Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm ở trẻ em

Ngộ độc thực phẩm là một bệnh nhiễm trùng do tiêu thụ thực phẩm và đồ uống bị nhiễm vi khuẩn, virus, nấm mốc, ký sinh trùng hoặc độc tố có hại. Bệnh có thể gây ra các triệu chứng như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng và tiêu chảy.

Ngộ độc thực phẩm là một loại viêm dạ dày ruột. Bệnh thường xảy ra khi chúng ta ăn các loại thực phẩm như thịt đỏ, thịt gà, hải sản, trứng hoặc kem bị nhiễm các vi khuẩn gây hại (mầm bệnh), độc tố hay hoá chất. Vi khuẩn phát triển do thức ăn chưa được nấu chín, hâm nóng kém hoặc không được bảo quản lạnh đúng cách. Vi khuẩn cũng có thể phát triển khi thực phẩm được chuẩn bị bằng tay bẩn hoặc dụng cụ bẩn.

Nhiều loại vi khuẩn khác nhau có thể gây ngộ độc thực phẩm, ví dụ như Salmonella, Campylobacter, Listeria, Bacillus cereus, E. coli, Staphylococcus aureus, Shigella, Clostridium. Vi khuẩn thường là nguyên nhân chính, nhưng một số loại virus, ký sinh trùng và độc tố cũng có thể gây ngộ độc thực phẩm.

Bất cứ ai cũng có thể bị ngộ độc thực phẩm, nhưng trẻ em có nguy cơ cao hơn vì hệ thống miễn dịch của chúng chưa chống lại vi khuẩn tốt. Thêm vào đó, trẻ không có nhiều axit dạ dày (axit không chỉ phân hủy thức ăn mà còn có thể tiêu diệt vi khuẩn).

Triệu chứng ngộ độc thực phẩm

Thông thường, bạn sẽ thấy các triệu chứng trong khoảng từ 30 phút đến 2 ngày sau khi ăn thực phẩm bị nhiễm độc. Thời gian phát triển các triệu chứng khác nhau dựa trên nguyên nhân cụ thể gây ngộ độc. Các triệu chứng ngộ độc thực phẩm bao gồm:

  • buồn nôn hoặc nôn mửa
  • đau bụng 
  • trúng gió
  • tiêu chảy, đôi khi có máu
  • đau đầu
  • sốt

Thường mất 24-48 giờ để các triệu chứng ngộ độc thực phẩm lắng xuống. Các triệu chứng ngộ độc thực phẩm có thể nghiêm trọng hơn ở trẻ sơ sinh so với trẻ lớn và thanh thiếu niên.

Điều trị cho trẻ bị ngộ độc thực phẩm như thế nào?

Trong hầu hết các trường hợp, trẻ bị ngộ độc thực phẩm sẽ tự khỏi mà không cần điều trị. Tuy nhiên, điều quan trọng là bạn phải cung cấp đủ nước cho trẻ. 

  • Bổ sung chất lỏng

Thường xuyên cho trẻ uống một lượng nhỏ nước sau mỗi 15 phút. Điều này sẽ giúp ngăn ngừa mất nước. Tốt nhất là sử dụng dung dịch bù nước và điện giải (oresol) dạng uống. Đảm bảo rằng bạn pha oresol theo đúng hướng dẫn sử dụng trên bao bì. 

Nếu trẻ vẫn đang bú sữa mẹ, hãy tiếp tục cho con bú nhưng cho bú thường xuyên hơn. Bạn có thể cho trẻ uống thêm nước bù điện giải giữa các lần bú. 

  • Thức cho trẻ khi bị ngộ độc thực phẩm

Trẻ có thể từ chối thức ăn khi các triệu chứng nghiêm trọng. Nhưng đừng nhịn ăn quá 24 giờ. Nên bắt đầu cho trẻ ăn bằng những món ăn mềm, dễ tiêu hóa như bánh mì, cơm, cháo, khoai tây hoặc thạch. Cho trẻ ăn đồng thời với bổ sung nước điện giải. Tránh cho trẻ ăn các sản phẩm từ sữa trong vòng 7-10 ngày sau khi trẻ bị ngộ độc thực phẩm, vì điều này có thể khiến trẻ bị tiêu chảy lâu hơn.

Trong trường hợp trẻ bị ngộ độc thực phẩm nặng, cần đến ngay cơ sở y tế để điều trị kịp thời. Thông thường, thức ăn có độc sẽ được đào thải ra và bé sẽ cảm thấy khoẻ hơn. Bác sĩ có thể kê thuốc kháng sinh để chữa trị các dạng ngộ độc thức ăn nghiêm trọng do vi khuẩn. Bé có thể cần ở lại bệnh viện lâu hơn để truyền dịch nếu bị mất nước trầm trọng.

Phòng ngừa ngộ độc thực phẩm

Bước đầu tiên để ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm là luôn rửa tay kỹ lưỡng trước khi ăn và xử lý thực phẩm. Sau đây là cách chế biến thức ăn hợp vệ sinh:

  • Rửa kỹ tất cả các loại trái cây và rau quả
  • Kiểm tra xem thịt có tươi và không có mùi hôi không
  • Nấu chín các món thịt và trứng trước khi ăn
  • Sử dụng các bề mặt hoặc thớt riêng biệt cho thịt và rau sống
  • Đừng chuẩn bị thức ăn cho người khác khi bạn đang bị ốm
  • Khi hâm nóng thức ăn, hãy làm thật kỹ

Đảm bảo rằng thực phẩm được bảo quản đúng cách ở nhiệt độ thích hợp để thực phẩm được bảo vệ khỏi bị nhiễm bẩn. Và hãy nhớ kiểm tra hạn sử dụng trên bao bì trước khi ăn.

Và đây là một số mẹo để tránh ngộ độc thực phẩm khi bạn ăn ở ngoài:

  • Kiểm tra sự sạch sẽ của nhà hàng hoặc cửa hàng thức ăn mang đi
  • Xem xét liệu nhân viên có tuân thủ các thực hành vệ sinh tốt hay không
  • Kiểm tra xem thực phẩm có được bảo quản và phục vụ ở nhiệt độ chính xác không
  • Kiểm tra xem thịt đã chín chưa
  • Ăn thức ăn mang đi từ nhà trong vòng vài giờ hoặc cho vào tủ lạnh càng sớm càng tốt

Tình trạng trẻ bị ngộ độc thức ăn hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu bố mẹ quan tâm và thực hành các thói quen trong ăn uống và sinh hoạt của trẻ. Khi trẻ bị ngộ độc thực phẩm mức độ nhẹ, bạn có thể tự điều trị tại nhà nhưng tốt hơn hết vẫn nên đưa bé tới các cơ sở y tế để được chẩn đoán và đưa ra phương pháp điều trị tốt nhất.

Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ  em và người lớn với cam kết hỗ trợ nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân,… Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn Salmonella

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam -
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm