình luận
Tin mới
  • 04/05/2026

    Cách ăn nghệ giúp hỗ trợ phục hồi tổn thương gan

    Nghệ không chỉ tạo màu sắc, hương vị cho nhiều món ăn mà còn là một vị thuốc tốt. Các nghiên cứu gần đây đã nhấn mạnh vai trò của curcumin - một polyphenol quý giá trong thân rễ nghệ - có tiềm năng trong hỗ trợ điều trị và phục hồi tổn thương gan.

  • 04/05/2026

    Các vấn đề về mắt ở trẻ sinh non

    Trẻ sinh trước 31 tuần có nguy cơ cao mắc bệnh võng mạc và các tật về mắt gây mù lòa. Khám sàng lọc sớm và điều trị đúng giai đoạn là chìa khóa vàng để ngăn ngừa biến chứng, giúp trẻ duy trì thị lực khỏe mạnh.

  • 03/05/2026

    3 món ăn nhẹ buổi sáng từ yến mạch giúp giảm cân hiệu quả

    Yến mạch giàu chất xơ, giúp bạn no lâu và có thể hỗ trợ mục tiêu giảm cân khi được kết hợp vào chế độ ăn uống cân bằng.

  • 03/05/2026

    6 triệu chứng bạn không nên bỏ qua

    Hầu hết các cơn đau nhức hiếm khi là vấn đề lớn. Nhưng có một số triệu chứng quan trọng mà bạn nên kiểm tra càng sớm càng tốt. Hãy đi khám bác sĩ nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào sau đây.

  • 02/05/2026

    4 loại hạt tốt nhất giúp hạ đường huyết tự nhiên

    Ăn các loại hạt có thể giúp giữ mức đường huyết ổn định bằng cách làm chậm quá trình tiêu hóa và ngăn ngừa sự tăng đột biến. Vậy những loại hạt nào giúp hạ đường huyết tự nhiên?

  • 02/05/2026

    Đổ mồ hôi để chữa cảm lạnh: Có hiệu quả không?

    Việc đổ mồ hôi để chữa cảm lạnh, bằng các phương pháp như xông hoặc tập thể dục, có thể giúp giảm các triệu chứng nghẹt mũi, ho và đau họng. Tuy nhiên, hiệu quả tạm thời này không có nghĩa là bạn có thể nhanh chóng khỏi cảm lạnh.

  • 01/05/2026

    Cách thoa kem chống nắng đúng cách

    Bạn không phải là người duy nhất bị cháy nắng dù đã dành thời gian thoa kem chống nắng. Các chuyên gia khuyên bạn nên thoa kem chống nắng hàng ngày, nhưng không phải lúc nào cũng cung cấp hướng dẫn sử dụng đúng cách.

  • 30/04/2026

    3 cách ăn quả lựu tốt nhất giúp chống lão hóa

    Quả lựu từ lâu được xem là thực phẩm hỗ trợ làm đẹp da nhờ giàu chất chống oxy hóa. Các hoạt chất này giúp bảo vệ tế bào, làm chậm lão hóa, nên lựu được ứng dụng rộng rãi trong mỹ phẩm và thực phẩm chức năng.

Xem thêm