Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguy cơ biến chứng zona theo độ tuổi

Phát ban có thể là dấu hiệu của một số bệnh khác nhau, từ phản ứng dị ứng đến bệnh chàm. Nhưng khi phát ban đi kèm với các triệu chứng khác như ngứa, rát, đau hoặc các vấn đề về thị lực, đó có thể là dấu hiệu của bệnh zona.

Các triệu chứng và biến chứng đi kèm với chẩn đoán bệnh zona có thể khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi của bạn. Nhiều trường hợp dù đã cao tuổi được chẩn đoán mắc bệnh zona nhưng vẫn tiếp tục bị biến chứng do nhiễm virus như viêm não, hội chứng Ramsay Hunt (RHS) -một chứng rối loạn thần kinh hiếm gặp gây liệt mặt và phát ban. Hội chứng Ramsay Hunt do varicella zoster gây ra cùng loại virus gây bệnh zona và thủy đậu.

Sự khác nhau về trải nghiệm bệnh zona ở mỗi độ tuổi

Bất cứ ai đã khỏi bệnh thủy đậu đều có thể bị bệnh zona, kể cả trẻ em và thanh niên. Tuy nhiên, nguy cơ phát triển bệnh zona tăng lên khi bạn già đi. Những người bị bệnh zona có thể gặp các biến chứng khác như đau dây thần kinh sau zona (PHN), là tình trạng đau rát ở dây thần kinh và da. Người bệnh cũng có nguy cơ bị biến chứng về mắt, viêm phổi, các vấn đề về thính giác, viêm não và thậm chí tử vong.

Những biến chứng của zona tăng lên khi bạn già đi và có thể kéo dài hơn so với các biến chứng ở người trẻ mắc bệnh zona. Ví dụ, một người lớn tuổi bị bệnh zona có nhiều khả năng đau dây thần kinh sau zona PHN và bị đau dữ dội hơn.

Nguy cơ mắc bệnh zona và các biến chứng của bệnh thay đổi như thế nào giữa các nhóm tuổi?

Người lớn tuổi (50 tuổi trở lên): Nguy cơ phát triển bệnh zona và các biến chứng của bệnh tăng lên theo độ tuổi, đặc biệt là sau tuổi 50. Khoảng một nửa số trường hợp mắc bệnh zona xảy ra ở người lớn từ 60 tuổi trở lên. Nguy cơ mắc bệnh zona tăng lên ở tuổi 70. Người lớn tuổi cũng có nhiều khả năng bị phát ban lâu hơn, đau dữ dội và đau dây thần kinh sau zona.

Người lớn ở độ tuổi trung niên (30 đến 50): Người lớn từ 30 - 50 tuổi vẫn có thể mắc bệnh zona, tuy nhiên, nguy cơ thấp hơn và hiếm gặp hơn so với người lớn tuổi. Người trung niên trong độ tuổi 30 - 50 tuổi cũng có thể gặp các biến chứng liên quan đến bệnh zona, nhưng chúng thường ít phổ biến hơn ở nhóm tuổi này.

Thanh niên (20 - 30 tuổi): Bệnh zona và các biến chứng của bệnh ít phổ biến hơn ở những người trẻ tuổi so với người lớn tuổi. Tuy nhiên, một số người trong độ tuổi này có thể bị bệnh zona, đặc biệt nếu họ có các yếu tố nguy cơ cụ thể như: hệ thống miễn dịch suy yếu hoặc tình trạng sức khỏe tiềm ẩn.

Đọc thêm bài viết: Bạn có thể bị zona khi chưa từng bị thủy đậu không?

Tại sao bệnh zona ảnh hưởng rất khác nhau?

Lý do chính khiến một số người có nguy cơ mắc bệnh zona cao hơn và gặp nhiều biến chứng hơn những người khác là do hệ thống miễn dịch của họ bị suy yếu do tuổi tác. Tuy nhiên, một số tình trạng sức khỏe hoặc phương pháp điều trị làm suy yếu hệ miễn dịch cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh zona và biến chứng ở tất cả các nhóm tuổi.

Bạn càng lớn tuổi và càng bị suy giảm miễn dịch thì nguy cơ mắc bệnh càng cao. Nếu bạn bị ung thư hoặc bạn đang dùng steroid, bị bệnh bạch cầu, ung thư hạch hoặc nếu bạn được cấy ghép nội tạng, những điều đó cũng sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh zona của bạn.

Một lý do khác khiến bệnh zona có xu hướng tác động khác nhau đến các nhóm tuổi nhất định, đặc biệt là người lớn tuổi là do bị nhiễm thủy đậu trước đó. Khi ai đó bị thủy đậu, họ sẽ dễ bị bệnh zona hơn sau này vì cả bệnh zona và thủy đậu đều do cùng một loại virus gây ra, được gọi là virus varicella zoster (VZV). Mặc dù virus không hoạt động trong các tế bào thần kinh sau khi bị nhiễm trùng ban đầu (thủy đậu), nhưng virus có thể hoạt động trở lại ở tuổi trưởng thành, tuy nhiên khi đó virus sẽ phát triển thành bệnh zona chứ không phải thủy đậu.

Khi bạn nhiễm virus varicella zoster, virus có thể không hoạt động nhưng không bao giờ biến mất. Vì vậy đến một lúc nào đó, virus có thể được kích hoạt lại khi hệ thống miễn dịch của bạn yếu. Nếu bạn tiêm vaccine thủy đậu, bạn có thể sẽ không nhiễm virus varicella zoster và nguy cơ mắc bệnh zona. Do đó nguy cơ biến chứng bệnh zona sẽ thấp hơn.

Bệnh zona được điều trị như thế nào?

Điều trị bệnh zona cần có sự kết hợp của thuốc kháng virus, thuốc kiểm soát cơn đau và các biện pháp tự chăm sóc.

Thuốc kháng virus: Các loại thuốc kháng virus như acyclovir, valacyclovir và famciclovir có thể điều trị bệnh zona, rút ​​ngắn thời gian và mức độ nghiêm trọng của bệnh, đồng thời giảm thiểu khả năng biến chứng của bệnh nhân. Những loại thuốc này có hiệu quả nhất nếu bạn bắt đầu dùng chúng càng sớm càng tốt sau khi phát ban xuất hiện.

Kiểm soát cơn đau: Các loại thuốc không kê đơn như acetaminophen hoặc ibuprofen có thể giúp giảm bớt sự khó chịu và trong một số trường hợp, thuốc theo toa có thể được sử dụng để kiểm soát cơn đau dữ dội. Ngoài ra, một số loại kem bôi hoặc thuốc mỡ có thể được bôi trực tiếp lên các khu vực bị ảnh hưởng.

Các biện pháp tự chăm sóc: Da ngứa và đau nên chườm mát. Bạn có thể sử dụng các loại kem làm dịu da hoặc tắm bột yến mạch. Điều quan trọng là phải làm sạch khu vực bị nhiễm bệnh và tránh gãi càng nhiều càng tốt để ngăn ngừa nhiễm trùng thứ cấp. Kiểm soát căng thẳng và nghỉ ngơi nhiều cũng có thể giúp thúc đẩy quá trình chữa bệnh và hỗ trợ hệ thống miễn dịch của cơ thể phục hồi.

Điều quan trọng cần lưu ý là mặc dù các biện pháp này có thể giúp kiểm soát bệnh zona, nhưng bệnh nhân vẫn nên tham khảo ý kiến ​​của bác sĩ để được chẩn đoán chính xác và có kế hoạch điều trị cụ thể.

Đọc thêm bài viết: Một người có thể bị zona nhiều lần không?

Có thể ngăn ngừa các biến chứng bệnh zona?

Cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa bệnh zona là tiêm vacine tái tổ hợp có tên là Shingrix. Vaccine cũng có thể giúp ngăn ngừa chứng đau dây thần kinh sau zona. Các chuyên gia khuyến nghị bạn nên tiêm 2 liều vaccine để ngăn ngừa bệnh zona và các biến chứng liên quan khác ở người lớn từ 50 tuổi trở lên. Vaccine cũng được khuyến nghị cho những người từ 19 tuổi trở lên có hệ thống miễn dịch suy yếu do bệnh tật hoặc do điều trị.

Vaccine ngừa bệnh zona có tác dụng kéo dài bao lâu?

2 liều vaccine cũng được chứng minh là có hiệu quả trong việc ngăn ngừa chứng đau dây thần kinh sau zona PHN. Nó có hiệu quả 91,2% ở những người từ 50 tuổi trở lên và 88,8% ở người lớn từ 70 tuổi trở lên. Bên cạnh việc tiêm phòng, mọi người có thể ngăn ngừa bệnh zona bằng cách duy trì hệ thống miễn dịch khỏe mạnh bằng cách ăn một chế độ ăn uống cân bằng giàu trái cây, rau, ngũ cốc và protein, tập thể dục và ngủ đều đặn, kiểm soát căng thẳng và tránh những thói quen không lành mạnh như uống quá nhiều rượu và hút thuốc.

Chúng tôi mong rằng bài viết này đã cung cấp thông tin quan trọng về sức khỏe dành cho bạn. Nhằm đáp ứng nhu cầu của các khách hàng trong việc chăm sóc sức khỏe, Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ với cam kết hỗ trợ phát triển sức khỏe và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân, tư vấn dinh dưỡng cho tất cả các đối tượng… Hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 0935.18.39.39  hoặc 0243.633.5678 để nhận tư vấn chi tiết.

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell Health
Bình luận
Tin mới
  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

Xem thêm